වෙබ් ආලෝචනා | web alochana

මොහාන් ලාල් ග්‍රේරු සහ අධ්‍යාපනය; නිරීක්ශන කීපයක්

2011-12-07T10:21:00.003+05:30

මොහාන් ලාල් ග්‍රේරු යන නම මුලින් ම මා දුටුවේ එක්තරා පුවත්පත් තීරු ලිපියක කතුවරයා වසයෙන්. ඔහු ලියමින් සිටි තීරු ලිපියේ අධ්‍යාපනය ඇතුලු විවිධ දෑ පිලිබඳ බෙහෙවින් දියාරු සහ යල් පිනූ අදහස් පල ව තිබෙනු මා නිරීක්ශනය කලා. මඳ කලකට පසු මේ ලේඛකයා දැනට තිබෙන සුප්‍රකට ම "ජාත්‍යන්තර" පාසැල් ජාලයක හිමිකරුවා බව දැනගන්න ලැබුනා.

ඉන් පසු ඔහු නැවත මගේ අවධානයට ලක් වුනේ පාලනය කල නොහැකි ස්පෑම්කරුවකු (අනුමති විරහිත බුරුතු ඊමේල් යවන්නෙකු) හැටියට යි. ඔහුගේ නමිනුත් ඔහුට අයත් "ජාත්‍යන්තර" පාසැලේ නමිනුත් බුරුතු පිටින් ස්පෑම් ඊමේල් (කසල තැපැල්/unsolicited bulk email) ලැබීම නිසා ඔහු බොහෝදෙනෙකුගේ අවධානය දිනාගත්තා; ප්‍රසාදජනක අවධානයක් නම් නෙමෙයි. ඔහු මැතිවරනවලට තරග කල සමයේ දී නානා ප්‍රකාර ඊමේල් ලිපිනයන්ගෙන් පමනක් නො ව ඔහුගේ ජාත්‍යන්තර පාසැලේ ලිපිනයෙන් ද අපට ලැබුනේ මැතිවරන ඉල්ලීම්. අනෙකුත් අවස්ථාවන්හි දී එම පාසැලට අදාල නානා විධ කටයුතු සම්බන්ධ ප්‍රචාරක ලිපි අපට එනවා. පහත දැක්වෙන්නේ ඔහුගේ "ජාත්‍යන්තර" පාසැලෙන් අප වෙත අපේ අනුමතියෙන් තොර ව, බලෙන් එවනු ලැබූ අලුත් ම විද්‍යුත් ලිපිය යි. එය ඔහුගේ අලුත් දේශපාලන කරනම පිලිබඳ යමක් විය යුතු බව බැලූ බැල්මට පේනවා.

විශාල කොට බැලීමට රූපය මත ක්ලික් කරන්න

ඉතින් මේ අලුත් ඊමේල් මෙහෙයුම නිසා ග්‍රේරු මහතා ගැන මට අලුතින් සිහිපත් වුනා. එතුමන්ගේ අලුත් දේශපාලන නියුක්තිය ගැන කිසියම් නිරීක්ශනයක් ලියා තබන්න පෙලඹුමක් ඇති වුනේ එයිනුයි. ඔහු ආන්ඩුවට එක් වූ පසු පිරිනමනු ලැබ තිබෙන තනතුර අධ්‍යාපන අමාත්‍යාංශයේ අධීක්ශක මන්ත්‍රී ධුරය යි. මෙය උත්සුකතා පිලිබඳ ගැටුම (conflict of interests) පැහැදිලි ලෙස ම ඉස්මතු වන අවස්ථාවක්. අධ්‍යාපන අමාත්‍යාංශය ක්‍රියාවට නඟන ද්විතියික පාසැල් දහසේ සංවර්ධන ව්‍යාපෘතිය ග්‍රේරු මහතා යටතට පත් කෙරෙනු ඇති බවට ද අදහස් පල ව තිබුනා. ග්‍රේරු මහතා මත් සම්මුඛ සාකච්ඡාවක ඒ බව ඉඟි කර සිටියා. අධ්‍යාපන ක්ශේත්‍රයෙහි ව්‍යාපාරික උත්සුකයක් තිබෙන තවත් පුද්ගලයකුට (තරගකරුවකුට) මේ අනුව අධ්‍යාපනය පිලිබඳ දේශපාලන අධිකාරය හිමිව තිබෙනවා.

සිය "ජාත්‍යන්තර" පැසැල් ව්‍යාපාරය ආරම්භ කරන තුරු ග්‍රේරු මහතා අධ්‍යාපනය පිලිබඳ කිසිදු ශාස්ත්‍රීය පුහුනුවක් ශික්ශනයක් ලබා සිටියේ නැහැ. ඉන් පසු එවැන්නක් ලබාගත් බවක් ද පෙනෙන්නට නැහැ. පිලිගත් විශ්ව විද්‍යාල කිහිපයකින් ඔහු ලබා තිබෙන උපාධි හා සහතිකපත්‍ර අයත් වන්නේ ඉංජිනේරු විද්‍යාව හා ව්‍යාපාර පරිපාලනය යන අංශයන්ට. දහම් පාසැලක ඉගැන්වීම හැරුනු විට ගුරු වෘත්තිය පිලිබඳ ව හෝ අත්දැකීමක් නොමැති ග්‍රේරු මහතා එසේ තිබිය දීත් තමන් ම දියත් කල ප්‍රචාරක යාන්ත්‍රනය තුල අධ්‍යාපනඥයකු වසයෙන් තමන් ම හඳුන්වාගන්නවා. ඒ හැඳින්වීම පුනරුච්චාරනය කරන පිරිස ක්‍රමයෙන් ඉහල ගොස් තිබෙන බව ද නිරීක්ශනය කල හැකි යි. ඒ මහතා පිලිබඳ පසුබිම් විස්තර තහවුරු කරගැනීමට මොහාන් ලාල් ග්‍රේරු පදනම විසින් ප්‍රකාශිත නිල චරිතාපදානය බලන්න. බොහෝ සාම්ප්‍රදායික ජනමාධ්‍ය අධ්‍යාපනය පිලිබඳ ඔහු පල කරන අදහස් අවිවේචනාත්මක ව පුනරුච්චාරනය කරනවා. එසේ ම අධ්‍යාපන ක්ශේත්‍රයෙහි ග්‍රේරු මහතාට ව්‍යාපාරික උත්සුකයක් තිබෙන බව මතු කරන්නේත් නැහැ.

මෙවැන්නක් සිදු වූ පලමු අවස්ථාව මෙය නොවන බව සැබෑව. ප්‍රවාහන අමාත්‍ය ධුරය ප්‍රවාහන ව්‍යාපාරිකයකුටත්, ආන්ඩුවේ විවිධ ඉදිකිරීම් හා "සංවර්ධන" වැඩ පිලිබඳ අධිකාර බලය ඒ ක්ශේත්‍රයන්හි ව්‍යාපාරවල නියුතු පුද්ගලයින්ටත් ලබා දීම සාමාන්‍ය දෙයක්. ඇතැම් විට පලාත් සභා සහ පලාත් පාලන ආයතන තුල මේ තත්වය වඩාත් එලිපිට ම සිදු වෙනු දකින්න පුලුවන්. යම් ක්ශේත්‍රයකට අදාල ව්‍යාපාරිකයකු වීම එම ක්ශේත්‍රයෙහි ම විශේශඥයකු බවට පිලිගැනීමක් ලැබීමට ද අමාත්‍ය/අධීක්ශක ධුර හිමි වීමට ද දැන් සුදුසුකමක්.

පාසැල් සංවර්ධනයේ මුවාවෙන් දැනට වසා දමනු ලැබ තිබෙන කුඩා පාසැල් සංඛ්‍යාව 300ක් බව ලංකා ගුරු සංගමයේ ලේකම්වරයා පසුගිය සතියේ රාවය පුවත්පතට ප්‍රකාශ කර තිබුනා. මෙවැනි සන්දර්භයක් තුල රාජ්‍ය අංශයෙන් පිටත පාසැල් ව්‍යාපාරය (business) තුල ව්‍යාපාරික අරමුනක් සහිත තැනැත්තකුට එම ව්‍යාපෘතිය ම භාර දීම අධ්‍යාපනය සම්බන්ධයෙන් ආන්ඩුවේ ඉදිරිදැක්ම කෙබඳුදැයි පෙන්නුම් කරන්නක්.

පසුගිය දශකය තුල අධ්‍යාපනය සම්බන්ධ බොහෝ කටයුතු පෙරලී ගියේ මේ අතට යි. දැන් ප්‍රශ්න පත්‍ර මුද්‍රනය පමනක් නො ව පෙල පොත් මුද්‍රනය සම්බන්ධයෙනුත් රාජ්‍ය අංශය සතු ව තිබූ අධිකාරය අවසන්. දෝශ බහුල විභාග ප්‍රශ්න පත්‍ර හා පොතපත සාමාන්‍ය තත්වයක් (norm) බවට පත් වුනේ මේ කාල වකවානුව තුල, මේ වෙනසට සමානුරූපී ව යි. අධ්‍යාපනයේ ව්‍යාපාරික මුහුනුවර වන "ජාත්‍යන්තර" පාසැල් නියාමනයක් හෝ අධීක්ශනයක් සිදු වන්නේ ම නැති තරම්. මා පදිංචි ව සිටින ප්‍රදේශයේ තිබෙන සුප්‍රකට ජාත්‍යන්තර පාසැලක ගුරුවරුන් වසයෙන් සේවයේ නිරත ව සිටින අතිබහුතරයක් දෙනා හුදෙක් ඉංග්‍රීසි කතා කිරීමේ හැකියාව නිසා පමනක් එම රැකියාව ලද අය යි. ඒ අතර විශ්‍රාමික රජයේ නිලධාරීන්, හෙද නිලධාරිනීන්, දන්ත සෞඛ්‍ය නිලධාරිනියන් හා අලුත් උපාධිධරයින් ඉන්නවා. මේ සියලු දෙනා අතර සුදුසුකම් ලත් ගුරුවරු වසයෙන් ඉන්නේ විදුහල්පති ධුරය දරන පුද්ගලයා පමන යි. බොහෝ "ජාත්‍යන්තර" පාසැල්වල මෙන් ම එම තැනැත්තාත් රජයේ පාසැල්වල නිසි වයස් කාලය අවසන් වන තුරු සේවය කොට විශ්‍රාම ගිය කෙනෙක්. තත්වය මෙසේ වුවත් "ජාත්‍යන්තර" පාසැල් අඛන්ඩ ව ව්‍යාපාරික සමෘද්ධිය අත්පත් කරගනිමින් වඩාත් සුරක්ශිත අඩියක සිටින අතර රජයේ පාසැල් බුරුතු පිටින් වැසී යමින් පවතිනවා.

කුකුලු කූඩුවේ මුරකාරකම නරි නයිදේට ලබා දෙන්නාක් බඳු මෙවැනි දේශපාලන තීන්දු අධ්‍යාපනයට හිතකර නොවන බව මගේ හැඟීම යි. අඩු තරමින් මීට පෙර පිලිගෙන තිබුනු ආන්ඩුකරන හා පරිපාලන සිද්ධාන්ත අනුව කරුනු එහෙමයි.

තත්වය මේ මාර්ගය දිගේ ම ඉදිරියට යනු විනා මේ ක්‍රමය තුල වඩා සාධනීය දිශාවකට ගමන් කරනු ඇතැයි මා කල්පනා කරන්නේ නැහැ. ලාභ ලැබීම සෑම ක්ශේත්‍රයක ම පැවැත්ම වලංගු කරවන එක ම නිර්නායකය බවට පත් ව තිබෙන යුගයක් මේක. ලමාරක්ශක අධිකාරියත් "පාඩු ලබන" ආයතනයක් වසයෙන් නම් කරනු ලැබුනේ සති කීපයකට පෙර යි. පෙර දී රාජ්‍යයෙහි වගකීම් හා සුභසාධන උත්සුකයන් හැටියට පැවැති සෞඛ්‍ය සේවයට අත් වෙමින් පවතින ඉරනම ම අධ්‍යාපනයට ඊට වඩා වේගයෙන් අත් වෙමින් තිබෙන බව නිසැක යි. රෝගීන් මිය යෑම හෝ ඖශධ වර්ග සම්බන්ධ අර්බුද මෙන් එක රැයින් ජීවිතයත් මරනයත් අතර ප්‍රශ්න බවට අධ්‍යාපන ක්ශේත්‍රයේ ගැටලු පරිවර්තනය වෙන්නේ නෑ. එනිසා මෙය එතරම් උද්වේගකර මාතෘකාවක් නෙමෙයි. එසේ උද්වේගකර නො වූ පමනින්, ජීවිතයත් මරනයත් අතර ප්‍රශ්නයක් බවට පත් නො වූ පමනින් අධ්‍යාපන ක්ශේත්‍රයේ හටගනිමින් තිබෙන හායනය නොවැදගත් බවට පත් වන්නේ ද නැහැ.

--

* මට ලැබුනු අලුත් ම ස්පෑම් ලිපියේ ග්‍රේරු මහතා සමග කෙරුනු මෙන්න මේ සම්මුඛ සාකච්ඡාවට සබැඳුමක් ඇතුලත් ව තිබුනා. මා ඉහත ලියූ බොහෝ දෑ සන්නිදර්ශනය කරන කෙටි චිත්‍රපටයක් වැනි එම වීඩියෝව නැරඹීම සිත්ගන්නාසුලු අත්දැකීමක් වනු ඇති.

සිවුමංසල කොලුගැටයාගේ රුවන් වැකි

2011-11-29T13:20:00.005+05:30

සිංහලෙන් පල වන සෑම පුවත්පතක ම පාහේ අන්තර්ජාලය ගැනත්, නව මාධ්‍ය ආදිය ගැනත් යමක් පල වුනොත් එය නම් අදාල මාතෘකාව ගැන මෙලෝ සංසාරයක් නොදැන කුරුටු ගෑ නන්දෙඩවිල්ලක් ය යන නිගමනයට එන්න ගත වෙන්නේ සුලු වේලාවක්. එක විකල්පයක් හැර මා මෙතෙක් අන්තර්ජාලය පිලිබඳ ව කියවා තිබෙන සියලු ම සිංහල පුවත්පත් ලිපි මේ ගනයට අයත් වෙනවා. ඉංගිරිසි පත්තර ඊට වඩා බොහෝ බුද්ධිමත් විදියට මේ ගැන ලියූ බවක් ඒකෙන් මම අදහස් කරන්නේ නෑ. බ්ලොග් ලියන්න පටන්ගත් මුල් කාලයේ නම් මේ අවිද්‍යාව ගැන කෝපයට පත් වී බැන අඬගසන ස්වරයෙන් ලිවීම මගේ පුරුද්දක් ව තිබුනා. ඒත් කල් යද්දී මට තේරුම් ගියේ එසේ බැන අඬගැසීමෙන් කිසිවකුට පලක් අත් නොවන බව යි. පුවත්පත්වලට අන්තර්ජාල ගැන ගම්මැදි හෑලි ලියන උදවිය "නිවැරදි" කරගන්න උදව්වක් ඒකෙන් ලැබෙන්නේ නෑ. සිදු වන එක ම දේ මගේ කෝපය ඉහවහා යාම විතරයි.

අන්තර්ජාලය, සාම්ප්‍රදායික ජනමාධ්‍ය වර්තමානයෙහි මුහුන දෙන ගැටලු හා නවමාධ්‍ය ආදිය ගැන මා මෙතෙක් සිංහල පුවත්පතක කියවූ අර්ථාන්විත ම ලිපි කිහිපය පසුගිය සති තුනක පමන කාලයක් තිස්සේ රාවය පත්‍රයේ පල වුනා. සාම්ප්‍රදායික මුද්‍රිත මාධ්‍ය ලෝකය තුල ප්‍රවීන ලේඛකයකු මෙන් ම බ්ලොග්කරුවකු ද වන නාලක ගුණවර්ධන මහතා ලියන සිව්මංසල කොලුගැටයා නමැති තීරු ලිපිය මෙකී විශය පිලිබඳ ලියැවුනු සිය ගනන් පල් හෑලි අතර මට හමු ව තිබෙන එක ම ව්‍යතිරේකය යි; වැදගැම්මකට ඇති එක ම ලියැවිල්ල යි. ඔහු අන්තර්ජාල වාරනය පිලිබඳ ව පසුගිය සති කීපයක් තුල හටගත් සංවාදයට කල මැදිහත් වීම ඉතා විචිත්‍ර යි, විදග්ධ යි, තියුනු යි. අවාසනාවකට රාවය අන්තර්ජාල සංස්කරනයට මේ වැදගත් ලිපිවලින් එකක්වත් ඇතුලත් ව නැති බව පේනවා. රාවය කර්තෘ වික්ටර් අයිවන් මහතා ද ඇතුලු ව අන්තර්ජාල වාරනය හා නියාමනය ඉල්ලා හඬනැඟූ බොහෝ දෙනෙකුට ලියූ ප්‍රතිචාරයක් බඳු එම ලිපි පෙලේ අලුත් ම ලිපිය ආරම්භ වෙන්නේ මෙහෙම යි:

"නෙත් අඳ වූ පස්දෙනෙකු ජීවිතයේ මුල් වතාවට සද්දන්ත ඇතකු මුණගැසීමේ කථාව අප අසා තිබෙනවා. ඇතාගේ ස්වරූපය නෙතින් නොදැක, ඇසෙන හඬින් හා ස්පර්ශයෙන් පමණක් මේ සත්වයා ගැන මනෝ චිත්‍රයක් මවාගන්නට ඔවුන් තැත් කරනවා. එහෙත් තමන්ට ගෝචර වූ නිරීක්ෂණ මත පමණක් පදනම් වී මේ පස්දෙනා එළැඹෙන නිගමන එකිනෙකට බොහෝ සෙයින් වෙනස්.

"ඉන්ටර්නෙට් මාධ්‍යය ගැන අපේ ඇතැම්දෙනා දක්වන අදහස් දෙස බලන විට මට මේ කථාව සිහි වෙනවා."

පත්තර, සඟරා, රේඩියෝ, රූපවාහිනී ලෝකවලට අයත් මූලධර්ම පමනක් උපයෝගී කරගනිමින් ඉන්ටර්නෙට් මාධ්‍යය කිරා මැන බැලීමටත්, නියාමනය හා පාලනයටත් පිවිසෙන උදවියට මගහැරෙන විශේශ ගතිකයන් හා මානයන් මොනවා ද? ගුණවර්ධන මහතා මෙහෙම කියනවා.

"ඉන්ටර්නෙට් මාධ්‍යය සෙසු මාධ්‍යයන්ගෙන් වෙනස් බවට උපමිතියක් (analogy) ගැන මා කල්පනා කළා. සරලව කිවහොත් මුද්‍රිත මාධ්‍ය ගොඩබිමටත්, රේඩියෝ හා ටෙලිවිෂන් මාධ්‍ය සාගරයටත් සම කළ හැකියි. ගොඩබිම කළ හැකි හැම දෙයක් ම සාගරය මතුපිට හෝ පතුලේ කළ නොහැකි වූවත් ඒ හැමතැනට ම ගුරුත්වය බලපානවා. මේ උපමිතිය තුළ ඉන්ටර්නෙට් සමවන්නේ අභ්‍යවකාශයටයි. 1961 දී මිනිසකු මුල්වරට අභ්‍යවකාශයට ගියදා පටන් අද වනතුරු අභ්‍යවකාශයට යෑමේ අත්දැකීම ලබා ඇත්තේ 600කට අඩු සංඛ්‍යාවක්. ගුරුත්වය අඩු හෝ නැති, වායුගෝලයකින් තොර අභ්‍යවකාශයේ හැසිරීමට හා ජීවත්වීමට විශේෂිත පුහුණුවක් අවශ්‍ය වෙනවා. උපන්දා සිට ගුරුත්වය සහිත මහපොළොව මත විසීමෙන් ලද සහජ බුද්ධිය මඳෙකට පසෙකලා, වෙනස් විදියට සිතීමට සිදුවෙනවා. සයිබර් අවකාශයට පිවිසි අප සැමටත් මෙසේ අපට සහජයෙන් හෝ වෘත්තියෙන් ලද තත්වාරෝපණය (conditioning) වෙනුවට අලුත් පරිසරයක නව යථාර්ථයකට හැඩ ගැසීමට සිදුවෙනවා.

"අජටාකාශගාමීන් දිගුකාලීන පුහුණුවක් ලබනවා. එහෙත් පැය දෙක තුනකවත් පුහුණුවකින් තොරව සයිබර් අවකාශයට පිවිසිය හැකියි. එසේ පිවිසෙන අපේ ඇතැම්දෙනා භෞතික ලෝකයේ පුරුදු එතැනටත් ආරෝපණය කරන විට යම් නොගැළපීම් ඇතිවෙනවා."

වික්ටර් අයිවන් මහතා මෙන් ම තවත් බොහෝ දෙනාත් පුනපුනා ප්‍රකාශ කරපු කාරනයක් වුනේ අනෙකුත් සාම්ප්‍රදායික ජනමාධ්‍ය සම්බන්ධයෙන් නම්, යම් පුද්ගලයෙක් මාධ්‍ය භාවිතාව නිසා අගතියට පත් වුනොත් ඒ සඳහා ගත හැකි විධිමත් පියවර තියෙන බව යි. එම කතාවේ ම අනිත් පැත්ත හැටියට ඒ උදවිය කියන්නේ අන්තර්ජාලය එහෙම නීතියක් රීතියක්, වගකීමක්, වග වීමක් නැති කැලෑවක් වගේ කියල යි. මේ අදහස් දැක්වීමට අනුව පුවත්පත්, සඟරා, ගුවන්විදුලි හා රූපවාහිනී ආදී සාම්ප්‍රදායික මාධ්‍ය එක් පසෙකටත් අන්තර්ජාලය තුල ක්‍රියාත්මක වන නවමාධ්‍ය අනෙත් පසකටත් අයත් වන භූදර්ශනයක් නිර්මානය වෙනවා. පලමුවැන්න ලෝකසම්මතයට අනුකූල, සදාචාරවත් පර්යායගත අංශය. දෙවැන්න කැලෑ නීතිය රජයන අන්ධකාර ලෝකය. පලමුවැන්නේ සාධාරනත්වය කොතෙක් ද කියතොත් එයින් අගතියකට පත් වූ කෙනෙකුට සාධාරනය ඉටු කරගැනීමේ යාන්ත්‍රනයක් තියෙනවා. එය පවත්නා නීති පද්ධතියට යටත්. දෙවැන්න තව ම එහෙම තැනක් නෙමේ. එය දමනය කොට රාජ්‍යයේ අනසකට නතු කල යුතු යි.

ඒත් මේ කතාවේ සිදුරු බොහෝ තිබෙනවා. කියන තරම් චිත්‍රය සරලත් නෑ, සුන්දරත් නෑ. නැවතත් ගුණවර්ධන මහතාට සවන් දෙමු:

"ජනගහනයෙන් සියයට 10-15ක් බද්ධ වන ඉන්ටර්නෙට් මාධ්‍යයට වඩා විශාල ග්‍රාහක පිරිසක් රේඩියෝ හා ටෙලිවිෂන් නාලිකාවලට සිටිනවා. නමුත් එකී නාලිකාවකින් අපහාසයට හෝ අගතියට හෝ පත් කිසිවකුට පිළිතුරු දීමේ අයිතිය සහතික කැරී නැහැ. රටේ නීතිය හරහා අපහාස නඩුවක් ගොනු කිරීම හැරුණු කොට දුක්ගැනවිල්ලක් ඉදිරිපත් කොට යම් සමථයක් (mediation) කළ හැකි විද්‍යුත් මාධ්‍ය එකමුතුවක් ද මෙරට නැහැ. මේ මහා හිදැස් පුරවා නොගෙන එක්වර ම වෙබ් ප්‍රවෘත්ති නියාමනයට යොමු වීමට SLPI ආයතනයට හෝ මෙරට ප්‍රධාන ප්‍රවාහයේ මාධ්‍ය ආයතනවලට හැකියාවක්, පළපුරුද්දක් හෝ ශිල්ප ඥානයක් නැති බව පිළිගත යුතු යි.

...

"ඉන්ටර්නෙට් ප්‍රවෘත්ති නියාමනය ගැන නිරවුල් හා මැදහත් සංවාදයක් අවශ්‍යයි. ගොඩබිම සිට පිහිනීම ගැන හා කිමිඳීම ගැන කතා කිරීම ප්‍රායෝගික නොවන්නා සේ ම මිහිමත සිට අභ්‍යවකාශයේ හැසිරීම නියාමනයට තැත් කිරීමත් සීරුවෙන් කළ යුත්තක්!"

මේ අගනා ලිපිය සම්පූර්නයෙන් කියවන්න 2011 නොවැම්බර් 27 වැනිදා රාවය පුවත්පතේ 5 වැනි පිටුව බලන්න.

ගුණවර්ධන මහතා අන්තර්ජාලය හා ජනමාධ්‍ය සම්බන්ධයෙන් ලියූ පැරනි තීරු ලිපි ඔහුගේ බ්ලොග් අඩෙවියේ දැන් පල කර තිබෙනවා.

Update (03 December 2011) මෙහි උපුටා දැක්වෙන තීරු ලිපිය ද දැන් පල ව ඇති බව ගුණවර්ධන මහතා දැනුම් දුන්නා (ප්‍රතිචාර තීරය බලන්න) ඒ ලිපිය කියැවීම සඳහා මෙතන ක්ලික් කරන්න.

ජාත්‍යන්තර ක්‍රිකට් විස්තර විචාරය ගැන

2011-11-07T12:41:00.003+05:30

"මේ වගේ වෙලාවක ලැජ්ජා නැතුව මිලියන ගානක් දෙනා අබියස ක්‍රීඩා පිටියට පිවිසෙන්නත් මොන තරං ධෛර්යයක් තියෙන්න ඕනැද?" ලෝක කුසලාන ක්‍රිකට් තරගාවලිය අතරතුර මම එහෙම ලිව්වේ අපේ මාතර මන්ත්‍රී සනත් ජයසූරිය මැතිඳුන්ගේ ක්‍රීඩා කෞශල්‍යය අගය කරමින්. එවර එතුමා කන්ඩායමේ තැනක් ලබාගත් අන්දමත් එම ලිපියේ සඳහන් තරගයට ක්‍රීඩා කල අන්දමත් ක්‍රිකට් ලෝලීන්ට රහසක් නෙමෙයි. ඒත් අද ලිපිය එතුමන්ගේ ක්‍රීඩාව ගැන නෙමෙයි, ක්‍රීඩා විස්තර විචාරය ගැන යි; විශේශයෙන් ම අදින් අවසන් වන පාකිස්තාන-ශ්‍රී ලංකා ටෙස්ට් ක්‍රිකට් තරගාවලියේ දී ඇහුනු විස්තර කථනය ගැන යි.

---------

ඉහත ඡේදයට පසු අද මා ලියූ බ්ලොග් ලිපිය මෙහි පල නොකරන්න තීරනය කලේ එය නැවත කියවා බලන විට මට ම හටගත් අප්‍රසන්නතාව නිසයි. තවත් කෙනෙකුගේ භාශා හැකියාව හෝ ව්‍යවහාරයේ වැරදි අඩුපාඩු හාස්‍යයට ලක් කිරීම - විශේශයෙන් ඉංගිරිසි වැනි භාශාවකට තියෙන සමාජ දේශපාලන බලයත් එක්ක - ඒ තරම් මානුශික කටයුත්තක් නෙමේ කියලයි මට හිතෙන්නේ. මගේ ලිපිය ලියැවුනේ ඉතා ම කඨෝර උපහාසාත්මක ස්වරයකින්. ඒ ස්වරයත් අපහාසයත් අතර වෙනස බොහෝ ම තුනී නිසා කියවන්නන් අතර පලදායී සාකච්ඡාවක්, විතර්කයක් ගොඩනඟන්න බැරි බව මට හැඟුනා. අන්තිම නිශේධාත්මක යි. ඒ නිසා ලිපිය පල කරන්නේ නැහැ. පහත දැක්වෙන්නේ අලුතින් හිතා ලියූ වෙනත් ඡේද කීපයක්:

සනත් ජයසූරිය මහතා සැබෑවට ම දීර්ඝ කාලීන ව ජාත්‍යන්තර ක්‍රිකට් විස්තර විචාරකයකු හැටියට කටයුතු කරන්න අදහස් කරනවා නම් මට හිතෙන්නෙ ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයකු හැටියට ඔහුට තිබුනු පුහුනුව හා දැනුම ගැන හිතමින් ඒක කරන්න පුලුවන් බවයි. මොන තරම් "අසාමාන්‍ය" හා "අසාම්ප්‍රදායික" සේ සැලකුනු පිතිකරන රටාවක් තිබුනත් ජයසූරිය මහතාත් ලොව අනෙක් සියලු සාර්ථක පිතිකරුවන් සේ ම මූලික ක්‍රිකට් ව්‍යාකරනයක් අනුගමනය කලා. පිත්ත අල්ලාගැනීම, මූලික වසයෙන් පැත්තකට හැරී නියැලෙන ක්‍රීඩාවක් හැටියට පිතිහරඹයට අයත් තාක්ශනය, පා මෙහෙයුම, කල් මැනීම ආදිය ඒ වියරනයට අයිතියි. ක්‍රිකට් ක්‍රීඩා කරන, නරඹන සංස්කෘතියක වැඩෙන දරුවකුට අන්‍යයන් ක්‍රීඩා කරනු නැරඹීමෙන් හා පසු ව ක්‍රීඩාවේ යෙදෙන අතර පුහුනුකරුවන්ගේ මාර්ගයෙන් මේ දැනුම ලැබෙනවා. ජාතික කන්ඩායමක සාමාජිකත්වය ලැබෙන්නේ මේ මාර්ගයෙහි නිවැරදි ව යන කෙනෙකුට විතරයි. කිසියම් අවස්ථාවක පිතිකරනයේ අඩාල වීමක්, අසාර්ථක කාලපරිච්ඡේදයක් උදා වුව හොත් අනිත් හැමෝම වගේ ජයසූරිය මහතාත් කරන්න ඇත්තේ බොහෝ ම පරීක්ශාවෙන් තමුන්ගේ තාක්ශනික අඩුපාඩු හදාගැනීමත් නිතර වරදින තැන් ගැන වඩාත් කල්පනාකාරී වීමත් තමයි. මෙවැනි ඇතැම් අංශ පිරිපහසු කොට නිවැරදි කරගන්න පුහුනුකරුවන්ගේ උපදෙස්, නිරීක්ශන හා මගපෙන්වීම ද ලබාගැනීම වැදගත්. ක්‍රීඩාවේ දී ජයසූරිය මහතාගේ දීර්ඝ කාලීන සාර්ථකත්වයට හේතු වුනේ මේ විද්‍යාත්මක ප්‍රවිශ්ටය ඔහුගේ අසමසම ප්‍රතිභාව සමග එක් වූ නිසා බව නිගමනය කිරීම අසාධාරන නැහැ.

පිත්ත නිවැරදි ව අල්ලාගැනීම හා පැත්තට හැරී ක්‍රීඩා කිරීම පිලිබඳ තාක්ශනය පිතිකරනයේ පදනම වන සේ ම ක්‍රිකට් විස්තර විචාරයේ පදනම භාශාව බව කීම වරදක් නෙමෙයි. ක්‍රිකට් පිටියේ සිදු වන දෑ පිලිබඳ විස්තරයක් සහ විචාරාත්මක මැදිහත් වීමක් කරන්න විචාරකයාට වාහනය වෙන්නේ භාශාව. පිටියේ සිදු වන යමක් වචනයට නඟා අසන්නාට ද වැටහෙන වියරනයකින් සන්නිවේදනය කල නොහැකි විස්තර විචාරකයා සමාන කල හැක්කේ පිත්තේ මහත පැත්තෙන් අල්ලාගෙන මිට බිම අනිමින් යෝකර් පන්දුවකින් ආරක්ශා වෙන්න හදන පිතිකරුවෙකුටයි. නමුත් පිතිකරන තාක්ශනය සේ ම භාශාවක වියරනය හා ශෛලිය ද උගත හැකි යි. පලමු ව පිත්ත අල්ලාගත යුත්තේ කුමන පැත්තෙන් ද යන්නත් පිත්ත රැගෙන පන්දුව එන විට රැඳී සිටිය යුතු ඉරියවුව කුමක් ද යන්නත් උගත් විට එතරම් හාස්‍යජනක තත්වයකට පත් නො වී පන්දුවකට පහරක් එල්ල කරන්න හැකියාව ලැබෙනවා. ඉන් පසු විවිධ පන්දුවලට ඒවායේ එකෙලිය හා දිගුම අනුව (line and length) විවිධ වූ පහරවල් එල්ල කල හැකි බව ඉගෙන ගන්න පුලුවන්.

උක්ත ආඛ්‍යාත පද සම්බන්ධය පිලිබඳ මූලික රීති උගත්/හඳුනාගත් පුද්ගලයකුට භාශාවකින් වැඩ ගන්නත් එවැනි ඊලඟ පියවරක් තියෙනවා. වාක් කෝශය, එහෙමත් නැත්නම් තමුන් දන්නා, භාවිතයට ගන්නා වචන ප්‍රමානය ඉහල දමාගැනීම. මේකෙන් ඒ ඒ අවස්ථාවට ගැලපෙන අන්දමට විවිධ ස්වරූපයේ කියුම් නිපදවාගැනීමේ හැකියාව ලැබෙනවා. ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයා ඒ වැඩේ කරන්නේ අනිත් අය ක්‍රීඩා කරනු නැරඹීමෙන් හා ගුරුවරයකුගේ/පුහුනුකරුවකුගේ මගපෙන්වීම ලැබීමෙන්. බස උගන්නා තැනැත්තාටත් ඒක ම කරන්න පුලුවන්. ක්‍රිකට් විස්තර විචාරය සම්බන්ධයෙන් නම් වෙනත් විචාරකයින් කතා කරන අන්දම ශ්‍රවනය කිරීම වැදගත් බව මගේ අනුමානය යි. එමගින් ක්‍රිකට් විචාරයට අයිති පද මාලාව සහ බහුල ව භාවිත වෙන යෙදුම් ආදිය දැනගන්න ලැබෙනවා. වැඩිවැඩියෙන් බස භාවිතය හා කතාවට සවන් දීම මගින් අවස්ථාවට උචිත පරිදි පහසුවෙන් වාක්‍ය ගොඩනඟාගන්න හැකියාවක් ලැබෙනවා.

සනත් ජයසූරිය මහතා දැනට ජාත්‍යන්තර විචාරක කුටියේ සිට කරන විචාර සසඳන්න පුලුවන් වෙන්නෙ පිත්ත අල්ලන පැත්ත හරි හැටි නොදන්නා පුද්ගලයෙක් ජාතික ක්‍රිකට් කන්ඩායමේ ආරම්භක පිතිකරු බවට පත් වූ විට සිදු විය හැකි දෙයට යි. මේ ගැන ඇති තරම් නිදසුන් sanath jayasuriya commentary වැනි ගූගල් සෙවුමකින් දැන් සොයාගත හැකි යි. පිත්ත අල්ලන්නත් විවිධ පහරවල් ගහන්නත් පුහුනුව ලැබීමේ හොඳ ම ක්‍රමය ක්‍රීඩාවේ යෙදීම බව ඇත්ත වුනත් ජාතික ටෙස්ට් කන්ඩායමේ ආරම්භක පිතිකරුවකු බවට පත් වූ පසු එය ඉගෙන ගැනීම හොඳම ක්‍රමය නොවන බවට විවාදයක් නෑ. එවැන්නකට ඉඩක් ලැබේ ය කියා හිතන්නත් අමාරුයි. ඒවා ඊට පහල වෙනත් තැන්වලින් පුහුනු වී පැමිනිය යුතු යි.

භාශාවේ පැටලිලි සහගත තැන් ඉගෙනගන්න ගුරුවරයකුගේ සහාය ගැනීමේ වරදක් නැහැ. ජයසූරිය මහතා වැනි බලවත් පුද්ගලයකුට ලොව සිටින හොඳම ගුරුවරයකු සොයාගැනීමට අවශ්‍ය සබඳතාත් මුදලුත් තියෙනවා. ඒ වගේ ම ඉවසිලිවන්ත ව අනිත් අය කතා කරනු, විස්තර විචාරයේ යෙදෙනු ශ්‍රවනය කිරීමෙන් අන් සියල්ලට ම වඩා හොඳ ප්‍රතිඵල ගන්න පුලුවන්. ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාවේ යෙදෙන විට වගේ ම මෙහි දීත් පලමු ව කුඩා තැනකින් පටන්ගැනීම නරකක් නෙමෙයි. මුලින් තරමක් කෙටි වේලාවක් කතා කල හැකි T20 තරග හෝ එක්දින තරග එහෙමත් නැත්නම් ශ්‍රී ලංකා ගුවන් විදුලියේ දේශීය විස්තර විචාරවලට සම්බන්ධ වී අත්දැකීම් ලබාගැනීම වඩාත් නුවනට හුරුයි නේද? අනිත් අතට ඉතින් සනත් ජයසූරිය වැනි ප්‍රවීනයෙකුට ක්‍රීඩාව සමග සම්බන්ධ ව ඉන්නත්, මුදල් උපයන්නත් ජාත්‍යන්තර විස්තර විචාරකයෙක් ම වෙන්න අවශ්‍ය නැහැ කියලත් මට හිතෙනවා.

ටෙස්ට් ක්‍රිකට් තරග නරඹන ජනකාය යනු ලොව වටා සිටින ඉතා ම ප්‍රවීන ක්‍රීඩා ලෝලීන්, විශේශඥයින් හා ක්‍රීඩකයින්ගෙන් සමන්විත විශේශ ප්‍රේක්ශක කොට්ඨාසයක් බව මගේ හැඟීම යි. ටෙස්ට් ක්‍රිකට් තරගයක් නැරඹීම යනු ආහ්ලාදජනක, විවික්ත-විවේකී හා කාව්‍යමය පවා වූ අත්දැකීමක් බව කීවොත් ඉන් අදහස් වෙන්නේ මොකක්ද කියලා ටෙස්ට් ක්‍රිකට් ලෝලීන් දන්නවා. පසුබිමින් ඇහෙන විස්තර කථනය ඒ අත්දැකීම පෝශනය ද විචිත්‍ර ද කිරීමට දායක විය යුතු යි. ක්‍රිකට් විස්තර විචාරය එම ප්‍රේක්ශක සමූහයාගේ වින්දන ශක්තියට කරන අපහාසයක් නොවිය යුතු බව ද මට හිතෙනවා.

මීලඟ පියවර: සතිපතා පර්යේශනාත්මක අභිවාහ්‍ය කලා/ප්‍රසංග කලා අවකාශයක්

2011-08-16T08:53:00.003+05:30

පසුගිය බදාදා අභිවාහ්‍ය/ප්‍රසංග කලා සමාරම්භක වැඩසටහන ඉතා සාර්ථක ව පැවැත්වුනා. විවිධ ක්ශේත්‍රවල නියුතු ඒ සා විචිත්‍ර පුද්ගල සමූහයක් සමග වැඩ අරඹන්න ලැබීම භාග්‍යයක්. සියලු දෙනාගේ අභිමතය අනුව තීරනය කරගත් පරිදි දැන් මෙය සතිපතා සැසියක් ලෙස පැවැත්වෙනවා. ඒ අනුව සෑම බදාදාවක ම සවස 4ට පේරාදෙනිය විශ්ව විද්‍යාලයීය ලලිතකලා අධ්‍යයනාංශයේ දී පැවැත්වෙන මීට ඔබ සැමටත් සහභාගී විය හැකි යි: අලුතින් ම පැමිනෙන අයටත් තව ම මෙය විවෘත යි!

වැඩි විස්තර සඳහා මීට පෙර සටහන බලන්න.

එදා
සමාරම්භක වැඩසටහන මූලික වසයෙන් අංශ තුනකින් සමන්විත වුනා. මුලින් ම මෙවැනි හමුවක්, සාකච්ඡා අවකාශයක් සහ වැඩමුලුවක් ආරම්භ කිරීමේ අරමුනු සහ එහි පසුබිම පැහැදිලි කරමින් කෙටි සාකච්ඡාවක් පැවැත්වුනු අතර ඉන් පසු තෝරාගත් නූතන හා සමකාලීන නර්තන නිර්මාන කිහිපයක වීඩියෝ දර්ශන නැරඹීමත් සාකච්ඡා කිරීමත් සිදුවුනා. එහි දී ප්‍රසංග කලා ප්‍රේක්ශකයා මුහුන දෙන ගැටලු, සම්ප්‍රදාය හා නවීනත්වය/නවීකාරකත්වය, මෙවැනි පර්යේශනාත්මක ව්‍යායාම කුමන මගක් ගත යුතු ද, එවැනි නිර්මානයක ප්‍රේක්ශකාගාරය කෙබන්දක් ද, යනාදී අංශවලට අදාල වැදගත් ප්‍රශ්න සාකච්ඡාවට භාජනය වුනා. අවසාන වසයෙන් කන්ඩායම කෙටි ප්‍රායෝගික අභ්‍යාස කිහිපයක නියැලුනා. සහභාගී වූ පිරිස අතර නලුනිලියන්, සංගීත නිර්මාපකයින්, නාට්‍යකරුවන්, නර්තන ශිල්පීන්, දෘශ්‍ය කලාකරුවන්, පාසැල් ගුරුවරුන්, විශ්ව විද්‍යාල හා පාසැල් සිසු සිසුවියන් සහ විශ්ව විද්‍යාල ආචාර්යවරු ද සිටියා. ඒ විතරක් නෙමෙයි ප්‍රසංග කලා නිර්මානවල ප්‍රායෝගික අංශයට සම්පූර්න ආගන්තුකයින් වන අලුත් ම පිරිසකුත් මේ අතර වුනා. එය ඉතා සිත්ගන්නාසුලු, විචිත්‍ර නියෝජනයක්. රසවත් අත්දැකීමක්.

තවත් විස්තර කියවන්න. ඔබේ මිතුරුමිතුරියන්ටත් කියන්න. මේ ප්‍රයත්නයට ඔබත් එක් වෙන්න.

**Graphic based on Espectáculo "Cruel" da Cia de Dança Deborah Colker by rosano mauro (CC BY 2.0)

සුහද ආරාධනයයි!

2011-08-08T08:34:00.004+05:30

වසර කීපයක් තිස්සේ මුනගැහෙන, විවිධ දෘශ්‍ය හා ප්‍රසංග කලා නිර්මානවලට සාමූහික ශ්‍රමය එක් කල, ඒ පිලිබඳ කිසියම් සම්භාශනයක නිරත ව හුන් මිතුරු පිරිසක් අතර ඒ කාලය පුරා ම, විවිධ ස්වරූපවලින් මෙන්න මෙවැනි අදහස් කීපයක් ඔබ මොබ වීසි වුනා:

අපේ සංස්කෘතික අවකාශ තුල නර්තනය හා එය පාදක කොටගෙන ගොඩනැඟුනු "සමකාලීන" අභිවාහ්‍ය කලා තව මත් බොහෝ සෙයින් පවතින්නේ කෞතුක වටිනාකම් හා වින්දනයන් හැටියට බව නිරීක්ශනය කරන්න පුලුවන්: එක් අතකින් පෞරානික කලා රූපාකාර සංරක්ශනය කරමින් ඒවායේ කෞතුක අගය පිලිබඳ විස්මයපත් වීමක්. අනිත් අතින් වෙනත් "වැදගත්" කටයුතු අතර හෝ ඒවා අවසන "විනෝදාස්වාදය" නොහොත් enternainment සපයන අයිතමයක්. මේ තත්වය වඩාත් හොඳින් තේරුම්ගන්න පුලුවන්, නාට්‍යය වැනි වෙනත් කලාවක් සමග සසඳන විට. ප්‍රේක්ශකයින් බොහෝ වැරවෑයම් කොට ටිකට්පතක් ගෙන, පෝලිම්වල පවා ඉඳිමින් නාට්‍ය බලන්න යන්නේ එම නාට්‍ය අත්දැකීම අපේ සමකාලීන ජීවිතයට, එදිනෙදා ජීවිතයට අදාලත්වයක් දක්වන නිසා නේද? ඒ අදාලත්වය ඇතැම් විට සෞන්දර්යාත්මක වෙන්නත් පුලුවන්. තවත් විටෙක බුද්ධිමය හෝ දේශපාලනික වෙන්නත් පුලුවන්. මේ සියල්ල ම එකවර වෙන්නත් පුලුවන්. භාවමය හා ඥානකාරක වූ අත්දැකීමක් සමකාලීන නාට්‍යයකින් ලබන්න පුලුවන්: නාට්‍යය නරඹා නැගිට සිය "සැබෑ ජීවිතය" කරා පෙරලා යන රසිකයාට, එම ජීවිතය වඩා සාරවත් හා අර්ථාන්විත අන්දමින් ගත කරනු පිනිස භාවමය/ඥානමය ශක්තියක් ලබාදෙන්න නාට්‍යය සමත්. නමුත් ඒ හා සසඳන කල්හි නර්තනය හා නර්තනය පාදක කරගත් අභිවාහ්‍ය කලා "සමකාලීන" ද? මේ ප්‍රශ්න විශ්ව ව්‍යාපී අදාලත්වයක් තියෙන ඒවා නෙමෙයි. මේ කතාව මතු වුනේ අපේ එදිනෙදා රසවින්දනයට පාත්‍ර වන ශ්‍රී ලංකාව තුල නිපදවෙන අභිවාහ්‍ය කලා කෘති හා ඒ ආශ්‍රිත සංස්කෘතියට අදාලවයි. නැටුමක් බලන්න යන්න ඒ වගේ උත්සුකයක් අපේ රසික පර්ශද් තුල ජනනය වෙන්නෙ නැහැනේ? ඒ ඇයි? නර්තනය අසමත්, දෙවැනි පන්තියේ කලා මාධ්‍යක් ද?

සමකාලීන ප්‍රේක්ශකයාට ආමන්ත්‍රනය කරමින්, සමකාලීන හැඟීම්, ගැටලු, වස්තු විශයයන් ගවේශනයට නර්තන/ප්‍රසංග කලා ව්‍යායාම වර්ධනය කරගත යුත්තේ කෙසේ ද? එහෙම කරන්න පුලුවන් ද? සමකාලීන රසිකයාට ආමන්ත්‍රනය කිරීමෙහිලා නර්තනය සහ නර්තනය පාදක කරගත් අභිවාහ්‍ය කලාවන් සතු විභවයන් මොනවා ද?

ඉතින් මේ ගැන ශබ්ද නගා හිතමින්-සාකච්ඡා කරමින්, මංහසර පාදාගනිමින්, අභිවාහ්‍ය කලා නිර්මාන කිහිපයක් වර්ධනය කරගන්න උත්සුක වන එම පිරිස වැඩමුලුවක ස්වරූපයෙන් වැඩෙහි යෙදීම අරඹන අවස්ථාවට ඔබටත් ආරාධනා කරන්නයි මේ සටහන ලිව්වේ. මේ කටයුත්ත ඉහත සඳහන් කල කිහිප දෙනාට සීමා වූ වැඩක් හැටියට තබාගැනීමේ පලක් නැහැ. එය විවෘත නිර්මානාත්මක ක්‍රියාවලියක් වීම වැදගත්.

ඔබ ඉන්නේ ශ්‍රී ලංකාව තුල, මහනුවරට/පේරාදෙනියට පහසුවෙන් ලඟා විය හැකි ස්ථානයක නම්, ඔබ නර්තනය හා අභිවාහ්‍ය/ප්‍රසාංගික කලා ගැන උනන්දුවක් දක්වනවා නම්, සමකාලීන නර්තනය, චලනය හා අභිවාහ්‍ය/ප්‍රසාංගික කලා පිලිබඳ පර්යේශනාත්මක හා නිර්මානාත්මක කර්තව්‍යයකට සහභාගී දායකත්වයක් සපයන්න කැමති නම් අගෝස්තු 10 වැනිදා (බදාදා) සවස 5 ට පේරාදෙනිය විශ්ව විද්‍යාලයීය ලලිත කලා අධ්‍යයනාංශයට එන්න. මීට සහභාගී වීමට ඔබ සාම්ප්‍රදායික ව පුහුනු ව ලැබූ නර්තකයකු/නර්තිකාවක වීම අත්‍යවශ්‍ය නැහැ. ඔබ නලුවකු/නිලියක විය හැකියි. නොඑසේ නම් ඔබේ උනන්දුව සංගීත සංරචනය හෝ ගායනය සම්බන්ධයෙන් විය හැකි යි. නැති නම් ඔබ දෘශ්‍ය කලා සම්බන්ධ උනන්දුවක් දක්වන්නෙක් වෙන්න පුලුවන්. ඔබ වීඩියෝ කලාකරුවකු විය හැකියි. උද්‍යෝගීමත් රසිකයකු විය හැකියි. ඒ කිසිදු ලේබලයක් පිලිබඳ කරදර විය යුතු නැහැ. මෙය ඔබේ ද වැඩබිම විය හැකි යි. සමාරම්භක සාකච්ඡාවට හා වැඩමුලුවට ඇවිත් බලන්න. එය ඔබේ වර්ගයේ වැඩක් නම් දිගට ම රැඳෙන්න.

පැමිනීමට පෙර වැඩිදුර විස්තර හා පැහැදිලි කිරීම් අවශ්‍යයි කියා හිතෙනවා නම් 077 590 3949 අංකය අමතන්න.

ස්ථානය - පේරාදෙනිය විශ්ව විද්‍යාලයීය ලලිත කලා අධ්‍යයනාංශය
දිනය - අගෝස්තු 10 බදාදා
වේලාව - පස්වරු 5

*Graphic based on Espectáculo "Cruel" da Cia de Dança Deborah Colker by rosano mauro (CC BY 2.0)

චිත්‍රපටියක්: අභූතරූපී ඒකාධිපත්‍යය ;-)

2011-06-25T12:27:00.001+05:30

Happy World - Burma, the dictatorship of the absurd from Happy World on Vimeo.

මේ මට අද නරඹන්න ලැබුනු අගනා වාර්තා චිත්‍රපටියක්. ඔබට HTML5 පහසුව තියෙන බ්‍රවුසරයක් තිබේ නම් විශේශ සබැඳි හා ආශ්‍රිත ලිපි ලේඛන, ආධාරක වීඩියෝ ආදී මූලාශ්‍ර සහාය කරගනිමින් මෙය ම වඩාත් සවිස්තර ව නරඹන්න පුලුවන්. මේ වෙබ් අඩෙවියට යන්න: http://www.happy-world.com/en/

ජනමාධ්‍ය සහ විශ්ව විද්‍යාල අර්බුදය

2011-06-07T10:41:00.007+05:30

පසුගිය දා කටුනායක නිදහස් වෙලඳ කලාප කම්කරු උද්ඝෝශනයට එරෙහි ව සිදු කෙරුනු පොලිස් ප්‍රහාරය හා කම්කරු ඝාතනය මෙරට මාධ්‍ය වාර්තා කල ස්වරූපය ගැන කනස්සල්ලට පත් කෙනෙක් මට මෙහෙම කිව්වා. "සමහර තැන්වල බේරෙන්න දුවගෙන ගිහින් හැංගුන ගෑනු ලමයින්ට පවා එලියට ඇදගෙන ඇවිත් ගහල තියෙනවා. ඇයි ඒවා මේ පත්තරවල ටීවීවල නොයන්නෙ? අර අවමගුලට කරල තියෙන බලපෑම ගැන මොකුත් කියන්නෙ නෑනෙ? නිකම් එක අදහසක් විතරක් යනවා. ආන්ඩුවට විරුද්ධයි කියල කියන ඒවගේ වුනත් මේක බොහොම ඇල්මැරුනු විදිහට නේ පෙන්නන්නෙ?"

මම කොහොමද ඒක දන්නෙ? ඒවා පත්තරවල යන නොයන විදිහ තීරනය කරන්නේ මම නෙමෙයි නේ?

ඒත් මට මා දුටු එක්තරා සිද්ධියක් සිහිපත් වුනා. ඒ තමයි පසුගිය සතියේ මහනුවර දී පැවැත්වුනු විශ්ව විද්‍යාල ආචාර්යවරුන්ගේ වැටුප් අරගලය පිලිබඳ ප්‍රසිද්ධ රැස්වීම. මේ රැස්වීම ඉතා සුවිශේශ ස්වරූපයක් ගත්තේ අතිවිශාල ජන සහභාගීත්වයක් තිබූ නිසා විතරක් නෙමෙයි. රැස්වීම් වේදිකාව මත සිටි පිරිසේ ස්වරූපය නිසාත් එය විශේශ, තර්ජනාත්මක ස්වරූපයක් ඉසිලුවා. එම රැස්වීම ආචාර්යවරුන්ගේ වැටුප් වැඩිකිරීම හා අධ්‍යාපනය වෙනුවෙන් වෙන් කෙරෙන මුදල් ප්‍රමානයේ ඉහල දැමීමක් ඉල්ලුම් කරමින් විශ්ව විද්‍යාල ආචාර්යවරුන් ආරම්භ කර තිබෙන වෘත්තීය ක්‍රියාමාර්ගය පිලිබඳ බාහිර සමාජය දැනුවත් කිරීම අරමුනු කරගත්තක්. වෙනත් වචනවලින් කියතොත් එය කම්කරු පන්තිය ඇතුලු වැඩ කරන ජනතාව වෙත ආමන්ත්‍රනය කරමින් එම අරගලය පුලුල් කරනු වස් ගැනුනු මුල් පියවරක්. විවිධ දේශපාලන හා වෘත්තීය, සංස්කෘතික ප්‍රවනතාවන්ට අයත් බුද්ධිජීවීන් මේ අරගලය වෙනුවෙන් එක වේදිකාවකට පැමින සිටියා විතරක් නෙමෙයි, ඉතා විශ්ලේශනාත්මක හා ඇතැම් විට ප්‍රහාරාත්මක ශෛලියකින් එකා වන් ව ආන්ඩුවේත්, විශ්ව විද්‍යාල ප්‍රතිපාදන කොමිසමේත්, අධ්‍යාපන ඇමතිවරයාගේත් පිලිවෙතට එරෙහි ව ප්‍රසිද්ධියේ පෙනී සිටියා. මේක කටුනායක වැනි ප්‍රචන්ඩ සිද්ධියක් නෙමෙයි. ඒත් (සහභාගී වූවන් ඒ පිලිබඳ සවිඤ්ඤානක වුවත් නැතත්) උද්ඝෝශනයේ දේශපාලන අන්තර්ගතය බෙහෙවින් සමානයි කියන්න පුලුවන්.

රැස්වීම ඇමතූ කථිකයින් අතර දඹර අමිල හිමියන්ගේ සිට සුමනසිරි ලියනගේ දක්වාත්, නිර්මාල් රංජිත් දේවසිරිගේ සිට හඟුරන්කෙත ධීරානන්ද හිමි දක්වාත් වර්තමාන විශ්ව විද්‍යාල ප්‍රජාවේ පුලුල් හරස්කඩක් දකින්න ලැබුනා; මානව ශාස්ත්‍ර, දන්ත වෛද්‍ය, ඉංජිනේරු, විද්‍යා ආදී විවිධ පීඨවල අත්දැකීම් ඇසුරින් මේ අර්බුදය පැහැදිලි කල හැකි, විවිධ පාර්ශ්ව නියෝජනය කල කථිකයින් පිරිසක්. ඊට අමතර ව තවත් සැලකිය යුතු පිරිසක් වේදිකාව මත සිටියා.

කථිකයින්ගේ අවධානයට ලක් වුනු ප්‍රධාන කාරනා අතර ආචාර්යවරුන්ගේ වැටුප් ප්‍රශ්නයේ ස්වභාවය මෙන් ම අධ්‍යාපනය උදෙසා රාජ්‍ය අංශය මගින් වෙන් කෙරෙන ප්‍රතිපාදනවල මඳකම ද තිබුනා. ක්‍රමානුකූල ව හා සංවිධානාත්මක ව මාතෘකා බෙදාගෙන සූදානම් ව සිදු කෙරුනු මේ එක ද දේශනයක් වත් හුදු ආවේගාත්මක වාගාලාපයක් බවට පත් වුනේ නැහැ. අදාල ගැටලු සංඛ්‍යාලේඛන සහිත ව ජාත්‍යන්තර හා දේශීය නිදසුන් සමග තුලනාත්මක ව, ඓතිහාසික ව හා විශ්ලේශනාත්මක ව සාකච්ඡාවට භාජනය කෙරුනා. මීට අමතර ව ආන්ඩුව පැත්තෙන් මේ අරගලය බිඳීමටත්, ඒ පිලිබඳ මහජනයා අතර අප්‍රසාදය වැපිරීමටත් ගෙන යමින් තිබෙන ව්‍යාජ ප්‍රචාර එලිදරවු කිරීමටත් ඇතැම් කථිකයෝ සෑහෙන කාලයක් සහ ශ්‍රමයක් වැය කෙරුවා. එම කතා බෙහෙවින් ඉවසිලිවන්ත හා සංවිධිත වූ අතර සභාවෙන් උද්‍යෝගීමත්, සහයෝගී ප්‍රතිචාරයක් ඒවාට ලැබුනා. (මේ රැස්වීමෙහි ඉදිරිපත් කෙරුනු සියලු දේශන දැන් විශ්ව විද්‍යාල ආචාර්ය සමිති සම්මේලනයේ YouTube චැනලයෙන් නැරඹිය හැකි යි.)

ඔවුන් බහුතරයකගේ අදහස් තුලත් ස්වරයෙහිත් ගැබ් ව තිබුනු ඉහවහා ගිය ජාතිකවාදය ගැන මගේ සුලු හෝ එකඟතාවක් නැතත්, රැස්වීම වැදගත් සිද්ධියක් බව පිලිගන්න ඒක බාධාවක් නෙමෙයි.

රැස්වීම අතරමැද දී සිත්ගන්නාසුලු සිද්ධියක් හටගත්තා. අනපේක්ශිත ලෙස එදින ම රාත්‍රියේ අරලියගහ මන්දිරයේ සාකච්ඡාවකට විශ්ව විද්‍යාල ආචාර්ය සම්මේලනයේ නයුවන්ට කැඳවුම් ලැබුනා. මේ හදිසි පනිවිඩය සභාවට නිවේදනය කෙරුනු අතර රැස්වීම පැවැත්වෙද්දී ම ඔවුන්ගෙන් ඇතැමෙක් ඒ වෙනුවෙන් පිටත් ව ගියා. රැස්වීමේ තරම ගැනත් එහි ජනසහභාගීත්වයේ ස්වරූපය ගැනත් සැල ව, සලිත ව ගත් ඉක්මන් පියවරක් සේ පෙනුනු මෙයට සමගාමී ව තවත් දෙයක් සිදු ව ඇති බව තේරුනේ ඉන් පසු දින යි.

සම්මන්ත්‍රනය වාර්තා කිරීම සඳහා මාධ්‍යවේදීන් විශාල සංඛ්‍යාවක් පැමින සිටියත්, කිසිදු ජනමාධ්‍යයක එදින රාත්‍රියේ හෝ පසුදින මේ ගැන සැලකිය යුතු සඳහනක් කෙරුනේ නැහැ. වීඩියෝ කැමරා මයික්‍රෆෝන ආදිය ඇතැම් විට කථිකයින් වැසී යන අන්දමින් හා සභාවට බාධාවක් වන තරමේ උද්‍යෝගයකින් හසුරුවනු ලැබුවත් ඒ කිසිවක් ප්‍රසිද්ධියට පත් නො වී වැලලී ගියේ කොහොම ද? දෙදිනක් පුරා කිසිදු පුවත්පතක මෙය තත් වූ පරිද්දෙන් වාර්තා නොකෙරෙන තැනට කටයුතු යෙදී තිබුන බව පැහැදිලි ව පෙනුනා.

ඇත්ත, මේ අරගලය පිලිබඳ විශ්ව විද්‍යාල ආචාර්යවරුන් ලියූ විවිධ ලිපිත්, ඔවුන් සමග කල සාකච්ඡාත් මීට පෙර විවිධ පුවත්පත්වල පල වුනා. විද්‍යුත් මාධ්‍යයන්ගෙන් විකාශය කෙරුනා. ඒත් ප්‍රසිද්ධ අවකාශයක් තුල හටගත් මේ සම්මන්ත්‍රන සිද්ධියේ දේශපාලන අන්තර්ගතය වෙනස්. මේක බරපතල සිද්ධියක්; ගිනි ඇවිලෙන සුලු යි! එය බෙහෙවින් පරිපාලිත ව ද සැර බාල කොට ද(හැකි නම් විකෘත කොට) මිස රටට දීමට හැකියාවක් නැති බව මෙරට ජනමාධ්‍ය කලාවේ රන් දෙවොල වන අරලියගහ මන්දිරයට පෙනී ගිය බව නිගමනය කිරීම අසාධාරන නැහැ. නොඑසේ නම් හදිසියේ මේ සියලු මාධ්‍ය ආයතන වෙන වෙන ම එය රටට නොකීමට තීරනය කලා වද්ද? සාමූහික විඤ්ඤානයක්, (සාමූහික අවිඤ්ඤානයක්) එහෙමත් නැත්නම් කිසියම් ආකාරයක ටෙලිපති බලයක් නිසා සියලු දෙනා එක ම නිගමනයකට සේන්දු වී නිහඬ වුනා වද්ද?

සිංහල වල් කතා

2011-05-25T19:48:00.005+05:30

"සිංහල වල් කතා" යනු මේ බ්ලොග් අඩෙවියට පිවිසෙනු පිනිස සැලකිය යුතු සෙනගක් භාවිත කර ඇති සෙවුම් යෙදුමක් (search term) බව දැකගන්න ලැබුනා! ඒත් එවැන්නක් හොයන අයට සරිලන යමක් මෙහි නොතිබීම අඩුවක්.

ගොවිජන සේවා හා වනජීවී අමාත්‍යාංශය පසුගිය දා නියම සපන්කමක් කර ඇති බව පුවත්පත් වාර්තා කලා. මෙතෙක් වල් අලි වසයෙන් අප දැන සිටි සත්ව කොට්ඨාසයේ නම එම අමාත්‍යාංශයේ මැදිහත් වීමෙන් වන අලි බවට පරිවර්තනය කර තිබෙනවා. මේ අනුව මින් මතු වඩාත් "උචිත" අරුතක් (ශෝක් ගතියක්?) දනවනු පිනිස වන අලි යන නම ව්‍යවහාර කල යුතු බවට නිර්දේශිත යි. ඊයේ ලංකාදීප පුවත්පත පරිශ්‍රම දරා, අත-කට හදාගෙන "වන අලි" පිලිබඳ පුවතක් ලියා පල කොට තිබෙනු ද දකින්න ලැබුනා. ඔවුන් කොහොමත් මෙවැනි බස් විස්කම් ජනයා අතරට ගෙනියන්න සැදී පැහැදී ඉන්න පිරිසක් නොවැ. මෑතක සිට ජනතාව "දැනුම්වත්" කරන්නත් ලංකාදීපය පෙරට එන්නේ මොන තරම් වැරවෑයමින් ද?

"වල් අලි" යන්නට වඩා "වන අලි" යන පදයේ ඇති නිවැරදි බව කුමක් දැයි මට නම් වැටහෙන්නේ නැහැ. වලෙහි වෙසෙන අලි වල් අලි බව බොහෝ කලකට පෙර සිංහල ගුරුතුමා ඉගැන්වූ බව මතක යි. වල යනු වනය යි, කැලෑව යි. වල් වැදීම, වල් අලි, වල් බල්ලෝ, වල් හරක් ආදී වසයෙන් මේ පදය බොහෝ ආකාරවලින් ජන වහරේත් පවතිනවා. ඉතින් වල් අලි යන පදය ඒ හා සමාන තේරුමක් ම දෙන, එහෙත් ව්‍යවහාරයේ නොපවතින, නුහුරු "වන අලි" බවට මාරු කිරීමෙන් අපේක්ශා කරන්නේ කුමක් ද? වල් අලින්ගේ වාසභූමි ආක්‍රමනය කරන, ගස් කපන කැලෑ එලි කරන බලවතුනුත්, වල් අලි ආක්‍රමනයෙන් බැට කන ගැමියනුත් යන මේ සියලු දෙනා මින් මතු අලියා එනු දකින විට 'වන අලියා එනවෝ!' කියා පැන දුවාවිද? මේ නව චාරිත්‍රය පෙරට ගෙන යමින් ඉංගිරිසියෙහි එන wild life ආදී පදත් සංශෝධනය කොට 'වල් ගතිය අරින්නත්' මේ මහතුන් පියවර ගනු ඇතැයි අපි අපේක්ශා කල යුතු ද?

"වල්? කවුද යකෝ වල්?"
මේ ගැන කතා කරන විට මගේ මිතුරකු පැවසුවේ අර "වල්! වල්!" කියමින් කුඹුරක වල් උදුරන ලලනාවක් සහිත වල් නාශක වෙලඳ දැන්වීම මේ වෙනසට මගපෑදී දැයි සැකයක් පවතින බව යි. 'වල්' යන පදයේ ඇති විවිධාර්ථ දනවන ගුනයක් නිර්මානාත්මක ව භාවිත කරමින් සාදා තිබූ එම දැන්වීම මගේ සිංහල ගුරුතුමා එවක දුන් නිදසුන් කීපයක් සිහිගන්වනවා. උක්ත ආඛ්‍යාත පද සම්බන්ධය උගන්වනු පිනිස ඔහු නිතරම දුන්නේ සදා මතකයේ රැඳෙන නිදසුන්.

1. මන්ත්‍රීවරු බෝල ගසති
2. (කර්මකාරක ස්වරූපය) මන්ත්‍රීවරුන් විසින් බෝල ගැසෙයි
3. ඇමතිවරු වල් වැඩ කරති
4. (කර්මකාරක වාක්‍යය) ඇමතිවරුන් විසින් වල් වැඩ කෙරෙයි

ඒත් මේ වල්, "ඒ වල්" නෙමෙයි නේ?

වල් අලි පිලිබඳ ප්‍රශ්නය දැවැන්ත පරිමානයෙන් ඉස්මතු ව ගම්බිම් පෙලන ව්‍යසනයක් බවටත් පෙරලා අලි ගහනයේ ම විනාශයට මගපාදන්නක් බවටත් පත් ව තිබෙන බව රහසක් නෙමෙයි. මහා ඛේදවාදකයක්. මේ ව්‍යසනය කලමනාකරනය හා නියාමනය පිනිස පිහිටුවා ඇති ආයතන පද්ධතියේ අසාමර්ථ්‍යය ද ඒ පසුපස සිටින දේශපාලන හා ධන බලය ඇති පාර්ශ්වයන්ගේ කියුම් කෙරුම් ද ඒ තරමට ම සුප්‍රකට යි, කුප්‍රකට යි. මෙවැනි සන්දර්භයක් තුල වල් අලියා වන අලියා කිරීම, 'නමෝ නමෝ මාතා' ගීය රටට අසුබ-අපල නිසා 'ශ්‍රී ලංකා මාතා' බවට විකෘත කලා වැනි ම 'බුද්ධිමත්' ක්‍රියාවක් වසයෙන් ඉතිහාසයට එක් වනු නිසැක යි.

Some DRAMSOC thoughts and a response to a cheerleader

2011-05-08T23:25:00.016+05:30

"You asked for it, Georges Dandin, you asked for it."

Molière, Georges Dandin, Act I, sc. vii

0

On May Day, I had the pleasure of seeing DRAMSOC 2011, the so-called "Inter-Faculty Drama Competition" organized by the Ceylon University Dramatic Society. DRAMSOC always brings back fond memories; memories of joyous, collaborative theatre work; recollections of how decades long precious friendships began in the background of those productions. Even though I never studied at Peradeniya, this particular event always had a prominent place in my cultural life. I still try my very best to get there every year. Feeling nostalgic, I go there to meet some of my good old friends, talk about good old days, and have a nice time admiring the talents of the younger generation.

I had no intention of writing anything about this year's event until I saw a blog post by Mr. Vihanga Perera, a recent graduate of Peradeniya, now a university lecturer. (I invite you to go there and read it before reading this any further) After slowly digesting the shock effects, I thought I should not refrain from sharing some of my observations. If the above mentioned blogger was just a student, I would have ignored his comments with a smile, taking it as a youthful outburst of frustration, anger and disappointment. But now he is a published author, a lecturer and a "responsible figure" from whom a reader would expect much more reasonable and convincing arguments, supported by much more truthful facts than what is available in his article. The students who participated in this competition might look at him as a source of critical engagement, inspiration and guidance; I am not entirely sure about it, but I assume so. If they take his comments on DRAMSC 2011 seriously, in my humble opinion, the effect would be far from constructive. If a total stranger reads his essay without seeing the DRAMSOC 2011 itself, he/she is likely to conclude that it was an utter organizational failure combined with extremely average performances with the only exception of one brilliant play by a group from the Faculty of Engineering of which Mr. Perera seems to be a cheerleader of sorts.

The first impression I got was "he is on a fault finding mission"; a randhra gaveshaka approach. After expressing his dissatisfaction about the so called defeat of the EFac play, he goes on criticizing the selection of plays, judges, announcers, their "grammar mistakes" and everything; detailed attention has been given to each and every tiny little aspect of the organizational matters, but theatrical elements of the plays in question are missing. He has taken these things very seriously, as if he is reviewing the Festival de Cannes. Is he trying to take some revenge from a certain section of the students? Is this written with some sort of a grudge about something that we do not know? I have no idea about what went on "behind closed doors" or what are the political/factional/personal tensions and connections between these young lecturers and the students. Therefore, I can only talk about what I saw that day, at EOE Pereira Theatre. By doing so I wish to make the record balanced and do justice to those who took part in this wonderful event. Why am I doing this? Simply because I was there, and I witnessed something totally different.

1
How to critique a play? A comparative look at "Behind Closed Doors", "Lost Souls", and "Welikada '71"

To begin with, I think we can agree that aesthetic enjoyment and taste can be a subjective matter(to a great extent). However, there are certain things that I wish to point out:

According to Mr. Perera, "Welikada '71" was a "well-coordinated performance – and their commitment to serious drama is a cue for contenders..." and "...the presentation carried an energy which was as good as any good play I have seen at recent DRAMSOCs." "...the powerful performance by the Faculty of Engineering, who came up with “Welikada 71”, which almost arrested the cup from the five-years-in-a-row champions the Faculty of Arts."

In a previous blog entry, which was published weeks before these dramas were staged, he hinted that the Faculty of Arts is likely to be defeated this time:

"Some inside sources tell me that this can be the year where, after an elapse of almost a decade, where the dramatic plum is taken away from the Faculty of Arts."

WHY? and HOW? Probably Mr. Perera had the opportunity of seeing these plays during the rehearsals and made an early comparison? What exactly is this "internal source" that could predict a victory of a competition weeks before the competition was held? I do not know.

However, what I saw on the 1st of May was different. The play 'Welikada '71' was not "well coordinated" at all when compared to both "Behind Closed Doors"(Faculty of Arts) and "Lost Souls"(Faculty of Medicine). These are some of the weaknesses I noticed: the way they used the space, the way the performers interacted with each other, lighting, costumes, stage design, props, colours, facial expressions, and vocal variations and delivery. In my view, these are some of the most essential elements that need to be considered when evaluating a theatrical performance. I am able to show you some photographic evidence hoping that it would demonstrate my points better. (Please click on the images to view them enlarged.)

Their approach to stage designing and props was not consistent enough.

See here for more

For some scenes, they took a "realistic" path and for some others it was entirely abstract. In the end it was evident that they haven't given a serious thought about this aspect at all. Compare the following scene of the court with the others where the lawyer, the activist and the prisoner meet each other.

First I thought it was supposed to be a prison cell, but suddenly the dejected lawyer appeared from the other end of the stage bringing the bad news! Most of the time, the stage was entirely empty and abstract for no reason. Sometimes they kept a table at the far right end, left the entire stage opened, lightened up, and the action happened near the table only. A whole wide empty area was abandoned, unattended. I am not saying that dramatists can not take such a fragmented, disconnected approach; one style for one scene and something entirely different for another and so on... However, such an approach needs to be justified by organically connecting those fragments with the larger picture - or the entire production. Please remember, this too, is not a universal statement. I am talking about this particular play; this particular case. In this particular play, these aspects were overlooked. This inconsistency was a mistake.

Movements and interactions: Most of the time, actors and actresses were sort of glued to a certain area/location on the stage. They didn't move around freely. These pictures will speak better than thousand words.

The Prisoner(best actor) remained there on the left side, almost glued throughout the entire scene while the actress stood on the other side. In fact there were two such scenes where this weakness was clearly evident. Their interactions were limited to a certain set of stereotypical and predictable gestures. Yes, we are so used to this type of "acting" in teledramas. It's all about dialogues. You can simply follow the "drama" by listening to it while doing some other work. But when it comes to stage acting, I think we have a right to expect something more substantial and heavy weight than this! Make up and costumes were not stage friendly. They became monotonous, flat and dull as you can see. So, when you look at the general, broader picture, "Welikada '71" was not strong enough to give a competition to both "Behind Closed Doors" and "Lost Souls". "Lost Souls", in my view was ahead of "Welikada '71" in many ways. They knew what exactly to do on the stage. It was evident that the interactions were carefully created and planned. Direction was good.

Based on the theme and script, Mr. Perera asserts that "Welikada '71" had more temporal relevance than the others. From here he moves on to make a flat, simple statement that this production was the best. This is an extremely weak argument. Anything about a man in the death row is a serious business. Yes, I agree. But that does not make a drama about such a man special. Ok, a man is destined to receive capital punishment as a result of some flaw of the judicial system. This is a topic; a theme; a subject. This could lead to any of the following:

1) A public speech at a Pradesheeya Sabha election rally

2) A poem

3) A novel

4) A painting

5) A drama

6) A TV talk show

When you select one of these paths, things begin to get more and more complicated. You have to employ the "grammar" and techniques of the selected medium. If you simply wish to deliver your Pradesheeya Sabha election speech, it doesn't require much. A TV talk show? These days, it doesn't need much of a commitment either. But, if you plan to do a drama, you HAVE to think about all the above mentioned theatre elements. You have to utilize and coordinate these elements in a way that would assure a better end result. And I think Efac students were less successful in these fronts. Unfortunately, Mr. Perera takes the approach of an outdated literary critic. He looks at the theme, and probably the lines written in the script, and then concludes that this is an exceptional performance. Maybe it looks good when you read or listen to these lines. But the Efact group did not act it out well enough. They failed to do justice to the theme.

I should not go on and on criticizing a university play like this, but given Mr. Perera's sweeping generalizations, somebody has to raise these issues. And I believe that the students who did these dramas will find this disagreement useful. They will surely benefit from this. They will be able to look at these issues consciously, next time they undertake a production. Becoming a cheerleader of this or that team would not provide ANY constructive criticism at all.

Having said that, now I have to show you some examples from some of the other dramas in question. See the following set of photos from "Behind Closed Doors".

Click here to see more photos

They were successful in creating powerful visual compositions. The actors and actresses were very good at interacting with each other. Movements were genuinely relaxed, and well coordinated. Actors, props, empty space and of course, colours equally contributed to these compositions. Furthermore, these compositions were organically connected with the theme, and they were crucial in emphasizing and sharpening the expression.

Have a look at this physical contact that make the composition better. Compare it with some of the photos from a similar situation in "Welikada '71". They hardly made any physical contact with each other or with the props. These little things fire up dramatic compositions, dramatic situations. And also, look at the lighting. Also, don't forget to observe their facial expressions, colours, costumes and other supporting components.

In fact, both "Lost Souls" and "Behind Closed Doors" were well coordinated, well presented. Acting was better, and different from the teledrama-like approach of the EFac group. Their interactions were better, and facial expressions, vocal delivery and variations were far more well controlled and planned. When compared to the rigid, limited movements and vocal performance of the "Best actor" Gihan Edirisinghe, Channa Munasinghe(Lost Souls) who won the award for the best supporting actor was outstanding. He was really relaxed and he looked very comfortable throughout the entire performance. He had a wider range of vocal variations that did justice to his role. It was a real treat to see him performing. Once again, I invite you to have a look at some photographic evidence.

Click here to see more

Again, don't forget to look at the other elements: Set designing, colour selection, costumes, and lighting were sufficient enough to make a powerful impression on the audience.

"Behind Closed Doors" was the most complex and impressive out of all the five plays. All the four performers, Crystal Baines, Danuka Bandara, Namali Premawardhana and Niluka Perera did justice to their roles. Costumes, lighting, props and colours contributed to the bigger picture. A minimalist, yet profound approach. Crystal Baines was the best actress, without much of a contest. Why? Why didn't any of those actresses from "Lost Soul" win anything? I am not interested in interpreting or disagreeing with the judgements of the panel, but this is a very interesting question. What's so special about Crystal Baines? What's so good about Namali Premawardhana?

In my view, Baines and Premawardhana were the only actresses who were able to liberate themselves fully from the influence of teledrama acting. Almost all the actresses in "Lost Souls" showed this weakness of overacting and they made the atmosphere overtly melodramatic. Yes, it was a comedy, but it didn't require that much of overdoing. (Yes, our audiences are so used to and much more comfortable with that type of over acting which produces cheap laughter.) In the end, overacting damaged the larger picture. In addition, they appeared to be sometimes lost on the stage, specially when the others were in the foreground. They automatically drifted away from where they were and lost consistency. When they had to come back to the foreground, they had to start anew. I would like to compare this, once again with "Behind Closed Doors". Baines and Pramawardhana had things very much under control. Given the complexity of the structure of the play, they had to come up with quick, yet subtle changes in their composure and facial expressions. The situation dramatically changes upside down, challenging both the audience and the performers themselves. It was a demanding situation for an actor/actress. In order to deal with this, they had adopted a subtle, minimalist style of acting.

In this context, when you look at the full picture, when you look at the entire performance, "Welikada '71" lacked too many things to become the "best play" and overthrow the others. "Behind Closed Doors" was always a few steps ahead, when you look at the overall performance.

I can go on and on pointing out more differences. But I'd rather let these photos do the talking. It is astonishing that Mr. Perera does not present a single theatre related comparison other than the "temporal relevance"!!!! All of his other comments are simple flat statements asserting "this was good" and "that was bad, boring, unfunny" etc. What an arrogance! One should at least be sensibe enough to appreciate the time and commitment given by each team. It takes so much to prepare, rehearse and present a theatrical production. That alone deserves some respect.

2
Announcers, organizers, grammar etc.

This is very amusing indeed. Mr. Perera presents a grossly inaccurate account of almost all the other aspects of the event. He exaggerates the mistakes. He writes:

"Perhaps, the judges bought into the “high school” atmosphere, which the DRAMSOC had sponsored by the choice of announcers they had installed on stage. To say the least, the announcing was horrible and a grammatical disaster. The male announcer, in particular, should not have been there." He continues: "It was a classic parody of a Grade 3 Class Assembly. And their sense of humour was soooooo not funny."

Why is this? I can not help suspecting some sort of a personal grudge here. Mr. Perera is adamant that the presence of the announcers could not be justified. Yes, I too noticed that the announcers were a little bit nervous at the beginning. This could happen to anyone when facing a massive audience. But to be fair, these announcers recovered fast, and did a commendable job. After all, this was an event entirely organized and presented by the students! And English is the language of the colonizer. It is not my first language. It's the second language of most of these people. Why make such a big fuss over two or three grammatical mistakes during a four-hour event? Is this the end of the world? I am unable to understand. Get a life, and move on!

I think there is nothing much to talk about the panel of judges. They have simply justified their presence by giving a fair and acceptable judgement to those who are willing to look at the theatrical elements of the plays involved. I was able to understand why and how each and every award went that way. Yes, there can be debates on who should have won this, who should have won that etc. after ANY competition or an award ceremony. But Mr. Perera's protest goes beyond the level of a sensible debate or a discussion.

Maybe he fails to see these theatre related issues because he is neither a proper theatre critic nor a continuous practitioner in the field of theatre.

3
WATERLOO?

Mr. Perera sees DRAMSOC almost entirely as a "battle". As you can see, he is actively supporting one group of students by giving them a "dirachcha lanuwa" that their play was the best. As I explained, this is a very harmful approach. He is misleading not only the the students, but also his entire readership. First of all, DRAMSOC '11 was a theatre festival. Competition is a matter of secondary importance. I don't think the audience was primarily bothered about who wins what. They came to enjoy theatre. As Professor S. W. Perera(senior treasurer of DRAMSOC) and Muditha Dharmasiri(president) correctly write in the souvenir, this is largely about harmony, friendship and doing collaborative work. Prof. S. W. Perera writes: "I would also hope, however, that this exercise will result in lasting friendships among students of all participating faculties in the University." Muditha Dharmasiri adds: "DramSoc is an inspirational meeting place for young dramatists and a great opportunity to work together as a team. Theatre is essentially a collaborative effort in which every individual is expected to devote their talents and skills to achieve a common task. To me, here lies the significance of theatre; it is all about US; not me, myself and I.". Secretary Pradeepa Senanayake adds some more insightful thughts: "Hence, DramSoc '11 has given the undergraduates another opportunity to work as teams and develop the interpersonal skills ..."

Mr. Perera fails to understand the spirit of this culture. He creates and fuels utterly petty battles between groups of students, providing extremely wrong arguments that has nothing to do with theatre. Why? I do not know. But I would like to know why...

කුමට බ්ලැක් බොක්ස්?: බ්ලැක් බොක්ස් රංගයේ අදාලත්වය සහ වෙනත් දෑ ගැන අදහස් කීපයක්

2011-04-03T11:50:00.001+05:30

Inter Act Art මධ්‍යස්ථානය ඉදිරිපත් කරන තවත් බ්ලැක් බොක්ස් රංග කලා උලෙලක් අද සිට ආරම්භ වෙනවා. කලා නිර්මානවලට අමතර ව රංග කලාවේ විවිධ අංශ පිලිබඳ වැඩමුලු කිහිපයක් ද මීට ඇතුලත්. එහි කාලසටහන සහ තවත් විස්තර සඳහා ඔවුන්ගේ වෙබ් අඩෙවිය වෙත පිවිසෙන්න. පහත දැක්වෙන්නේ පසුගිය වසරේ බ්ලැක් බොක්ස් අත්දැකීමෙන් පසු මා ලියූ සටහනක්.

මට බ්ලැක් බොක්ස් රංග කලා අවකාශයක් මුලින් ම ඡායාරූපයකින් හැර සැබෑ ජීවිතයේ දී දකින්න ලැබුනේ 2010 පෙබරවාරි මාසයේ රාජගිරිය Inter Act Art මධ්‍යස්ථානයේ බ්ලැක් බොක්ස් අවකාශය තුල නාට්‍යයක් නරඹන්න ගිය අවස්ථාවේ තමයි. ඒ මුල් ම අත්දැකීමෙන් මගේ හිතට කා වැදුනු කාරනය වුනේ මෙය මොන තරම් සප්‍රයෝජනවත් උපකරනයක් හැටියට අපේ රංග කලා කටයුතුවලට යොදාගන්න පුලුවන් ද යන්න යි.

යුරෝපයේ හා ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදයේ බ්ලැක් බොක්ස් රඟහල් ගැන අවශ්‍ය නම් අන්තර්ජාලය හා පොත්පත් බලා "විද්වත් කතා" කියන්නත්(කයිවාරු ගහන්නත්) බැරි නැහැ. ඒත් මා දුටු රඟහලෙන් පටන්ගැනීම වඩා අවංකයි කියා හිතෙනවා.

සරල ව ම කිව්වොත් මෙය නිවසක කොටසක්. Inter Act Art මධ්‍යස්ථානය පිහිටි ගොඩනැගිල්ලේ විශාල කාමරයක්. අඩි විසිපහක පහලොවක පමන දිග පලලින් යුත් අවකාශයක්. මෙය අඳුරු නිල්, කලු හා සුදු තිර රෙදි මගින් ආවරනය කොට පරිපාලිත අවකාශයක් බවට පත් කර තිබෙනවා. මෙහි වහලයේ මැද ආලෝකකරන උපකරන සවි කරන පොල්ලකින් සමන්විත යි. ප්‍රේක්ශකයින් වාඩිගන්නා ආසන ඔබ මොබ ගෙන යා හැකි පරිදිත් අවශ්‍ය විටක පඩිපෙලක ආකාරයෙන් ඒකාබද්ධ කල හැකි ආකාරයටත් නිමවා ඇති නිසා මේ රඟහල තුල ඉඩකඩ ඒ ඒ අවස්ථාවට උචිත පරිදි පහසුවෙන් වෙනස් කරන්න පුලුවන්. රංගයේ "ඉදිරිපසින්" විතරක් නෙමෙයි අවශ්‍ය නම් දෙපසින්, වටෙන් හෝ රංගය මැද වුනත් ප්‍රේක්ශකයින් අසුන්ගන්වන්න පුලුවන්. අසුන්ගන්වනවා කිව්වත් ආසන නැතිව බිම වාඩි වීම වුනත් තහනම් කරන ව්‍යාකරනයක් මේ රංග කලා අවකාශය තුල නැහැ. රඟපෑම සඳහාත් එම පොලොව ම යොදාගත හැකි යි. අවශ්‍ය නම් "වේදිකා" හා වෙනත් පීඨිකා ඉදිකරගන්නත් බාධාවක් නැහැ.

වැදගත් වෙන්නේ මෙය නම්‍ය වන අතර ම, පරිපාලිත අවකාශයක් වීම යි. ප්‍රොසීනියම්, ඇම්පිතියටර්, එරීනා හෝ ත්‍රස්ට් ආදී ස්ථිර රංග අවකාශවලින් වෙනස් වුනත් මෙය වීදි නාට්‍යයක හමු වන රංග අවකාශයට සර්වසම නොවන්නේ එනිසයි. එවැනි විවෘත නාට්‍යයක් රඟදැක්වෙන අවස්ථාවක එන යන ජංගම ප්‍රේක්ශකාගාරයක් සහ නාට්‍යයේ පාලනයෙන් බැහැර, එහෙයින් ම සජීවී ව නාට්‍යය "නැවත ලිවීමට හා ප්‍රතිනිර්මානයට" දායක වන වාතාවරනයක්(ප්‍රේක්ශකයා, ආලෝකය, කාලගුනය සහ ප්‍රසිද්ධ අවකාශයට අදාල නීති රීති ආදි විවිධ සාධකවලින් සමන්විත වාතාවරනයක්) තියෙන්න පුලුවන්. එහි දී ප්‍රසිද්ධ අවකාශවලට අදාල ගතිකයන් රංගයට තීරනාත්මක ව බලපානවා. මෙය එයින් වෙනස්.

මේ විදිහේ බ්ලැක් බොක්ස් අවකාශයක් ඉදි කරගන්න ඒ තරම් දුශ්කරතාවක් හෝ වියදමක් දරන්න අවශ්‍ය නැහැ. ආලෝකකරනය තමයි වියදම් අධික අංශයකට තියෙන්නෙ. ඒකත් නිර්මානශීලී ව වැඩ කරන පිරිසකට මහා ගැටලුවක් නෙමෙයි. 2010 පෙබරවාරි මාසයේ පැවැත්වුනු බ්ලැක් බොක්ස් නාට්‍ය උලෙලේ දී ජනකරලිය නාට්‍ය කන්ඩායමේ කිහිපදෙනෙක් ඉටිපන්දම් එලිය පමනක් භාවිත කරමින් මේ රඟහල තුල නිර්මානයක් ඉදිරිපත් කල බව දැනගන්න ලැබුනා. එවැනි ආලෝකයක සිට සංකීර්න ආලෝකකරන ප්‍රයෝග හා බහුමාධ්‍ය උපකරන දක්වා විශාල පරාසයක වැඩ කරන්න කිසි ම බාධාවක් නැහැ.

ඉතින් මෙවැනි පරිපාලිත, නම්‍යශීලී හා නිදහස් අවකාශයක් තුල අත්පත් කරගන්න පුලුවන් මොනවද? මේ වගේ අවකාශයක් තුල අත්පත් කරගන්න බැරි මොනවද?

රාජගිරියේ බ්ලැක් බොක්ස් අවකාශය තුල මේ වන විට කෙටි නාට්‍ය, කෙටි චිත්‍රපට, දිගු නාට්‍ය, නර්තන හා වෙනස් ප්‍රසාංගික ක්‍රියාකාරකම් විශාල සංඛ්‍යාවක් පවත්වා තියෙනවා. ඊට අමතර ව නාට්‍ය වැඩමුලු හා පුහුනුවීම් පවත්වන්නත් එය යොදාගැනෙනවා. එම්. සෆීර් පුමුඛ Inter Act Art සංවිධානය මේ විකල්ප රංග අවකාශයේ විභවයන් පිලිබඳ සංවේදී වෙමින් එය හඳුන්වා දීමට දැන් සැලකිය යුතු කාලයක් ගත කර තිබෙනවා.

මේ සටහන ලියද්දී මඳක් අන්තර්ජාලය කූරු ගෑමෙන් හොයාගත්ත බ්ලැක්බොක්ස් රඟහලක් ගැන විස්තරයක්. ආසන 49 යි. මනා නිමාවකින් යුත් අවකාශයක්. මෑත දී එම ස්ථානයේ පෙන්වූ නාට්‍ය අතර The Shape of Things වැනි නව රැල්ලේ කෘති වගේ ම ගොඩෝ එනකං වැනි "ප්‍රධාන ධාරාවේ" කෘතීනුත් තියෙනවා. මේ පිටුවට ගියොත් එහි ඡායාරූප විශාල සංඛ්‍යාවක් නරඹන්න පුලුවන්.

මේ තවත් නිදසුනක්: නිව් යෝර්ක් විශ්ව විද්‍යාලයට අයත් බ්ලැක් බොක්ස් රඟහලක් (ඡායාරූප සහිත යි). උපරිම ආසන සංඛ්‍යාව 75 යි.

ආසන 250 - 500 පමන දක්වා තැබිය හැකි විශාල බ්ලැක් බොක්ස් රංග ශාලාත් ලෝකයේ තියෙනවා. හැබැයි මේ හැම එකක ම මූලික ම ලක්ශනයක් තමයි අර කියපු නම්‍යශීලීත්වය සහ අඩු වියදම් සහිත බව.

ඉතින් මට හැඟෙන විදිහට නම් මේක අපේ රටේ විශ්ව විද්‍යාල, පාසැල් හා ප්‍රජා සංවිධානවලටත් පොදුවේ නාට්‍යකරනය සම්බන්ධ අත්හදාබැලීම්, වැඩමුලු ආදිය කරන උදවියටත් ඉතා ප්‍රයෝජනවත් ක්‍රමයක්. මේ සෑම තැනක ම අද තියෙන ප්‍රශ්නයක් තමයි "විධිමත් රංග ශාලා" හා පුහුනු වීමේ ස්ථාන නැතිකම. ඒ වගේ ම කොලඹින් බැහැර නගර හා ගම් අතිවිශාල ප්‍රමානයක නාට්‍ය නැරඹීම, නිපදවීම හා ඒ පිලිබඳ සාකච්ඡා කිරීම පිලිබඳ සංස්කෘතියක් වර්ධනය කරගන්න බැරි වෙන්න ප්‍රධාන හේතුවක් හැටියට දැක්වෙන්නේ "විධිමත්" රංගශාලා නොමැති වීම යි. අනිත් කාරනය නිශ්පාදන කටයුතුවලට යන වියදම.

පසුගාමීත්වය, කුහකත්වය සහ වෙනත් ගැටලු

අපේ රටේ නාට්‍යකරුවන්ගේ අසහාය රන් දෙවොල වෙලා තියෙන්නෙ ප්‍රොසීනියම් වේදිකාව. න්‍යායන් හැටියට කවර කයිවාරු ගැහුවත් තව මත් අතිබහුතරයක් දෙනා මේකට හිත යටින් වන්දනා කරනවා. සමහරු කට ඇරපු වෙලේ ඉඳන් තොරතෝංචියක් නැතුව කියාගෙන යන්නේ "අපට" මේ ප්‍රොසීනියම් වේදිකා ලැබෙන්න කලින් "අපේ ම" වෙනත් රංග ක්‍රමත් රංග භූමිත් තිබුන බවත්, ඒවා මොනතරම් ප්‍රබලද ආදියත් තමයි. ඒත් නාට්‍යයක් හදන්න ගියාම මේ අයට ලයනල් වෙන්ඩ්ට් එකේ මංගල දර්ශනය පෙන්නාගැනීමටත් ඉන් පසු රාජ්‍ය නාට්‍ය උලෙලට රිංගීමටත් එහා ගිය වෙනත් අභිලාශ තියෙනවද කියන ප්‍රශ්නෙ ප්‍රේක්ශකයින් විදිහට අපට පැන නගිනවා. ඇත්ත, අපට තියෙන නාට්‍ය ශාලා පද්ධතිය එවැන්නක් තමයි. එරීනා, ඇම්පිතියටර් හෝ වෙනත් මහා ශාලා ආකෘති අපට නැහැ. ඒ නිසා හැම දේ ම කරන්නෙත් හිතන්නෙත් තියෙන ශාලා ආකෘතිය එක්ක යි. ඒවායින් බහුතරයත් "නගර ශාලා" හැටියට යොදාගන්නා ගොඩනැගිලි මිස නාට්‍ය ශාලා නෙමෙයි නේ? කුරුනෑගල, මාතලේ, කෑගල්ල...; මේ හැමතැනක ම තත්වය ඒ වගේ. නාට්‍යයක් පෙන්වන්න කලින් නාට්‍යය සඳහා විශේශ වියදමක් දරා දොරජනෙල් හා වාකවුලුවලට කලු කොල අලවා පැලැස්තර දමා සූදානම් කරගන්නා "නගර ශාලා" හා පාසැල් රැස්වීම් ශාලා "නාට්‍ය ශාලා" හැටියට හැඳින්වීමත් විහිලුවක්. ඒ වගේ ම මේ නාට්‍ය කෙරුවාවෙන් විශාල මුල්‍යමය ලාභයක් අත්පත් කරගන්නත් අමාරුයි. කියන අන්දම කෙසේ වෙතත් ක්‍රියාවෙන් නම් "ලංකාවට" ම නාට්‍ය පෙන්නන්න ලැබෙන්නෙත් නෑ. පසුගිය දශක එක හමාරක දෙකක කාලය පරීක්ශා කලොත් කොලඹින් පිට නාට්‍ය දර්ශන පැවැත්වීම ඉතා කැපී පෙනෙන ආකාරයෙන් පහත වැටී ඇති බව පේනවා. මහනුවර වැනි නගරයක පවා අද යථාර්ථය මේකයි. ඊට අමතර ව විශ්ව විද්‍යාල තුල ප්‍රතිපාදන කපා හැරීමේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස අභ්‍යන්තර නාට්‍ය දර්ශන සහ උත්සව සංඛ්‍යාවත් පහත ගිහින්.

මේ කාරනයට ම අදාල තවත් පැතිකඩක් තියෙනවා. මේ කියන මහා නාට්‍ය බහුතරයක් නිශ්පාදනය කරන්නෙත්, නඩත්තු කරන්නෙත්, ධාවනය වෙන්නෙත් ප්‍රේක්ශකයාගෙන් ලැබෙන මුදලින් නෙමෙයි. වෙනත් ව්‍යාපෘති හා ප්‍රතිපාදනවලින්. එනිසා කර්මාන්තයක් හැටියට ඒක පරායත්ත යි. ඉතින් මට පෙනෙන විදිහට නම්, අරක කලා ය- මේක කලා ය කියලා විසාල පුරසාරම් කියවන්න තරම් ජයග්‍රහනයක් ලැබෙන්නෙ නැහැ අද කාලේ ප්‍රොසීනියම් වේදිකාව වෙනුවෙන් ම සහ අගනගරයේ පැවැත්වෙන රාජ්‍ය නාට්‍ය උලෙල ඉලක්ක කරගෙන නාට්‍යයක් නිශ්පාදනය කිරීමෙන්.

ඒ නිසා මම නම් හිතන්නේ විකල්ප රංග කලා අවකාශ හා ක්‍රමවේද හොයාගෙන, ස්වීකරනය කරගන්න යොමු වීම ඉතා ම ප්‍රගතිශීලී පියවරක් කියලයි. එමගින් විශාල ප්‍රේක්ශක පිරිසකට ගුනාත්මක ව ආමන්ත්‍රනය කරන්න දොරටු විවර වෙනවා.

ප්‍රේක්ශකයින් සමග තිබෙන සමීපත්වය නිසා රූපනයට පමනක් නෙමෙයි නැරඹීමේ ක්‍රියාවටත් විශේශ බලපෑමක් මෙහි දී සිදු වෙනවා. ඒක ප්‍රොසීනියම් වේදිකාවේ හෝ වීදි නාට්‍යයක රඟපෑම වගේ නෙමෙයි. වීදි නාට්‍යයේ දීත් ප්‍රේක්ශකයාට තියෙන විශේශ සමීපත්වය රඟපෑම කෙරෙහි විශේශ බලපෑමක් කරනවා. නමුත් මෙය, කලින් සඳහන් කල පරිදි ම පරිපාලිත අවකාශයක් වීම හේතුවෙන් ඒ සබඳතාව සහ වගකීම තහවුරු වෙන්නේ වඩා වෙනස් ආකාරයකට. මීට පෙර ලියූ "මාතෘකාවක් නැත" සහ Black Box අත්දැකීම හා පොම්පීනියා - විප්පයෝගයේ සම්පයෝගය යන ලිපි දෙක බලන්න.

ඒ ලිපිවල විස්තර කෙරුනු සජීවී අත්දැකීම්වලින් සනාථ වුනු පරිදි කුඩා ප්‍රේක්ශකාගාරය සහ නාට්‍ය කන්ඩායම අතර වැඩිදුර සංවාද හා සම්භාශන වර්ධනය කරගන්නත් බ්ලැක් බොක්ස් අවකාශය විශාල මෙහෙයක් ඉටු කරනවා.

කර්ම නියාමය තහනම් කිරීම

2011-03-18T11:58:00.000+05:30

මගේ කියවනය තුල මගහැරී තිබුනු පැරනි බ්ලොග් ලිපි අතර සැරිසරද්දී අහම්බෙන් හමු වුන දෙයක්: ඇරිසෝනා ප්‍රාන්ත ව්‍යවස්ථාදායකය "කර්ම නියාමය" ඇතුලු "ආගමික කල්ලිවාදී නීති" තහනම් කරන්න පියවර අරන්! මේ කවර නම් උමතුවක් දැයි ඔබ අන්දමන්ද වෙන්න ඉඩ තියෙනවා. සිද්ධියේ පසුබිම මේක යි. සැප්තැම්බර් 11 ප්‍රහාරයෙන් පසු ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදය තුල භීතිකාවක ස්වරූපයෙන් ඉස්ලාම් විරෝධය ව්‍යාප්ත වුනා, පෝශනය කෙරුනා. මේවා ඇතැම් තැනක නීති රෙගුලාසි පැනවීම දක්වා ඉහවහා ගිහින්. එහි දී ඉස්ලාම් ආගමික නීතී/සම්ප්‍රදායන් (විශේශයෙන් ශරියා ) ඇමෙරිකානු නීති පද්ධතිය තුල මුල් බැස ගැනීම වලක්වනු පිනිස පූර්වභංග (preemptive) ආකාරයෙන් එම නීති හා සම්ප්‍රදායන්ට එරෙහි නීති පැනවීමට කටයුතු කල අවස්ථා දකින්න ලැබෙනවා. මේ ප්‍රවනතාව පන ලබන්නේ ඉස්ලාමය, මූලධර්මවාදී ත්‍රස්තවාදය සමග අනන්‍ය කරන අන්තවාදී අර්ථකථන මගින්. "අන්‍යයන්ගේ" සංස්කෘතීන් හා ආගම් සම්බන්ධයෙන් ගත් කල පොදුවේ පැතිර පවතින නූගත්කම හා නොදැනුවත්භාවය (ignorance) ද මේ ප්‍රවනතාව අනභියෝගී ව වැඩෙන්න රුකුල් දෙනවා.

ඒ වගේ ම මේ ප්‍රවනතාව ඉන් පසු ක්‍රිස්තියානි සම්ප්‍රදායෙන් පිටත අන් සියලු ආගම් වාරනය කිරීමේ නැඹුරුවක ස්වරූපය ගනිමින් තිබෙන බව මේ වර්ධනයන් නිරීක්ශනය කරන විට පැහැදිලි වන දෙයක්. මෙහි ම තවත් මුහුනුවරක් ලෙස විද්‍යාව අවප්‍රමාන කොට බැහැර කිරීමත් සිදු වෙනවා. ඒ වෙනුවට විද්‍යාවත්, පරිනාමවාදයත්, දේව නිර්මානවාදයත් සමඅසුන්ගැන්වීමේ වෑයමක් ප්‍රකට ව පෙනෙනවා.

ඔන්න දැන් මේ නීති සම්පාදනය විවිධ ආගමික සංකල්ප ගුනාංගීකරනය කරන අන්දම බලන්න:

3. "RELIGIOUS SECTARIAN LAW" MEANS ANY STATUTE, TENET OR BODY OF LAW EVOLVING WITHIN AND BINDING A SPECIFIC RELIGIOUS SECT OR TRIBE. RELIGIOUS SECTARIAN LAW INCLUDES SHARIA LAW, CANON LAW, HALACHA AND KARMA BUT DOES NOT INCLUDE ANY LAW OF THE UNITED STATES OR THE INDIVIDUAL STATES BASED ON ANGLO-AMERICAN LEGAL TRADITION AND PRINCIPLES ON WHICH THE UNITED STATES WAS FOUNDED.

මේ ලේඛනය සම්පූර්නයෙන් කියවීම සඳහා pdf ගොනුවක් හැටියට බාගන්න.

බෞද්ධ හා වෙනත් පෙරදිග ආගම්වල පැනෙන කර්ම නියාමය/කම්ම නියාම හෙවත් Law of Karma වසයෙන් ඉංගිරිසියට නිතර පරිවර්තනය කෙරෙන සංකල්පය ද මොවුන් වර්ගීකරනය කරන්නේ ආගමික නිකායවාදී නීතියක් හැටියට යි. මේක නිශ්චිත ව බුද්ධාගම, හින්දු ආගම හෝ අන් ආගමක් මැඬීම ඉලක්ක කරගෙන යොදපු වචනයක් කියලා මම හිතන්නේ නැහැ. ඒත් මේ නීති සම්පාදකයින් තමන් පාවිච්චි කරන වචනවල අරුත් ගැන නිශ්චිත අවබෝධයක හිටි බවක් නම් පෙනෙන්නේ නැහැ.

ශරියා ඇතුලු මේ අනිත් ආගමික "නීති" ගැනත් තත්වය එසේ ම බව කරුනු කියවන විට පේනවා.

මූලාශ්‍ර සහ වැඩිදුර තොරතුරු සඳහා

Arizona Bans Karma--Seriously.

Anti-Sharia Advocates: We've Not Yet Begun to Fight

කර්ම නියාමය ගැන
http://en.wikipedia.org/wiki/Karma

ශරියා ගැන
http://en.wikipedia.org/wiki/Sharia

http://www.guardian.co.uk/world/2002/aug/20/qanda.islam

"හැක් කතා" ගැන කතා සහ සාමාන්‍යයෙන් නොකියන කතා

2011-03-14T14:34:00.004+05:30

සාමාන්‍යයෙන් නොකියන කතා හෙවත් Taboo Subjects නමැති බ්ලොග් අඩෙවිය "හැක්" කොට, මකාදමනු ලැබ ඇති බව කියැවෙන ලිපි හා ප්‍රතිචාර අතිවිශාල ප්‍රමානයක් පසුගිය සති කීපය තුල බ්ලොග් අවකාශය පුරා දකින්න ලැබුනා. මේ පසු සටහන්වලින් ඇතැම් එකක් Taboo Subjects රචකයා ලෙසින් පෙනී සිටිමින් පල කෙරුනු ඒවා. තවත් සටහන් ප්‍රමානයක් එම අඩෙවියේ විරුද්ධවාදීන් පල කල ඒවා වන අතර තවත් කොටසක් එයට සහානුභූතිය දක්වන පාර්ශ්වයන් විසින් පල කෙරුනු බව පේනවා. එහෙත් මේ ප්‍රකාශිත අදහස් බහුතරයක තථ්‍යතාව (authenticity) තහවුරු කරගත හැකි මගක් අපට නැහැ; එය අවශ්‍යත් නැහැ. හැබැයි අපට ඒ අදහස්වල සත්‍යතාව(truth) උරගා බලන්න පුලුවන්. බ්ලොග්කරනය ගැනත් අදහස් පල කිරීමේ නිදහස ගැනත් උත්සුක වන අයට අදාල කාරනා ගනනාවක් මේ සිද්ධිය විසින් ඉස්මතු කර තිබෙනවා. මේ කතා කරන්න හදන්නේ එයින් එක් පැත්තක්.

"හැක්" කිරීම සහ "හැකර්" යන පද බෙහෙවින් ව්‍යාකූල අන්දමින් භාවිතයට ගැනෙනු දකින්න පුලුවන්. මේ පදයේ සම්භවය බෙහෙවින් ගෞරවනීය එකක්. මැසචුසෙට්ස් තාක්ශනික ආයතනය හෙවත් MIT වටා ගොඩනැඟුනු හැකර් සංස්කෘතිය තමයි මෙහි මුල. සද්කීර්තිමත් නිදහස් මෘදුකාංග ව්‍යාපාරයට පදනම දැමුවේ එම හැකර්වරු තමයි. මේ හැකර් සංස්කෘතිය පිලිබඳ ඉතිහාස කථනයක් සඳහා මේ පිටුව බලන්න:

මේ පදය පිලිබඳ දූශිත අර්ථ නිරූපනයකුත් තියෙනවා. මෘදුකාංග, වෙබ් අඩෙවි හා විවිධාකාර ආරක්ශන පද්ධතීන් බිඳ දමමින් හොරෙන් ඇතුලු ව සාපරාධී ක්‍රියාවන්හි යෙදෙන පුද්ගලයින් හැඳින්වීමට "හැකර්" යන පදයත් එම ක්‍රියාව "හැකිං" නැතහොත් "හැක් කිරීම" වසයෙනුත් සාවද්‍ය ආකාරයෙන් භාවිත වෙනවා. වෙනත් වචනවලින් කියතොත් පරිගනක අපරාධකරුවන් අද හැඳින්වෙන්නෙ මේ නමින්. Taboo Subjects නමැති බ්ලොග් අඩෙවියට සිදු වූ බවට ප්‍රචාරය කෙරෙන "හැක් කිරීම" මේ දෙවැනි වර්ගයේ එකක්. දැනුවත් ව වගාදිගා කරන සහ පුලුල් ව පැතිර පවතින නොදැනුවත්කම හා අවිද්‍යාව නිසා අතිබහුතරයක් ජනතාවකට හැක් කිරීම පිලිබඳ තියෙන අදහස මේ දෙවැනි වර්ගයට අයිතියි. මේ දූශිත අදහස සාමාන්‍යයෙන් සංස්ථාපිත ජනමාධ්‍ය ආදිය මගිනුත් කොම්පැනිකරුවන් මගිනුත් තවදුරටත් පෝශනය කෙරෙනු දකින්න පුලුවන්.

"හැක් විනි ද නොවිනි ද?"

මේ දෙවැනි වර්ගයට අයත් "හැක් කිරීම්" ගැනත් වර්ග කීපයක මිථ්‍යා මත තියෙනවා. ඊමේල් ගිනුම්(බෙහෙවින් ම යාහූ හෝ ජීමේල්) "හැක්" කල බවට අසන්න ලැබෙන පුවත් මෙයින් එක් වර්ගයක්. එම වර්ගයේ ම "හැක් කිරිලි" wordpress හෝ blogspot අඩෙවි සම්බන්ධයෙනුත් සිදු වූ බවට මැසිවිලි නඟන උදවිය දකින්න ලැබෙනවා. මේ "හැක් කිරීම්" පිලිබඳ පුවත් සැබෑවක් වීමට නම් සම්පූර්න විය යුතු දේවල් කීපයක් තියෙනවා. ඊමේල් සම්බන්ධයෙන් මුලින් ම බලමු. යාහූ හෝ ජීමේල් ගිනුමක් "හැක් කිරීමට" නම් පලමු කොට ජීමේල් හෝ යාහූ සේවාදායකයන්ට ප්‍රහාර එල්ල කල යුතු යි; ඒවායේ දොරගුලු හල යුතු යි. මේ සියලු ඊමේල් ගිනුම් එක ගිනුමකට එක බැගින් වූ පුද්ගලික සර්වර තුල ගබඩා කර තියෙන ඒවා නෙමෙයි. ඒවා පවතින්නේ දහස් සංඛ්‍යාත ගිනුම් පොදුවේ බෙදාගන්නා සේවාදායක තුල.

wordpress හා blogspot සේවා සපයන්නන් සම්බන්ධයෙන් ගත් කල්හිත් තත්වය මෙය ම යි. wordpress.com හි තිබෙන බ්ලොග් අඩෙවි ක්‍රියාත්මක වන්නේ wordpress MU නමැති බහුපරිශීලක බ්ලොග් ඇන්ජිම උපයෝගී කරගනිමින්. එහි තිබෙන සියලු බ්ලොග් අඩෙවිවල ආරක්ශන කටයුතු පරිපාලනය කෙරෙන්නේ wordpress.com මගින්; මධ්‍යගත වැඩක්. මෙය තනි තනි බ්ලොග් අඩෙවිය වෙනුවෙන් වෙන් වෙන් වූ පුද්ගලික සර්වර තුල ගබඩා කෙරුනු බ්ලොග් අඩෙවි සහිත සේවාවක් නෙමෙයි. ඒ සියලු අඩෙවි හා දත්ත ගබඩා කොට තිබෙන්නේ Automattic සමාගමට අයත් වෙබ් සර්වර තුල. එහෙම නම්, කිසියම් නිශ්චිත wordpress.com බ්ලොග් අඩෙවියකට "හැකර්" ප්‍රහාරයක් එල්ල වීම යන්නෙන් අදහස් විය යුත්තේ අර ප්‍රධාන සේවා සපයන්නාගේ ආරක්ශන පද්ධතිය බිඳී ගොස් තවත් බ්ලොග් අඩෙවි විශාල සංඛ්‍යාවක් ද අවදානමට පාත්‍ර වූ බව යි. එසේ නොමැති ව එම සේවාදායක තුල තිබෙන නිශ්චිත එක් ඊමේල් ගිනුමක් හෝ එක් බ්ලොග් අඩෙවියක් පමනක් "සිදුරු කිරීමේ" අවකාශයක් නැහැ.

යම් හෙයකින් එවැනි තත්වයක් උද්ගත වුව හොත් (නිදසුනක් ලෙස wordpress.com හි ආරක්ශනයේ බිඳීමක් හෝ "හැක් කිරීමක්") එය බෙහෙවින් ම ආන්දෝලනයට තුඩු දෙන පුවතක් බවට පත් වෙනවා. එය ප්‍රසිද්ධියේ සාකච්ඡා කෙරෙන, පුවත් මවන හා ප්‍රසිද්ධියේ තත්ව විස්තර සහිත ව (progress reports) පිරියම් කෙරෙන හානියක්.

පසුගිය මාසයක පමන කාලය තුල වාර්තා වූ දෑ සලකා බලන විට wordpress.com සේවාව එවැනි "හැක් කිරීමකට" ලක් වී නොමැති බව පේනවා.

මේ අනුව නිගමනය කරන්න තියෙන්නේ අපේ සාකච්ඡාවට බඳුන් ව තියෙන බ්ලොග් අඩෙවිය එවැනි "හැක් කිරීමකට" ලක් ව නොමැති බව යි.

එසේ නම් සිදු වූයේ කුමක් ද?

"හැක් කිරීම", සාරා පේලින් සහ ටැබූ සබ්ජෙක්ට්ස්

පසුගිය ඇමෙරිකානු ජනපතිවරනය අද්දර දී රිපබ්ලිකන් උපජනාධිපති ධුරාපේක්ශිකා සාරා පේලින්ගේ යාහූ ඊමේල් ගිනුම "හැක්" කරනු ලැබ ඇති බවට වාර්තා වුනා. එය සත්තකින් ම ඇගේ මුරපදය වෙනස් කරමින් එම ඊමේල් ගිනුම තුලට පිවිසුනු විසි හැවිරිදි සිසුවකු සිදු කල "වික්‍රමයක්". සාරා පේලින්ගේ ඊමේල් ගිනුම "හැක් කරන්න" පුලුවන් වුනේ යාහූ සමාගමේ ආරක්ශන දුබලතාවක් නිසා හෝ මේ "හැකර්වරයා" සූක්ශ්ම ලෙස ආරක්ශනය බිඳගෙන ඊමේල් තුලට ඇතුලු වීම නිසා නෙමෙයි. සාරා පේලින් ඉතා දුබල ආකාරයේ රහස් පැනයක් සිය ඊමේල් ගිනුම සමග භාවිත කල නිසයි. එය අනුමාන කල මේ තරුනයා එය ඔස්සේ ඊමේල් ගිනුමේ මුරපදය වෙනස් කලා.

ඒ පිලිබඳ විස්තරයක් මෙහි දී කියවිය හැකි යි.

මකාදමනු ලැබ තිබෙන බ්ලොග් අඩෙවියට සිදු වූ බවට අනුමාන කල හැකි එක ම "හැක් කිරීම" මේක විතර යි. එක්කෝ ඔහු/ඇය/ඔවුන් පොදු ස්ථානයක පොදු පරිගනකයක් භාවිත කරමින් සිය ගිනුමට පිවිසී අනතුරු ව එයින් නිසියාකාර ව ලොග් අවුට් වීමට අසමත් ව තියෙනවා. නොඑසේ නම් ඉහත සිදුවීමේ දී මෙන් රහස් ප්‍රශ්නය අනුමාන කිරීම මගින් යම් කිසිවකු ඔහුගේ මුරපදය වෙනස් කොට ඊමේල් ගිනුම සහ/හෝ බ්ලොග් අඩෙවිය සියතට ගැනීමට සමත් ව තිබෙනවා. මේ සියල්ලට අමතර ව සිදු විය හැක්කේ අදාල බ්ලොග් අඩෙවියේ මුරපදය අන්‍යයකුගේ අතට පත් වීම හෝ එය තවෙකෙකුට අනුමාන කල හැකි මට්ටමක පැවතීම විතර යි.

ඉතා අපරීක්ශාකාරී හා දුර්වල අන්දමින් මුරපද, රහස් පැන හා සැසි භාවිත කිරීමකින් මිස මේ අවසන් ඡේදයේ දැක්වුනු පැහැරගැනීම්වලට ඉඩක් නැහැ. එසේ වුවත් මෙවැන්නක් සිදුවීමේ ඉඩ සම්පූර්නයෙන් නැතැයි කියා බැහැර කරන්න අමාරු යි. දැනුවත් ව එවැනි පැහැරගැන්මක නිරත වීම සාපරාධී, පිටුදැකිය යුතු, බුද්ධි විරෝධී හා අසංස්කෘතික ක්‍රියාකාරකමක් මිස අන් කිසිවක් නෙමෙයි.

කෙසේ වෙතත්, සිදුවීම්වල අනුපිලිවෙල පරීක්ශා කල විට විකල්ප දෙකක් අනුමාන කල හැකි යි:

එක්කෝ
1) එකී බ්ලොග් අඩෙවිය එහි රචකයා/රචකාව/රචකයින් විසින් මකා දමනු ලැබ තියෙන බවක්.

නැතහොත්
2) එහි මුරපදය අත්පත් කරගත් කිසියම් පාර්ශ්වයක් එම අඩෙවිය මකා දමා ඇති බවක්.

"හැක් කරන" හෝ මුරපදය කිසියම් මගකින් ලබාගනිමින් බ්ලොග් අඩෙවිය "හයිජැක්" කරන පිරිස්වලට පොදු/බහුල ව දකින්න ලැබෙන ලක්ශනයක් තියෙනවා. ඒ තමයි එසේ පැහැර ගත් අඩෙවිය තුල සිය සලකුනු තැබීම. අලුත් අන්තර්ගතයන්(විවිධ පනිවිඩ, රූප ආදිය) එක් කොට එම අඩෙවිය විකෘත කිරීම. මෙවැන්නක් අපේ සාකච්ඡාවට බඳුන් වන අඩෙවියෙහි සිදු ව නැහැ. එය හුදෙක් මකා දමලා. මෙය "හැක් කිරීම" පිලිබඳ කතාවට අවාසි සහගත ව බලපාන සාක්ශියක්.

සාමාන්‍යයෙන් දැනුවත් බ්ලොග්කරුවෙක් නම් නිතර ලබාගන්නා බැකප් ගොනු තිබෙන නිසා මෙවැනි අවස්ථාවක අදාල බ්ලොග් අඩෙවිය ආරක්ශා කරගන්න පුලුවන්. නැවත අලුත් ලිපිනයක් සමග වැඩ අරඹන්න පහසු යි. ඒත් අදාල බ්ලොග්කරුවාගේ අනන්‍යතාව අවදානමට හා තර්ජනයකට ලක් කරමින් සිදු වන ප්‍රහාරයක දී තත්වය එසේ නොවෙයි. Taboo Subjects අඩෙවියේ රචකයින් සම්බන්ධ වාතාවරනය එවැන්නක් වීමට බෙහෙවින් ම ඉඩ තියෙනවා. එම අඩෙවිය මරනීය තර්ජනවල පටන් විවිධාකාර තර්ජන ගර්ජන හා ගර්හාවන්ට පාත්‍ර වූවක්. එනිසා තවදුරටත් එයාකාරයෙන් එම එය පවත්වාගෙන යාම පිලිබඳ ගැටලුවක් පැන නැඟ තිබෙන බව නිගමනය කිරීම අසාධාරන නැහැ. නිර්නාමික ව/ආරූඪනාමික ව සිටීමට තිබෙන අයිතිය ද ඇතුලු බ්ලොග්කරුවන් සතු සියලු අයිතීන්ගේ දෘශ්ටියෙන් එම බ්ලොග්කරු ආරක්ශා කල යුතු යි! ලිවීම හෝ ලිවීම නතර කිරීම ඒ ඒ බ්ලොග්කරුවාගේ ස්වච්ඡන්දතාව මත ම පමනක් සිදු විය යුතු යි! ලිවීම නිසා හෝ ලිවීම නතර කිරීම නිසා හෝ කිසියම් බ්ලොග්කරුවකුට වාචික, කායික, මානසික ප්‍රහාර - අඩන්තේට්ටම්වලට ලක් වීමට සිදු වේ නම් ඊට එරෙහි ව පෙලගැසිය යුතු යි!

අනිත් අතට, සිදු ව ඇත්තේ "හැක් කිරීමක්" නො වේ නම් ඒ පිලිබඳ කෙරෙන ප්‍රචාර වනාහි සියලු දෙනා නොමග යැවීමක්. ඒ සම්බන්ධයෙන් විවිධ පුද්ගලයින්ට හා පාර්ශ්වයන්ට එල්ල කෙරෙන චෝදනා ද "හැක් කිරීමක්" තරම් ම සාපරාධීයි.

සිදු ව ඇති දෙය පිලිබඳ කනගාටු වනවා මිස උත්සව ශ්‍රීයෙන් අමන්දානන්දයට පත් වෙන්නත් කෝලාහල කරන්නත් හේතුවක් පෙනෙන්න නැහැ. මෙය පසුපස ඇත්තේ "හැක් කිරීමක්" වුනත් නැතත් එහි රචකයා අපේක්ශා නොකල අවස්ථාවක Taboo Subjects අඩෙවිය නවතාදැමීමට සිදු වූ බව පැහැදිලි යි. එම බ්ලොග් අඩෙවිය සිංහල බ්ලොග් අවකාශය ඉතා සාධනීය අන්දමින් පුලුල් කරන්නත් ශක්තිමත් කරන්නත් විශාල දායකත්වයක් සැපයූ බව අවිවාදිත යි. ඒ හේතුවෙන් සිංහල බ්ලොග් අවකාශයට අලුත් පාඨක හා ලේඛක පරපුරක් ද එක් වූ බව මගේ හැඟීම යි.

අදාල බ්ලොග් අඩෙවිය හා එහි අන්තර්ගතය පිලිබඳ මගේ විවේචන හෝ පුද්ගලික ආකල්ප සටහන් කිරීමෙන් වැලකී සිටියේ එය මේ සිදුවීමට/මේ ලිපියට අදාල නැති නිසයි.

ප්‍රොසීනියම් අවකාශයක් තුල පොම්පීනියා, නාට්‍ය තරග සහ "බොක්සිං"

2010-12-06T08:42:00.003+05:30

පොම්පීනියා

ටෙලි නාට්‍ය සිහිගන්වන "වේදිකා" නාට්‍ය නරඹන්න මගේ කිසි ම කැමැත්තක් නැහැ. වේදිකාවේ දී යොදාගන්න සුදුසු, වේදිකාවට ආවේනික ශිල්පක්‍රම හා රූපන විධි ආදිය තියෙන බව අමතක වෙන තරමට රූපවාහිනියෙත්, වෙලඳ දැන්වීමෙත්, ටෙලි නාටකයෙත් බර අද නලුනිලියන්ට වගේ ම අධ්‍යක්ශකවරුන්ටත් පැටවිලයි තියෙන්නෙ. මේක අද නිර්මානය වෙන බොහෝ "වේදිකා" නාට්‍ය දකිනකොට මට හිතෙන දෙයක්. ඒවාට ව්‍යතිරේක සපයන විශේශ නිර්මානයක් ඉඳ හිට දුටු විට නැවත නැවත ඒ ගැන කතා කරන්න හිතෙනවා; හරි ම ප්‍රියජනක යි.

නදීකා තරංගනී අධ්‍යක්ශනය කල පොම්පීනියා නාට්‍යය නැවතත් වතාවක් නරඹන්න අවස්ථාවක් උදා වුනා. කලින් එය දකින්න ලැබුනෙ බ්ලැක් බොක්ස් අවකාශයක් තුල. ඒ ගැන මා ලියූ ලිපිය ඇතැම් විට ඔබ කියවන්න ඇති. නාට්‍යයේ තේමාව ආදිය ගැන ලියූ බොහෝ දේවල් මෙහි දී පුනරුච්චාරනය කරන්න අවශ්‍ය නැති නිසා පෙර ලිපිය කියවා බලන්න මම ඔබට ආරාධනා කරනවා. ඉතින් මේ නාට්‍යයේ නව නිශ්පාදනයක් ඔක්තෝබර් 9 වැනි දා ලයනල් වෙන්ඩ්ට් රඟහලේ දී වේදිකාගත වුනා, මෙවර යොවුන් නාට්‍ය උලෙලේ කොටසක් හැටියට.

පෙර ලිපියෙන් සුලු කොටසක්:

මේ නාට්‍යයේ චරිත දෙකයි: නෝලා සහ ටනිල්.(චලනි ලක්ෂිකා කොස්තා සහ සමන්ත පී. ලියනගේ) නෝලා කාලාන්තරයක් තිස්සේ ආසාවෙන් බලාපොරොත්තු වූ ගමනක් යාමට - පොම්පීනියාවට, ලෝකයේ අනිත් කෙලවරට යාමට සැරසෙනවා. ඒ ගමනට ඇය කැටුව යන "තැනැත්තා" එනතුරු බලා ඉන්නා නෝලාත්, එතෙක් ඈ සමග උන් ටනිලුත් අතර නාට්‍යය ගොඩනැගෙනවා.

මේ නික්ම යාම පිලිබඳ තීරනය ගැන දෙදෙනා තුලත්, දෙදෙනා අතරත් මතු වන්නේ විතර්ක සමුදායක්. ඔවුන් දෙදෙනා අතර සබඳතාවේ ස්වරූපය ප්‍රෙක්ශකයාට අනාවරනය කෙරෙන්නේ අනිර්වචනීය ධාරනා(impressions) සමුච්චයක් මගින්. මේ අනාවරනය සඳහා රංගනය, දෙබස්, කටහඬ හා නලුනිලියන්ගේ ශරීර පමනක් නො ව ඔවුන් සමග වැඩෙන, බිඳ වැටෙන, අරගල කරන රංග උපකරන හා පසුතලය විශේශ දායකත්වයක් ලබාදෙනවා. නෝලාට පොම්පීනියාවට යන්නත් අවශ්‍යයි, ටනිල් සමග රැඳෙන්නත් අවශ්‍ය යි. ටනිල්ටත් එහෙම යි. ඇයට යන්න දෙන්නත් අවශ්‍යයි, රඳවාගන්නත් අවශ්‍ය යි. දෙන්නාට ම එකට යන්නත් බැහැ. දෙන්නාට ම එකට ඉන්නත් බැහැ. එක් වීම තුල නිදන්ගත ව පවතින වෙන් වීම ගැනත්, වෙන් වීම තුල ගැබ් වන එක් වීම ගැනත් කතාවක්.

ඔවුන් දැනට ඉන්නා ස්ථානය භූගෝලීය ව විතරක් නෙමෙයි ගෘහස්ථ ව වුනත් ඒ තරම් නිශ්චිත නැහැ. මෙය අගනා පසුතල නිර්මානයක්. එයින් කොටසක් නාට්‍යය අතරවාරයේ ඉදිකිරීම ටනිල්ගේ රංගනයේ කොටසක්. ඔහු සමීප ව, ආසක්ත ව නිරත වන ප්‍රධාන කාර්යය මේ ඉදිකිරීම යි.

පොම්පීනියා බ්ලැක් බොක්ස් නිශ්පාදනය කෙරෙහි බලවත් ප්‍රසාදයට පත් ව සිටි මම එවර මෙය ප්‍රොසීනියම් වේදිකාවට ගෙන යාම ගැන සැකසංකා පල කෙරුවා:

"... මේ රංග රීතිය සම්පූර්නයෙන් උඩු යටිකුරු කරන වැඩකින් මිස එදා අප දුටු පොම්පීනියා එවැනි තැනක රඟදක්වන්න අපහසු බව යි මට දැනුනේ. ඒ නිසා ලයනල් වෙන්ඩ්ට් හි දී ඔබ මේ නාට්‍යය දුටුවොත් ඒ 3 වැනි දා අප දුටු පොම්පීනියා නොවන බව සහතික යි.

"බ්ලැක් බොක්ස් අවකාශය තුල එය ප්‍රේක්ශකයා සමග සම්බන්ධ වුනු ආකාරය හරි ම සුවිශේශී එකක්. එහි දී රංගයත් ප්‍රේක්ශකයාත් අතර තිබෙන අවකාශීය/කායික සමීපස්ථභාවය නිසා නලුනිලියන්ට වගේ ම ප්‍රේක්ශකයින්ටත් විශාල අභියෝගයක් එල්ල වෙනවා. එය රඟපෑමේ දී මෙන් ම නැරඹීමේ දීත් බ්ලැක් බොක්ස් අවකාශයට ම ආවේනික ශික්ශනයක් ඉල්ලා හිටිනවා. මෙවැන්නක් ප්‍රොසීනියම් අවකාශයක රඟදක්වන්න නම් ඒ රංගශාලාවල සංස්කෘතියටත් නාට්‍ය නැරඹීම පිලිබඳ ව්‍යාකරනයටත් අභියෝග කරන්න වේවි."

මේ නව නිශ්පාදනය නරඹන්න ලයනල් වෙන්ඩ්ට් රඟහලට ඇතුලු වන විට ම දකින්න ලැබුනේ ඉතා ම ප්‍රබල හා දැවැන්ත ආකාරයට ප්‍රතිනිර්මානය කරනු ලැබ තිබූ පසුතලය. සුදු පැහැය ප්‍රමුඛ වන හා කලු වර්නයෙන් සහාය ලබන පරිදි සකස් කර තිබූ එය වේදිකාවේ පෙර බිම පමනක් නාට්‍යය සඳහා උපයෝගී කරගත හැකි වන පරිදි ස්ථාපනය කර තිබුනා. මෙය නලුනිලියන්ට වගේ ම ප්‍රේක්ශකයාටත් ඉතා දැවැන්ත, මහරු, overwhelming හා වියුක්ත(abstract) අවකාශයක් නිර්මානය කර දුන්නා. එය විශාලත්වය අතින් අපව "යටපත් කරවන සුලු යි". අනිත් අතට එහි තිබුන වියුක්ත ගුනය විමුක්තිදායක යි. එය රූපන ශිල්පියාට රඟපෑම සඳහා නිදහස උදා කරනවා. ප්‍රේක්ශකයාගේ පරිකල්පනයට ඉඩ සලසනවා.

මේ සුදු පසුතල මත නාටකාකාර ව අන්තර්ක්‍රියා කරන වර්නවත් ආලෝකකරනයක් උපයෝගී කරගෙන තිබුනා. නාට්‍යය ගලා යද්දී ඊට උචිත ලෙස සංගීත ඛන්ඩ හා සංයෝග කෙරුනු ආලෝකකරනය ඉතා රසවත් කාර්ය කොටසක් ඉටු කෙරුවා. නෝලා සහ ටනිල්ගේ සබඳතාව විස්තාරනය හා විකසනය වෙද්දී එය වඩාත් ප්‍රබල විදියට ප්‍රේක්ශකයාට සමීප කරන්න මේ අංශ මනා ව සහාය වුනා කියලා මට හිතෙනවා. හරියට "සමීප රූප" අරන් දෙනවා වගේ අවශ්‍ය අවස්ථාවල ආලෝකය සහායට එනවා.

රූපනය අතින් නාට්‍යයේ විශාල වර්ධනයක් දකින්න තිබුනා. චලනි කොස්තා සහ සමන්ත පී. ලියනගේ දෙදෙනාගේ ම රඟපෑම් වඩාත් පිරිපහදු වූ, මනා ව, නූලට ගනන් බලන ලද පියවර බවට පත් වෙලා. එය ඉතා ම ප්‍රසාදජනක දර්ශනයක්. මීට පෙර ඉතා සමීප තැනක සිටි ප්‍රේක්ශකයා වෙනුවෙන් වර්ධනය කරගෙන තිබූ රංග ශෛලිය ඊට හාත්පසින් ම වෙනස් අවකාශයකට සරිලන පරිදි රූපාන්තරනය කරගන්නත්, වඩා "විශාලිත රූප" ලබා දෙන්නත් ඔවුන් දෙදෙනා සමත් වුනා.

නිශ්ශබ්දතාව යොදාගත් ආකාරය බ්ලැක් බොක්ස් අවකාශයේ දී දැනුනු අන්දමට වඩා බරසාර විදිහට මෙහි දී දැනුනු බව සඳහන් කල යුතු යි. ඇතැම් විට එය වඩා දැඩි හා ක්‍රමානුකූල පුහුනුවීමක ප්‍රතිඵලයක් වෙන්න ඇති. දෙබස් අතර වෙන ම "චරිතයක්" තරමට වැඩී එන නිශ්ශබ්දතාව හා විරාමයන් හුදු තාක්ශනික හරඹයක් නෙමෙයි. මේ නිශ්ශබ්දතාවත් ටනිල්ගේ "ඉදිකිරීම" වගේ ම කෘතිය විසින් ඉල්ලා සිටින ඓන්ද්‍රීය අංගයක් බවට පත් වෙනවා (රූපනය ගැන මීට පෙර ලිපියේ කොටස කියවන්න).

බ්ලැක් බොක්ස් අවකාශය තුල ඔවුන් අවකාශය භවිත කල හැටි ගැන මම විශේශයෙන් මෙහෙම කිව්වා:

"... ඒ වගේ ම තමයි නෝලාගේ පොම්පීනියා ගමන සහ "එලියේ", දුර ඈත තැනක තියෙන ප්‍රාර්ථනා-ආශාවන් මේ රංග අවකාශය තුල-සහ-පිටත ගොනු කරපු විදිහ. ඒ නිසා කුඩා රංග අවකාශයෙන් පිටතට යන නෝලා (රඟහලෙන්) එලියේ සිට ටනිල් අමතන අවස්ථා බොහොම බලවත් විදිහට දැනුනා."

මෙන්න මේ අවස්ථාව ලයනල් වෙන්ඩ්ට් අවකාශයේ දී විශාල වෙනසකට ලක් කොට තිබුනා. ඒ කියන්නෙ නෝලා පිටත් ව(වෙන් ව) ගොස් එලියේ සිට ටනිල් අමතන අවස්ථාව ප්‍රොසීනියම් රඟහල තුල සිදු වෙන්නෙ මෙහෙම යි: නෝලා වේදිකාව ඉදිරිපස මඳක් පහලින් රැඳෙනවා; ඇය රඟහලෙන් එලියට යන්නෙ නැහැ. ඒ නිසා අපට ටනිල් පෙනෙන්නෙ නෝලාට පසුපසින් වේදිකාව මත ඉන්න විදිහට. නාට්‍යයේ මැද කොටසේ දී එම ස්ථානයේ ම ඔවුන් දෙදෙනා ම ගැවසෙන අවස්ථා තිබුනා. ඒ නිසා අවකාශය භාවිතය මේ බැරෑරුම් මොහොත වෙනුවෙන් ඒ තරම් සේවයක් ඉටු කරන්නෙ නැහැ. බ්ලැක් බොක්ස් තුල දී අවකාශය භාවිත කරපු ප්‍රබල විදිහ එක්ක සසඳනකොට මේක ඒ තරම් හොඳ ක්‍රමයක් කියල මට හිතෙන්නෙ නැහැ. ඇතැම් විට ශාලාවෙන් පිටත සිට එම අවස්ථාව නිරූපනය කරන්න අවශ්‍ය ශබ්ද පහසුකම් නොතිබුනා වෙන්න ඇති.

ඒ කෙසේ වෙතත් සමස්තයක් හැටියට ප්‍රොසීනියම් අවකාශය ජයගන්න මේ නව නිශ්පාදනය සමත් වෙලා තිබුනා. ඉතා ම සංවේදී මල් පෙත්තක් වැනි නාට්‍යයක්. මෙයාකාර හැඟීම් සංකීර්නයක් තුල සැරිසරන කෘති අද බිහි වෙනවා අඩු යි. නාට්‍යයේ කූටප්‍රාප්ත අවස්ථාව ප්‍රේක්ශකාගාරයේ හුන් බොහෝ දෙනාගේ නෙතට කඳුලක් එක් කරන්න සමත් වුනු බව පසුව කල කතාබහේ දී දැකගන්න ලැබුනා.

ආරම්භයේ දී සඳහන් කලා වගේ රූපවාහිනියේ, වෙලඳ දැන්වීමේ සහ ටෙලි නාට්‍ය "කලාවේ" බරින් මැඩුනු, එයින් බලපෑමට ලක් වුනු ආකෘතිත්, රූපන විධිත් සහිත වේදිකා නාට්‍ය බහුල ව දකින්න ලැබෙන කාලෙක ඒ වෙනුවට වේදිකාවේ කරන්න පුලුවන් විස්කම්, වේදිකාවේ ව්‍යාකරන ගැන සංවේදී ව කරපු මේ වගේ නාට්‍ය රසවිඳින්න ලැබීම භාග්‍යයක්. ඒත් මෙවැනි නාට්‍ය අඛන්ඩ ව රඟදක්වන්නත්, ප්‍රේක්ශකයාට මෙවැන්නක වියරනයට හුරු වන තරම් කලක් ඒ හා ගැවසෙන්නත් සරිලන රංග කලා අවකාශ අපට නොමැති වීම ඊට නොදෙවෙනි මහා අභාග්‍යයක්!

ඒ අතර ...

බොක්සිං තරග වැනි නාට්‍ය තරග

යොවුන් නාට්‍ය උලෙල බලන්න ගිය අවස්ථාවේ හිතට තදින් වැදුනු දෙයක් ගැන කියන්න ඕන. පොම්පීනියා නරඹන්න මම අසුන් ගත්තේ වේදිකාව ඉදිරිපසට කිට්ටුවෙන් මැද කොටසේ. අපට දකුනු පැත්තෙන් කන්ඩායමක් හැටියට පේලි දෙකක පමන වාඩි වෙලා හිටිය පිරිසකගේ හැසිරීම මගේ අවධානය ඇදගත්තා. ඔවුන් නාට්‍යය නරඹනවට වඩා කෙරුවේ සිනාසීම. එහෙමත් නැත්නම් විවිධ ශබ්ද පිට කිරීම. නාට්‍යයේ ඉතා ම සංවේදී, කම්පාකාරී නිමේශයන් පසුවෙද්දී මේ වගේ හැසිරීමක් ප්‍රේක්ශකාගාරයේ විවිධ තැන්වලින් දකින්න ලැබුනා. මට තේරුම් ගියේ මේ නාට්‍ය "තරගයට" පැමිනි වෙනත් නාට්‍ය කන්ඩායම්වල උදවිය බව යි. කලිනුත් කිව්වා වගේ මේක ඉතා ම සියුම් මල් පෙත්තක් වැනි නාට්‍යයක්. මානව සම්බන්ධතාවන්ගේ ඉතා ම ගැඹුරු හා සංවේදී ඉසවුවක් ස්පර්ශ කරන්න වෑයම් කරන එය නොතලා නොනසා විඳගන්න ප්‍රේක්ශකයාට අවස්ථාව ලැබිය යුතු යි. ඒත් නාට්‍ය තරගය බොක්සිං තරගාවලියකට හුරේ දැමීමක් වැනි අඩියකට පිරිහෙලාගත් ප්‍රේක්ශකාගාරය තිබුනේ නාට්‍යයේ "මට්ටමට" වඩා බොහෝ ම පහලින්.

නාට්‍ය තරග ගැන උනන්දුවක් නැති නිසා කවුද දිනුවේ කින්ද මන්ද කියලා හොයන්න නම් බැරි වුනා.

*අදාල වෙනත් ලිපි : පොම්පීනියා - විප්පයෝගයේ සම්පයෝගය

ශාස්තෲ සහ තවත් කතා

2010-12-04T12:28:00.002+05:30

"ඕක ඔහොම කරල හරි යන්නෙ නෑ. කෝ ඉන්ඩ මම අඳින්නං." ඊට ස්වල්ප වේලාවකට කලින් අපට අඳුනාගන්න ලැබුනු අජිත් පැරකුම් ජයසිංහ පින්සලක් අතට ගත්තා. කමිසය අසල තිබුන පුටු ඇන්දක එල්ලූ ඔහු පෝස්ටර් අඳින්න පටන්ගත්තා.

"මෙහෙම කලාම ඉක්මනට ඉවර කරගන්න පුලුවනි."

කිසි ම පැහැදිලි "හේතුවක්" නැතුව ඔහු ඒ ඇඳ දුන්නේ අපේ නාට්‍යයේ පෝස්ටර්. ලියූ අකුරු තුලින්, කවි තුලින් හඳුනාගෙන හිටි, අපෙන් ගෞරව සම්ප්‍රයුක්ත පිලිගැනීමක් දිනාගෙන සිටි ඔහු ඒ විදිහට අප සමග බිම වාඩි වීම ම අපේ වෙහෙස නිවූ, සිත පිබිදවූ කාරනයක් වුනා. සංවාදශීලී හෘදයංගම මිනිසෙක් අඳුනාගන්න ලැබුනු දවසක් ඒක.

අජිත් පැරකුම් ජයසිංහගේ මුල් ම නවකතාව ශාස්තෲ දොරට වඩින බව දැනගත් විට මගේ සිත සැමරුම් පටු වත ඔස්සේ අවුරුදු හතක අටක අතීතයකට ගමන් කෙරුවා. ඒ අපි මුල් ම වතාවට නාට්‍යයක් කොලඹ නගරය තුල වේදිකාගත කරන්න වෑයම් කරපු අවස්ථාව. කොලඹින් පිට ජීවත් වුනු, කොලඹ තුල නාට්‍යයක් වේදිකාගත කරගැනීම ගැනත් ඊට අදාල පරිවාර කටයුතු කරගැනීම ගැනත් කිසි ම අත්දැකීමක් නොතිබුනු අපේ කන්ඩායමට කිසි ම ප්‍රතිලාභයක් අපේක්ශා නොකර උපකාර කරපු අපව ශක්තිමත් කරන්න මහන්සි වුනු සද්පුරුශයින් කීපදෙනාගෙන් කෙනෙක් තමයි අජිත්. මොන ම ආකාරයක හෝ ප්‍රතිලාභයක් ඔවුන්ට වැදගත් වුනේ නැහැ. අදාල වුනේ අපි කලා කෘතියක් නිර්මානය කර තිබීම කියන කාරනය විතරයි. ඒ කටයුත්ත සාක්ශාත් කරගෙන සමාජය හමුවට ගෙනියන්න මොන තරම් දුශ්කර ක්‍රියා කරන්න ඕනැද, ඒ ක්‍රියාවලිය ම පලමු කොට අත්පොලසන් දී පිලිගෙන, අගයන්නත්, සහාය දෙන්නත් හේතුවක් ය කියන පිලිගැනීමේ ඉඳන් ඔවුන් වැඩ කරපු බව අපට තේරුනා. අතින් පෝස්ටර් ඇඳ දීමෙන් නොනැවතුනු ඔවුන්ගෙන් ඇතැමෙක් කොලඹ පුරා ඒවා ඇලවීමට ද "බලහත්කාරයෙන්" සහභාගී වුනා. විවේචන එල්ල වුන අවස්ථාවලත් ඔවුන්ගෙන් අපට ලැබුනෙ සාධනක(constructive) විවේචනයක්; අපව නාට්‍ය කලාවෙන් පලවා, සුන්නද්දූලි කොට නොහරින අන්දමේ විවේචනයක්. සියුමැලි මල් පෙත්තක් නොතලා රැකගන්නවා වගේ ඔවුන් අපේ නාට්‍ය කන්ඩායම සමග වැඩ කෙරුවා. නාට්‍යය වේදිකාගත වී අවසන් වන තුරුත්, ඉන් පසුවත්, ඔවුන් අප සමග, අප වෙනුවෙන් එකට පෙලට පෙනී හිටියා. ඔවුන් ඒ ආකාරයෙන් කටයුතු කෙරුවේ අප සම්බන්ධයෙන් විතරක් නෙමෙයි.

අජිත් ගැන ලියන්න ගියත් මට "ඔහු" කියනවා වෙනුවට හැමතිස්සෙම "ඔවුන්" කියල බහු වචනයෙන් ලියන්න සිද්ධ වීමත් ඔහු පිලිබඳ මට තියෙන සැමරුමේ කොටසක්. ඒ දවස්වල "ඔවුන්" කිව්වෙ හිරු කන්ඩායමට. පසු ව මේ බහුවචනය විවිධ ස්වරූපවලටත් විවිධ නම්වලටත් රූපාන්තරනය වුනා. අප අතර ලේශමාත්‍ර වූ දේශපාලනික සම්මුතියක් නොතිබුනු තත්වයක් තුල පවා "ඔවුන්" බැරෑරුම් මිනිසුන් ය, අපේ "සංස්කෘතික" හා දේශපාලන ජීවිතය කෙරෙහි අර්ථාන්විත ව මැදිහත් වීමේ අධිශ්ඨානයකින් හෙබි මිනිසුන් ය යන තක්සේරුව මට(අපට) තිබුනා.

ඒත් මේ කිසිවක් පුද්ගලික හෝ මිත්‍ර සම්බන්ධතා හැටියට හඳුන්වන්න අමාරුයි. මා 2005 වසරෙන් පසු ඔහුව/ඔවුන්ව පියවි ඇහින් දැකලත් නැහැ. ඒ නිසා මේ නවකතාව ගැන කිසිම දෙයක් ලියන්න කියන්න මට පුද්ගලික බැඳීමක් නැහැ. නමුත් දේශපාලනික හා සංස්කෘතික වගකීමක් තියෙනවා කියල මට හිතෙනවා. මම පොතේ දොරට වැඩුමට සහභාගී වුනා. ඒ උත්සවය නම් එච්චර විශේශ අත්දැකීමක් නෙමෙයි. සුපුරුදු පරිදි බොහොම ප්‍රමාද වී ආරම්භ වුනු, නිදිමත හැදෙන, දියාරු, නියම(typical) "පොත් දොරට වැඩීමේ" උලෙලක්.

ඒත් මේ පොත, එය දොරට වැඩි දාට පසු දා ම කියවා සමාප්ත කරන්න සිදු වුනා. ඔහුගේ භාශාව ඉතා සිත්කලු යි, ප්‍රබල යි. සැනෙකින් පාඨකයා ගලග්‍රහයෙන් ගන්න සමත්. එනිසා ම ගංවතුර හා වැහි මැදින් යෙදුනු දීර්ඝ බස් ගමනක් තුල නොකඩවා පොත කියවන්න සිද්ධ වුනා.

පොත සන්දර්භගත කරමින් දීර්ඝ සාකච්ඡාවකට හා විවේචනාත්මක විමර්ශනයකට යන්න මෙය නිසි තැන නෙමෙයි. ඊට වෙනම ලිපියක් ලිවිය යුතු යි. වෙනත් කාරනා ගැන හදාල යුතු යි. විධික්‍රමික ව පොත නැවත කියවිය යුතු යි.(මගේ කඩවුනු පොරොන්දු සමුදායෙන් එකක් බවට පත් නොවුනොත් ඒ ලිපිය ඉදිරි දිනක ලියැවේවි) නමුත් ඔහුගෙන්/ඔවුන්ගෙන් මා මීට පෙර ද දුටු අවංක බව හා හෘදයංගම බව කෘතිය පුරා සියුම් හුයක් සේ දිවෙමින් තිබෙනු දුටු බව පමනක් සටහන් කල යුතු යි. ඔහු ලියූ කෘතිය තමන් ද අයත් වූ පරපුර දෙස ස්වයං විවේචනාත්මක ව බැලීමේ ප්‍රයත්නයක්. තමන්ගේ ම පරිනාමය ගැන කෘතියක් ලිවීම හොඳ සිහියෙන් ඉඳිමින් තම හදවතට ම බයිපාස් සැත්කමක් කරගැනීම වැනි අමාරු වැඩක්. එවැනි සැත්කම් වරදින්නත් පුලුවන්.

මේ සටහන තැබුවේ ශාස්තෲ කෘතියේ පලමු පරිච්ඡේදයෙහි පලමු පිටුව කියවා බලන මෙන් ඔබට කියන්න යි. මගේ අත්දැකීම අනුව ඉතිරි පිටු එකසිය හැට තුනෙහි ඔබව රඳවාගන්න කතුවරයා සමත් වේවි.

දැනට එපමනයි.

අද වගේ දවසක ඇන්ටිගනී - ආයෙත් දවසක

2010-12-04T10:42:00.007+05:30

*ඇන්ටිගනී පිලිබඳ පෙර ලිපිය හා සම්බන්ධ යි

ප්‍රියංකර රත්නායකගේ ඇන්ටිගනී නාට්‍යය ගැන මම කලින් ලියපු සටහන ඔබට මතක ඇති. එහි දී මම තරමක් නිශේධාත්මක දේවල් කීපයකුත් කිව්වා, විශේශයෙන් ඇන්ටිගනී(ප්‍රසාදිනී අතපත්තු) සහ ක්‍රියොන්(විශ්වජිත් ගුනසේකර) යන දෙදෙනා ඇතුලු නලුනිලියන් කීපදෙනෙක්ගේ රංගනයන් ගැන. ඒත් නොවැම්බර් 01 වැනිදා බිශොප් විද්‍යාලයීය ශ්‍රවනාගාරයේ දී නැවතත් වතාවක් ඇන්ටිගනී නරඹද්දී මට පෙනුනේ ඒ තත්වය සම්පූර්නයෙන් ම උඩුයටිකුරු වූ සෙයක්. විශ්වජිත් ගුනසේකරගේ රඟපෑමෙන් මම අමන්දානන්දයට පත් වුනා. ඔහු අත්පත් කරගෙන තිබුන වර්ධනය විශිශ්ට යි!

මම කලින් මෙහෙම ලිව්වා: "නාට්‍යාරම්භයේ ඇන්ටිගනීත්(ප්‍රසාදිනී අතපත්තු) ඇගේ සොයුරියත්(දෞපදී වික්‍රමසිංහ) අතර හටගන්නා සංවාදයේ ඒ තරම් ජීවගුනයක් තිබුනේ නැහැ කියලයි මට හිතුනේ. ඒ පූර්වරංගය අවසන් වන තුරුත් ප්‍රේක්ශකාගාරයට කාවදිනසුලු බලපෑමක් ඇති කරන්න සමත් වුනේ නැති බව මම නිරීක්ශනය කලා. මා සිටි සරියේ උන් ප්‍රේක්ශකයින් බොහෝ දෙනෙක් ඒ කාලය තුල සම්පූර්න නිහඬතාවකට පැමිනියේ නැහැ. ඔවුන් හරිබරි ගැහෙන හඬ, කඩදාසි හෝ ගමන් මලු ආදිය එහාමෙහා කරන හඬ සහ තව ම නිමා නොකල කතාබස්වල යෙදී සිටින හඬ ද ඇහුනා. එහෙම වුනේ එම රූපනය ඒ ප්‍රේක්ශකයින්ව ග්‍රහනයට ගන්න අසමත් වුන නිසා බව නිගමනය කිරීම අසාධාරන නැහැ. කටහඬ හා උච්චාරනය අතින් ද එම අවස්ථාව දුබල තත්වයක පැවතුනා. විශේශයෙන් ඇන්ටිගනී කියන දේ පැහැදිලි ව ඇහුනෙත් නැහැ. මේ ප්‍රශ්නයට හේතු වුනේ ඒ චරිත දෙක රඟපෑ නිලියන් දෙදෙනා ප්‍රමානවත් ලෙස අධ්‍යක්ශනය කෙරිලා නොතිබීම යි."(සම්පූර්න විවේචනය සඳහා පෙර ලිපියේ "රූපනය පිලිබඳ ඇතැම් ප්‍රශ්න" යන උපසිරස්තලය යටතේ එන කොටස බලන්න)

නමුත් මෙවර දර්ශනයේ දී එකී තත්වය සම්පූර්නයෙන් වෙනස්. ඔවුන් ප්‍රේක්ශකාගාරය එක සැනෙන් ග්‍රහනයට ගන්න සමත් වුනා විතරක් නෙමෙයි, ඒ දෙබස්වල උච්චාරනයේ විවිධතා ගැඹුරින් ග්‍රහනය කරගනිමින් ඉතා ප්‍රබල ආකාරයට කටහඬ හසුරුවන්නත් ඔවුන්ට හැකි වුනා. ඇන්ටිගනීගේ රූපය පෙරට වඩා "විශාල" ලෙසත් බලවත් ලෙසත් ප්‍රේක්ශකාගාරයට පෙනුනා. සංකීර්න මනෝභාවයන් පල කිරීම්වස් මුහුන හා ඉරියවු ඉතා ඉහිල්, නිදහස් ආකාරයකින් හසුරුවාගන්න ඇය සමත් වුනා. නාට්‍යය පුරා ම ඉතා සියුම් රූපනයක්! මේ නිසා මෙවර නලුනිලියන් අතර පෙර මෙන් විශාල පරතරයක් දකින්න ලැබුනෙ නැහැ.

සේයාරුව ඇන්ටිගනී facebook පිටුවෙන්

ක්‍රියොන් ගැන මා මීට ප්‍රථම (එනම් ජූලි 17 දා දර්ශනයට පසු) ලිව්වෙ මෙහෙමයි : "මෙතන දී ම සංසන්දනාත්මක ව පෙන්වන්න පුලුවන් දෙයක් තමයි ක්‍රියොන් චරිතය එයට යා හැකි උපරිම දුර ගමන් නොකල බව. බොහෝ විට කිසියම් නිශ්චිත ඉරියවු කිහිපයක් තුල හිර වී, ගල් ගැහී සිටි සෙයක් පෙන්නුම් කල විශ්වජිත් ගුනසේකර හඬ පාලනය හා උච්චාරනය අතිනුත් හිටියේ බොහෝ පසුපසින්. මෙය ඉතා හොඳින් පෙන්වන අවස්ථා දෙකක් මට සිහි වෙනවා. තුමිඳු දොඩන්තැන්න(පනිවිඩකාර සොල්දාදුවා) සමග ඔහු රඟපාන අවස්ථාව ඉන් පලමුවැන්න. පනිවිඩකරුවාට එරෙහි ව ක්‍රියොන් සිටින තැනෙහි "නිල අල්ලාගන්න" නලුවා සමත් වෙන්නේ නැහැ. ඔහු බෙහෙවින් අතපය දරදඬු කරගෙන ඔබ මොබ යනවා. කට හඬ බොහෝ විට තල දෙකක් අතර පමනක් දෝලනය වෙනවා - එක්කෝ විශාල ගෝරනාඩුකාරී ගතියක්, නැතිනම් පැතලි ලෙස හඬ අඩු කෙරුණු අවස්ථාවක්. අනිත් අවස්ථාව අනාගත වක්තෘකාරිය මුනගැසෙන මොහොත. එහි දීත් නිලියගේ රංග ප්‍රභාව හමුවේ අර හිර වීම් සහ දැඩි වීම් පමනක් සහිත තල දෙකේ ගමනක යෙදෙන ක්‍රෙයෝන් පසුබිමට තල්ලු වී යනවා. නමුත් නාට්‍යය අවසාන භාගයේ දී ඔහු මේ අර්බුදය යම් මට්ටමකට සාර්ථක ව ජයගත් බව පෙනුනා. විශේශයෙන් සිය අදහස් වෙනස් කොට දේව කැමැත්තට හා "යුක්ති ධර්මයට" යටත් වෙන්න තීරනය කරන අවස්ථාවේත් මරන පිට මරන පිලිබඳ ආරංචි ගලා එන අවසාන ම ජවනිකාවේත් ඔහු සාර්ථක ව කැපී පෙනුනා. ඒත් ඒ තැන්වලත් අර පරන පුරුදුවල ලකුනු සම්පූර්නයෙන් මැකිලා ගිහින් තිබුනෙ නෑ. ඔහු දනින් වැටෙන අවස්ථාව ඊට උදාහරනයක්. හිසකේ අවුල් වී තිබීම හැර වෙනත් නම්‍යශීලී සංකීර්න සාත්වික අභිනයක් ඔහුගෙන් ගන්න නොහැකි වුනේ ඇයි?"

ඒත් මෙවර දර්ශනයේ දී මම දැකපු විශාල ම වර්ධනය තමයි ක්‍රියෝන් චරිතය! විශ්වජිත් ගුනසේකර සිය චරිතයේ "නිල අල්ලාගන්න" සමත් ව තිබෙන බව පෙන්නුම් කලේ කටහඬ හැසිරවීම, වේදිකාවේ ඔබමොබ ගමන් කල විලාසය, ආංගික හා සාත්වික අභිනය යන මේ සියල්ලෙන් පෙරමුනට පැමිනෙමින්. කලින් මගේ විවේචනයට ලක් වුන අවස්ථා මම බොහොම ඕනෑකමින් මේ වතාවේත් නැරඹුවා. විශේශයෙන් ක්‍රියොන් පිරිවර සමගින් අවසන් ඛේදවාචකය කරා පැමිනෙන මොහොත. ඔහු කම්පනයට පත් ව මරනය ඉල්ලා සිටින මොහොත, දනින් වැටෙන අවස්ථාව; මේවා ඉතා ම විස්තෘත ආකාරයෙන් වර්ධනය කරගන්න ඔහු සමත් වෙලා තියෙනවා. ඉතා ම වෘත්තීය මට්ටමේ රංගනයක්!

මෙය මා මේ වසරේ මෙතෙක් නැරඹූ හොඳ ම නාට්‍ය ස්වල්පයෙන් එකක් බව සඳහන් කල යුතු යි. ඇන්ටිගනී ගැන ලියූ මීට පෙර ලිපිය ඒ ගැන හේතු දැක්වීමක් හැටියට සලකන්න පුලුවන්.

මෙවැනි නාට්‍යයක් අඛන්ඩ ව, පුහුනු වෙමින් පවත්වාගෙන යාම අභියෝගයක්. අඩු ම තරමින් වසර දෙකතුනක්වත් මෙය දැකගැනීමට සිංහල නාට්‍ය ප්‍රේක්ශකයාට අවස්ථාවක් ලැබෙනවා නම් ඒක භාග්‍යයක්.

මේ නාට්‍යය කරලියට අවතීර්න වුනු දිනයේ පටන් ම ඉතා පුලුල් වසයෙන් සාකච්ඡාවට පාත්‍ර වූ බව පෙනෙනවා. සාකච්ඡාවේ කේන්ද්‍රීය කාරනයක් වුනේ නාට්‍යය සමකාලීන රංග වස්ත්‍ර, රූපන විධි, නර්තන- චලන හා සංගීතයක් යොදාගනිමින් කල අර්ථ නිරූපනය. මෙහි දී ඒ අර්ථ නිරූපනය සාර්ථක එකක් වුනා ද නැද්ද යන කාරනයට වඩා ඇතැම් පාර්ශ්වයන් උනන්දුවක් දැක්වුවේ මේ නිශ්පාදනය අපට "ග්‍රීක නාට්‍යයේ" "සැබෑ ස්වරූපය" පෙන්නුවා ද නැද්ද වගේ කාරනයක් බව මට පෙනුනා. මේ වගේ ම ප්‍රශ්නයක් ටික කලකට කලින් පරාක්‍රම නිරිඇල්ල අධ්‍යක්ශනය කල මැටි කරත්තය ගැනත් මතු වුනා. එකදහස් නවසිය අනූගනන්වල මැද ලංකාවට පැමිනි රීටා ගංගුලිගේ ශාකුන්තල නාට්‍යය ගැනත් මෙවැනි ම සාකච්ඡාවක් හටගත්තා. (මෙවැනි ම කිව්වේ කිසියම් පෞරානික රංග ශෛලියකට එයින් සාධාරනයක් ඉශ්ට වුනා ද නැද්ද කියන ප්‍රශ්නය වටා සාකච්ඡාව ගොඩනැගුන නිසයි.)

මට හිතෙන විදිහට මේ ප්‍රශ්නය ගොඩනැඟෙන්නෙ කිසියම් පූර්ව විනිශ්චයන් ගොන්නක්, එහෙමත් නැත්නම්, තරමක් සැර වචනයක් පාවිච්චි කලොත් මිථ්‍යා විශ්වාස කීපයක් පාදක කරගෙන යි. එයින් අදහස් වෙන්නේ කිසියම් සම්භාව්‍ය නාට්‍ය කෘතියක ප්‍රයුංජනයක් කිරීමේ දී නාට්‍ය අධ්‍යක්ෂකවරයාගේ අරමුන විය යුත්තේ එය ලියැවුනු යුගයේ නාට්‍ය රඟදැක්වුනු ආකාරය අධ්‍යයනය කිරීමත් එය සමකාලීන වේදිකාව මත ප්‍රතිනිර්මානය කිරීමත් බව යි. මේක ආරම්භක ලක්ශ්‍යය හැටියට ගන්නා විචාරකයා/රසිකයා සිය විචාරයේ දී එකී කාර්යය කෙතෙක් දුරට සාර්ථක වුනාද නැද්ද යන්න සාකච්ඡාවට ගන්නවා.

ඒත් මේක නාට්‍ය නිශ්පාදනයේ/අධ්‍යක්ශනයේ පැත්තෙන් බැලූ විට පලරහිත ප්‍රශ්නයක් බව මට හැඟෙනවා. දෙන ලද ඕනෑ ම මොහොතක නිශ්පාදනය වන නාට්‍යයක් එහි "මුල් සන්දර්භයෙන්" ඉවතට යාමක් ද වෙනවා. මෙය සංකීර්න, අදියර ගනනාවකින් යුක්ත ක්‍රියාවලියක් මිස පිටපත නමැති නිශ්චිත, ඝනීභූත ඒකකය අධ්‍යක්ශනය ඔස්සේ නාට්‍යයක් නමැති තවත් ඝනීභූත ඒකකයක් බවට පත් වීමක් නෙමෙයි. බර්ටෝල්ට් බ්‍රෙශ්ට් ප්‍රතිනිර්මානාත්මක ව අධ්‍යක්ශනය කල ඇන්ටිගනී කෘතිය හා එහි අලුත් නිශ්පාදන සම්බන්ධයෙන් මඳක් අවධානය යොමු කලොත් මේ සාකච්ඡාවට හොඳ එලියක් වැටෙන බව මට හිතෙනවා...

...

ඉඩක් ලදොත් ඒ ගැන පසුවට

මාස තුන හමාරකට පසු ...

2010-11-29T09:37:00.001+05:30

මාස තුන හමාරක පමන දීර්ඝ විරාමයකට පස්සේ නැවතත් වෙබ් ආලෝචනාව සක්‍රිය වෙනවා. මේ අඩෙවිය එතරම් දීර්ඝ කාලයක් අක්‍රිය කර තියන්න අදහස් කලා නොවුනත් ඒ හැටියට කටයුතු සිද්ධ වුනා, කාර්ය බහුලත්වය නිසා.

ලිවීමට හේතුත් මාතෘකාත් නොතිබුනා නෙවෙයි. ලියපු ලිපි හා සටහන් කීපයකුත් "පුස් කමින්" තිබුනත් ඒවා පල කරන්න සුදුසු විදිහට සකස් කරගන්න අවකාශයක් ලැබුනේ නැහැ.

කෙසේ වෙතත් නිදහසට කාරනා මොකට ද? හැම දෙයක් ම ඊට උචිත, "ස්වාභාවික" විදිහට සිදු වෙන්න ඉඩ හැරීමයි වැදගත්.

පොම්පීනියා - විප්පයෝගයේ සම්පයෝගය

2010-08-10T11:27:00.006+05:30

අපට බොහෝ නාට්‍යකරුවන්, නිශ්පාදන හා නාට්‍ය පිටපත් හමු වන්නේ රංග කලා ඉතිහාසයේ බලපත්‍ර ලද, "කතිකාගත වූ" දැවැන්ත අදහස් සම්භාරයකුත් එක්ක යි. සොෆොක්ලීස්ගේ සිට ශේක්ස්පියර්ගේ දක්වාත්, ඉබ්සන්ගේ සිට දාරියෝ ෆෝ දක්වාත් තත්වය එහෙමයි. ඔවුන් ගැනත්, ඔවුන්ගේ කෘති ගැනත් බොහෝ දේ ලියැවී තියෙනවා. කවුරුහරි නාට්‍යයක් පරිවර්තනය කරන්න, එහෙමත් නැත්නම් නිශ්පාදනය කරන්න තෝරාගනිද්දී අවිඤ්ඤානික ව හරි මේ කරුනු කාරනා හා සන්දර්භය සැලකිල්ලට ගැනෙනවා. මොන තරම් නව අර්ථකථනයක් දෙන්න වෑයම් කලත් ශේක්ස්පියර් ලියූ සෑම වැකියක්, වචනයක්, කොමාවක් දක්වා ම විවිධ අර්ථනිරූපනයන්ට ලක් වී තිබීම නිසා එයින් අමතර බරක් වගේ ම පහසුකමකුත් සම්පාදනය වෙනවා. එවැනි අවස්ථාවක තමන් පයගසාගන්න අවශ්‍ය හරියට ම කොතැන ද, මේ නාට්‍යයේ පථය කවරක් විය යුතු ද වගේ ප්‍රශ්න නාට්‍යකරුවාට විසඳාගන්න ලේසි යි. ඒ වගේ ම එම පහසුව පසුපස සැඟවී ගත් සංකථනයේ අධිකාරය නිසා නාට්‍යකරුවා විශාල සීමා වීමකටත් ලක් වෙනවා. මේ පැති දෙක ම ප්‍රේක්ශකයාට හා විචාරකයාටත් අදාල යි.

ඒත් එවැනි විශාල කතාන්දර සහිත පසුබිමක් හා බලයක් නැති, සමකාලීන විදේශීය නාට්‍ය පිටපතක් සමග වැඩට බහින්න තීරනය කරන අධ්‍යක්ශිකාවකට මුහුන දෙන්න වෙන්නේ ඊට හාත්පසින් ම වෙනස් තත්වයකට. ඒක දුශ්කර වැඩක්. ආසියාව හොයාගෙන සාගර යාත්‍රා කල කොලොම්බස්ට ඇමෙරිකාව හමු වුනාක් බඳු දේ සිදු වෙන්න ඉඩ තියෙන අවස්ථාවක් මේක. ඇමෙරිකාව හමු නො වී මුහුදුබත් වූ යාත්‍රිකයිනුත් කී දෙනෙක් ඉන්න ඇද්ද?

සමුගැනීම, විප්‍රයෝගය, ආදරය, බන්ධුත්වය හා ඊර්ශ්‍යාව අතර දෝලනය වන ධාරනා සමුච්චයක් හැටියට හඳුන්වන්න පුලුවන් පොම්පීනියා නාට්‍යය අගෝස්තු 03 වැනිදා හවස රාජගිරිය Inter Act Art බ්ලැක් බොක්ස් රඟහලේ දී නරඹන්න ලැබුනා. බ්ලැක් බොක්ස් අවකාශයට ම විශේශයෙන් ප්‍රයුංජනය කෙරුනු මෙය නදීකා තරංගනීගේ අධ්‍යක්ශනයක්; වේදිකා කලමනාකරනය එස්. දයාලන්; සංස්කරන සැලසුම එම්. සෆීර්. යලිත් වතාවක් බ්ලැක් බොක්ස් රංගයේ තවත් පැතිකඩක් අත්දකින්න ලැබීම ප්‍රීතියක්. ඊටත් වඩා වැදගත් වුනේ මානව සම්බන්ධතා පිලිබඳ සංකීර්න ධාරනා කීපයක් රැගත් නාට්‍යයක හෘදයංගම කම්පනය විඳින්න ලැබීම යි. විවිධ අර්ථකථනවලට ලක් කල හැකි විකල්ප ගනනාවකින් සමන්විත කෘතියක්. පැයක් දිග නාට්‍යයක් නැරඹූ බව දැනුනෙත් නැති තරම්.

Ingeborg von Zadow නමැති සමකාලීන ජර්මානු නාට්‍ය රචිකාවගේ කෘතියක අනුවර්තනයක් පාදක කරගත් මේ නිශ්පාදනය තව ම ඔප දමා අවසන් නැති කුඩා මැනිකක් වගෙයි. තව ම මේ පිටපත ඒ තරම් පුලුල් වසයෙන් ප්‍රයුංජනය වූවක් නොවන බවත් කරුනු සොයාබලද්දී දැනගන්න ලැබුනා. මෙහි පරිවර්තක ජයලත් එස්. ගෝමස්.

මගේ මේ අදහස් දැක්වීමකට තනි කර්තෘත්වයක් ආරෝපනය කරගන්නත් අපහසුයි. මොකද මේ ලියැවෙන සටහන් එදින හඳුනන-නොහඳුනන බොහෝ දෙනෙක් අතර හුවමාරු වූ අදහස් උදහස්වලින් පදම් වී තියෙන නිසා. මීට පෙර "මාතෘකාවක් නැත" නාට්‍යය ගැන ලියූ ලිපිය වගේ ම මෙයත් එදා සාකච්ඡාවේ ම අවිධිමත් දිගුවක්.

පොම්පීනියාවට යනු පිනිස

මේ නාට්‍යයේ චරිත දෙකයි: නෝලා සහ ටනිල්.(චලනි ලක්ෂිකා කොස්තා සහ සමන්ත පී. ලියනගේ) නෝලා කාලාන්තරයක් තිස්සේ ආසාවෙන් බලාපොරොත්තු වූ ගමනක් යාමට - පොම්පීනියාවට, ලෝකයේ අනිත් කෙලවරට යාමට සැරසෙනවා. ඒ ගමනට ඇය කැටුව යන "තැනැත්තා" එනතුරු බලා ඉන්නා නෝලාත්, එතෙක් ඈ සමග උන් ටනිලුත් අතර නාට්‍යය ගොඩනැගෙනවා.

මේ නික්ම යාම පිලිබඳ තීරනය ගැන දෙදෙනා තුලත්, දෙදෙනා අතරත් මතු වන්නේ විතර්ක සමුදායක්. ඔවුන් දෙදෙනා අතර සබඳතාවේ ස්වරූපය ප්‍රෙක්ශකයාට අනාවරනය කෙරෙන්නේ අනිර්වචනීය ධාරනා(impressions) සමුච්චයක් මගින්. මේ අනාවරනය සඳහා රංගනය, දෙබස්, කටහඬ හා නලුනිලියන්ගේ ශරීර පමනක් නො ව ඔවුන් සමග වැඩෙන, බිඳ වැටෙන, අරගල කරන රංග උපකරන හා පසුතලය විශේශ දායකත්වයක් ලබාදෙනවා. නෝලාට පොම්පීනියාවට යන්නත් අවශ්‍යයි, ටනිල් සමග රැඳෙන්නත් අවශ්‍ය යි. ටනිල්ටත් එහෙම යි. ඇයට යන්න දෙන්නත් අවශ්‍යයි, රඳවාගන්නත් අවශ්‍ය යි. දෙන්නාට ම එකට යන්නත් බැහැ. දෙන්නාට ම එකට ඉන්නත් බැහැ. එක් වීම තුල නිදන්ගත ව පවතින වෙන් වීම ගැනත්, වෙන් වීම තුල ගැබ් වන එක් වීම ගැනත් කතාවක්.

ඔවුන් දැනට ඉන්නා ස්ථානය භූගෝලීය ව විතරක් නෙමෙයි ගෘහස්ථ ව වුනත් ඒ තරම් නිශ්චිත නැහැ. මෙය අගනා පසුතල නිර්මානයක්. එයින් කොටසක් නාට්‍යය අතරවාරයේ ඉදිකිරීම ටනිල්ගේ රංගනයේ කොටසක්. ඔහු සමීප ව, ආසක්ත ව නිරත වන ප්‍රධාන කාර්යය මේ ඉදිකිරීම යි.

රූපනය

"ප්‍රේක්ශකාගාරය" වෙනදාට වඩා වෙනස් ව රංගභුමිය වට වන පරිදි සකස් කර තිබුනා. ඒ නිසා තුන් පැත්තකින් ප්‍රේක්ශකයින්ගෙන් වට වූ නලු නිලි දෙදෙනා ඇතැම් විට පැති දෙකේ උන් ප්‍රේක්ශකයින් අතර ද හිඳගනිමින් රංග කාර්යයේ යෙදුනා. නෝලාගේ ගමන් බෑගයේ තිබූ දෑ සීසීකඩ ගිහින් ප්‍රේක්ශකයින් අතරටත් වැටෙනවා. මේ තරම් සමීප ස්ථානයක ඉඳගෙන රංගනයේ යෙදෙන නිසා ප්‍රොසීනියම් වේදිකාවක හෝ වීදි නාට්‍යයක රඟපෑමේ දී යොදාගන්නා රූපන ක්‍රමවලට වඩා බෙහෙවින් වෙනස් "රඟ නොපෑමේ" ක්‍රමවේදයක් අනුගමනය කරන්න ඔවුන්ට සිදු වුනා. හැකි තාක් "අඩුවෙන් රඟපාමින්" රඟපෑමේ යෙදෙන්නේ කොහොම ද? කටහඬ, ආංගික හා සාත්වික අභින සියල්ල මත මේ පාලනය පවත්වාගනිමින් මනා ශික්ශනයක් ප්‍රකට කරන්න නලුනිලි දෙපල සමත් වූ බව ප්‍රශංසාත්මක ව සඳහන් කල යුතු යි. එහෙම නොවුනා නම් භාවාතිශය අධිරංගනයක් බවට පිරිහෙලාගන්න පුලුවන් ගතියක් මේ පිටපතේත්, වචනවලත් නැත්තේ නැහැ.

මේ වගේ ප්‍රයුංජනයක් කරන්න යද්දී දෙබස්වල බරට යට වෙන්න තියෙන ඉඩ බොහොම වැඩියි. නමුත් මේ නාට්‍යයේ දෙබස් භාවිතය බොහොම අවමතාවාදී විදිහට යි කරන්නෙ. ඒ නිසා ම වෙනත් රංග කලා උපක්‍රමවලට දොර විවර කරගන්න අධ්‍යක්ශිකාව සමත් වෙනවා - විශේශයෙන් නිශ්ශබ්දතාව. මෙහි දී මට සිහි වුනේ හැරල්ඩ් පින්ටර්ගේ කෘති තුල නිශ්ශබ්දතාව උපයෝගී වන ආකාරය. නමුත් මේ රංග ශෛලිය ඊට වඩා බොහෝ වෙනස්. මේ දෙබස් සහ නිශ්ශබ්දතාව ඇතැම් විට කැමූසියානු හා බෙකට්-ඇඩමොව්-ඉයොනෙස්කෝ පන්නයේ අභූතරූපීත්වයක් ද(absurdity) ප්‍රකට කලා. නෝලාගේ චරිතය විස්තාරනය කරන්න මේ නිශ්ශබ්දතාව ප්‍රබල දායකත්වයක් සපයනවා. එය හුදෙක් රේඛීය ආකාරයට සිදු වන රූපනයක් නෙමෙයි, එය ඛන්ඩිතයන් ගනනාවකින් සමන්විත යි. මේ නිශ්ශබ්දතාව අතර දී ඇය විවිධ තලවලට මාරු වෙනවා; විවිධ මනෝගතීන් ප්‍රකට කරනවා. එමගින් නෝලා නමැති චරිතයේ විවිධ පැති කීපයක් අනාවරනය කරන්න සමත් වෙනවා. ඉතා සියුම් වෙනස්කම් සහිත දක්ශ රූපනයක්. ඒ අතරවාරයේ ටනිල්ගේ ඉදිකිරීමේ ක්‍රියා මීටත් වඩා ක්ශුද්‍ර හා සවිස්තර මට්ටම්වලට යන්න තිබුනා කියලයි මට හිතුනේ, මේ බ්ලැක් බොක්ස් අවකාශය නිසාත් ප්‍රේක්ශකයින්ගේ සමීපත්වය නිසාත් ඒ වගේ දෙයක් තවත් තියුනුවට කරන්න තිබුනා. ඔහු ඉදි කරන්න වෑයම් කරන්නෙත් අසමත් වන්නෙත් නිවෙසක් බඳු - කුටුම්බාකාර - ආකෘතියක් බව පෙනුනා. හැඳපැලඳගැනීම්, එකලස්කිරීම්, ඉදිරිකිරීම්, විසිරීම් හා කායික - ඇක්‍රොබැටික් වැඩ ආදිය දෙබස්වලට නොදෙවෙනි නිරූපනාත්මක කාර්යයක් මෙහි දී ඉටු කෙරුවා.

අවකාශය, ආලෝකය සහ අඳුර

රංගනය සිදු වෙන්නෙ ඉතා කුඩා ඉඩක. ඒත් ආලෝකකරනය වගේ ම වර්න භාවිතය නිසාත් මේ ඉඩකඩ ඉතා බලවත් විදිහට ප්‍රයෝජනයට ගන්න අධ්‍යක්ශිකාව සමත් වෙනවා. සුදු පැහැ රංග වස්ත්‍රත්, කලු-සුදු පසුතලයත් සමග සෙවනැලි හා අඳුරු ඉඩකඩවල් ද සහිත ව සැලසුම් කර තිබූ ආලෝකකරනය ඉතා උචිත පරිදි සමායෝජනය වුනා. මේ අඳුර පිලිබඳ විවිධ කතාබහ හා ප්‍රතිචාර එහි දී ප්‍රේක්ශකයින්ගෙන් පල වුනා. සමහරු කිව්වේ ඇතැම් තැනක දී නලුනිලියන්ගේ මුහුනු පැහැදිලි ව නොපෙනුන බව. ඒත් මේ එලිය සහ අඳුර අතර ගමන් කිරීම නිසා වෙන ම අර්ථ සමුදායක් ජනනය කල බව මට හැඟී ගියා. එය අර නිශ්ශබ්දතාව භාවිත කල ආකාරයේ ම තවත් වැඩක් බව මගේ කල්පනාව යි. සුදු සහ කලු, එලිය සහ සෙවනැලි අතර සිදු වන මේ රූපනය බොහොම ප්‍රබල යි. තීරනය සහ අතීරනය අතර දිවෙන රූපනයට එය ඉතා උචිත "පහසුකම් සැලසීමක" යෙදෙනවා. අනිත් අතට අවශ්‍ය අවස්ථාවල නෝලාගේත් ටනිල්ගේත් මුහුනේ සිදු වන සියුම් වෙනස්කම් පවා ඉස්මතු කර පෙන්වන්න එම ආලෝකය ප්‍රමානවත් වුනා.

ඒ වගේ ම තමයි නෝලාගේ පොම්පීනියා ගමන සහ "එලියේ", දුර ඈත තැනක තියෙන ප්‍රාර්ථනා-ආශාවන් මේ රංග අවකාශය තුල-සහ-පිටත ගොනු කරපු විදිහ. ඒ නිසා කුඩා රංග අවකාශයෙන් පිටතට යන නෝලා (රඟහලෙන්) එලියේ සිට ටනිල් අමතන අවස්ථා බොහොම බලවත් විදිහට දැනුනා.

මේ නලු නිලි දෙපලගේ පෙනුම හා වයස විසින් සම්පාදනය කරන අර්ථකථනයකුත් මෙතන තියෙනවා. එය එක්තරා විදිහක "යොවුන්", "කෙලිලොල්" ගුනයක් සහිත යි. ඇත්තට ම මේ කෘතිය ම මැදි වියේ හෝ වියපත් නලුනිලි යුවලක්/චරිත දෙකක් සහිත ව වෙන ම බරකින් යුත් නාට්‍යයක් බවට පෙරලන්න පුලුවනි. මේ විප්‍රයෝගය, බන්ධුත්වය හා අනෙකුත් හැඟීම් අලුතින් ලියන්න පුලුවනි. දැනට මෙහි දී අවධාරනය නොකෙරෙන, ව්‍යක්ත නොකෙරෙන, එහෙත් පිටපතේ ගැබ් ව තිබෙන බව පෙනෙන වෙනත් ගුනාංග ගවේශනය කරමින් ඉස්මතු කරගන්න එවැන්නකට හැකියාව තියේවි කියා හිතෙනවා. මේ පිටපතේ ඒ ඒ චරිතවල වයස ආදිය ගැන කවර සඳහනක් තියෙනවා ද කියන්න මා දන්නේ නැහැ. එහෙම වුනත් මෙහි එවැනි අත්හදා බැලීමකට විවර වුන දොරටුවක් ඇති බව නම් පෙනුනා. මේ වයස සම්බන්ධ කාරනය ගැන කල්පනා කරද්දී මට යුශේන් ඉයොනෙස්කෝගේ පුටු නමැති නාට්‍යය සිහි වෙනවා.

පොම්පීනියා නාට්‍යය "පොම්පීනියාවට ගෙන යාම"

මේ නාට්‍යය ප්‍රොසීනියම් රංග ශාලා සඳහා ද නැවත නිශ්පාදනය කෙරෙන බව අහන්න ලැබුනා. ලයනල් වෙන්ඩ්ට් රඟහලේ දී එම අනුවාදය වේදිකාගත වීමට නියමිත යි. මේ රංග රීතිය සම්පූර්නයෙන් උඩු යටිකුරු කරන වැඩකින් මිස එදා අප දුටු පොම්පීනියා එවැනි තැනක රඟදක්වන්න අපහසු බව යි මට දැනුනේ. ඒ නිසා ලයනල් වෙන්ඩ්ට් හි දී ඔබ මේ නාට්‍යය දුටුවොත් ඒ 3 වැනි දා අප දුටු පොම්පීනියා නොවන බව සහතික යි.

ඡායාරූප අනුග්‍රහය එම්. සෆීර්

බ්ලැක් බොක්ස් අවකාශය තුල එය ප්‍රේක්ශකයා සමග සම්බන්ධ වුනු ආකාරය හරි ම සුවිශේශී එකක්. එහි දී රංගයත් ප්‍රේක්ශකයාත් අතර තිබෙන අවකාශීය/කායික සමීපස්ථභාවය නිසා නලුනිලියන්ට වගේ ම ප්‍රේක්ශකයින්ටත් විශාල අභියෝගයක් එල්ල වෙනවා. එය රඟපෑමේ දී මෙන් ම නැරඹීමේ දීත් බ්ලැක් බොක්ස් අවකාශයට ම ආවේනික ශික්ශනයක් ඉල්ලා හිටිනවා. මෙවැන්නක් ප්‍රොසීනියම් අවකාශයක රඟදක්වන්න නම් ඒ රංගශාලාවල සංස්කෘතියටත් නාට්‍ය නැරඹීම පිලිබඳ ව්‍යාකරනයටත් අභියෝග කරන්න වේවි.

*අදාල වෙනත් ලිපි

"මාතෘකාවක් නැත" සහ Black Box අත්දැකීම

අද වගේ දවසක ඇන්ටිගනී: ජූලි 17 වැනිදා වගේ දවසක හවසක

2010-08-02T17:46:00.010+05:30

මගේ ප්‍රියතම කෘතියක්; මගේ ප්‍රියතම කවියාගේ පරිවර්තනය; ඇකඩමික් ප්ලේයර්ස් රංග කලා සාමූහිකයේ අතිදක්ශ නලුනිලි කැල; ප්‍රියංකර රත්නායකගේ අධ්‍යක්ශනයෙන් කරලියට එන බව දැනගත් විට එය බලන්න යන්න වෙලාවක් හොයාගැනීම හැර වෙනත් ප්‍රශ්නයක් මට පැන නැංගේ නෑ. ජූලි 17 වැනිදා ඒ ප්‍රසාදාවහ දර්ශනය නැරඹීමේ භාග්‍යය උදා වුනා. මේ ඡේදය කියවද්දී ඔබට හිතෙනව ඇති මට මේ නිර්මානය ගැන පූර්ව විනිශ්චයන් ගනනාවක් තියෙන්න ඕන වග. ඇත්ත. ඇන්ටිගනී නිශ්පාදනයක් නරඹන්න යන කෙනෙකුගේ කර මත මුලු මහත් නාට්‍ය කලා ඉතිහාසයේ ම බර පැටවිලයි තියෙන්නේ. ඊට අමතර ව මේ නාට්‍යයට ලංකාව ඇතුලෙත් ඉතිහාසයක් තියෙන නිසා ප්‍රශ්නය තවත් සංකීර්නයි. ඒ නිසා ම අධ්‍යක්ශකවරයා මුහුන පාන අභියෝගයත් සුලුපටු නැහැ.

ඇන්ටිගනී යනු ග්‍රීක නාට්‍යකරු සොෆොක්ලීස් ලියූ මහා නාට්‍ය ත්‍රිකයේ තුන්වැන්න. නාට්‍ය ත්‍රිකයක් හැටියට හැඳින්වුනාට සොෆොක්ලීස් මේ නාට්‍ය තුන ලියා තියෙන්නේ ඒ අනුපිලිවෙලට නෙමෙයි. ඒ වගේ ම ඔහු එය අනුපිලිවෙලින් රස විඳීම පිනිස නොලියූ බව නිගමනය කිරීමට තුඩු දෙන අසංගතතා එම නාට්‍ය තුන අතර තියෙනවා. ඒ නිසා මෙය ස්වාධීන කෘතියක් හැටියට ගෙන වින්දනය කල හැකි යි. ලොව වටා වැඩියෙන් ම නිශ්පාදනය වන, පරිවර්තනය වූ නාට්‍ය පිටපත් අතර මෙයත් ප්‍රමුඛස්ථානයක් ගන්නවා. නාට්‍යය ගැනත් පසුබිම ගැනත් විස්තර කියවන්න විකිපීඩියාවට යන්න. නාට්‍යයේ පෙල ඉංග්‍රීසියෙන් කියවන්න මෙන්න මේ පිටුවට යන්න.

- පූර්විකාව: සෝමලතා සුබසිංහගේ අර්ථකථනය සහ "අද වගේ දවසක" වෙනත් ප්‍රශ්න

ප්‍රියංකර රත්නායකගේ කෘතිය මීට ප්‍රථම සෝමලතා සුබසිංහ මැතිනිය නිශ්පාදනය කල ඇන්ටිගනී නාට්‍යයට වඩා වෙනස්. ඒ මුල් නිපැයුම බෙහෙවින් ම ග්‍රීක රංග සම්ප්‍රදායේ "සම්භාව්‍ය ගුනය" කෙරෙහි විශේශයෙන් සැලකිලිමත් වෙමින් ශෝකාන්ත නාට්‍යයේ (ට්‍රැජඩියේ) "දැරිය නොහැකි බර" හා ක්ශතික ගුනය නොනසා රැක ගනිමින් සිදු කල ප්‍රයුංජනයක්. ඉතා ප්‍රබල නිශ්පාදනයක්. එසේ වීම නිසා ම ඇතැම් විට එය විශාල ප්‍රේක්ශක පර්ශදයකට ග්‍රහනය කරගන්න අසීරු කෘතියක් වුනා වෙන්නත් පුලුවන්. නමුත් එය එම නිශ්පාදනයේ වරදක් හැටියට මා දකින්නේ නැහැ. එම නිශ්පාදනය සමාජගත වුනේ අතිශය දුර්දශා සම්පන්න කාලවකවානුවක. විචාරය පැත්තෙන් වත් රසිකයා පැත්තෙන් වත් ඒ තරම් බැරෑරුම් නියුක්තියක් පුබුදුවාගන්න ඊට ඉඩ නොලැබෙන්න ඒ කාරනාත් බලපෑවා. කෘතියත් (බෙහෙවින් හිස් ව පැවති) ප්‍රේක්ශකාගාරයත් අතර අගාධාකාර පරතරයක් තිබූ අතර එය පියවන්න අවශ්‍ය විචාරාත්මක මැදිහත් වීම එකල ප්‍රමානවත් පරිදි ලැබුනේ නැති බව යි මගේ හැඟීම.

එක පැත්තකින් යුද්ධය හා සමාජ අස්ථාවරත්වය නිසා ප්‍රේක්ශකාගාරය නිවෙස් තුලට පලවා හැරලා. අනිත් අතින් සකල සියලු සම්භාව්‍ය කලා හා සංස්කෘතික උරුමයන් විහිලු බවට පත් වෙමින් රූපවාහිනියත්, කැසට් හා ජනප්‍රිය සංගීතයත් සංස්කෘතික ජීවිතයේ ගාමක ක්‍රියාකාරකම් බවට පත් ව ගැඹුරට මුල් අදිමින් තිබූ වකවානුවක මොන සොෆොක්ලීස් ද?

ප්‍රියංකර රත්නායක මේ කාර්යයට අවතීර්න වන විට එකී දුර්දශා සම්පන්න වාතාවරනය පහ ව ගිහින් හෙම නෙමෙයි. එය ඊටත් වඩා ඉහලින් කුලුගැන්වී, තහවුරු වී හමාරයි. ගම්දනවුවල සිට විශ්ව විද්‍යාල හා පාඨශාලා දක්වා එස්එම්එස්-සුපිරි තරු බවට පත් වීම, රියැලිටි ටීවීකරනය හා රූපවාහිනී විනෝද සල්ලාපය පරමානන්දය බවට පත් ව ඇති, පශ්චාත් කේමදාස/හත්තොටුවේගම යුගය මෙය යි. සෝමලතා සුබසිංහ යුගයේ සටන් වැදුනු බොහෝ සෙන්පතියන් යටත් ව වෙනත් මාර්ගවල ගමන් කරන යුගය මෙය යි.

"අද වගේ දවසක" ඇන්ටිගනී නිශ්පාදනය කරන්න අදිටන් කරගන්න කෙනෙකුට මුහුන දෙන්න වෙන්නේ එදා ප්‍රවනතාවක් ව පැවති, අද ප්‍රධාන ධාරාව බවට පත් ව තිබෙන එකී පාදඩ සංස්කෘතික වාතාවරනයට. එම වාතාවරනයේ බරින් ප්‍රේක්ශකාගාරය මෙන් ම අධ්‍යක්ශකවරයා ද පීඩනයට පත් වීම වලක්වන්න බැහැ. නාට්‍යය මේ මුස්පේන්තු වාතාවරනයේ මට්ටමට කප්පාදු කරනවද? කෘතියට "ජනප්‍රිය" තානයක් දෙනවාද? "සැර බාල කරනවද?" එහෙමත් නැත්නම් වෙනත් අතක් බලාගන්නවද? මේ වගේ ප්‍රශ්නත් තියෙනවා. එසේ ම මෙවැනි දැවැන්ත නිශ්පාදනයකට අවශ්‍ය මුල්‍ය සම්පත් හා විවේකය සම්පාදනය කරගැනීම අද, එදාටත් වඩා අසීරු යි.

- ප්‍රියංකර රත්නායකගේ නව අර්ථකථන

මේ ප්‍රයුංජනය සමස්තයක් හැටියට මා තුල බලවත් ප්‍රසාදයක් ඇති කලා. මේ වගේ දුශ්කර කෘතියක් අධ්‍යක්ශනය කරන්න පෙලඹීම ම ප්‍රශංසාකටයුතු කාරනයක්. ඒ වගේ ම මීට උපයෝගී කරගත් රංග ශෛලිය ඉතා ම උචිත යි. එය සමකාලීන රසික පර්ශද් පිලිබඳ සංවේදීතාව පවත්වාගන්නා ගමන් මුල් කෘතියේ තේමාව බිඳී විසිරෙන්න නො දී සංරක්ශනය කරන්න ගත් වෑයමක්. එහි සමූහ දර්ශන, නර්තන හා චලන, මනා වර්න හා ආලෝකකරන සංකලනයකින් කුලුගැන්වුනා. රලු අවස්ථා එකක් දෙකක් හැරෙන්න, වෘන්ද ගායනා හා නැටුම් ඉතා හොඳින් සමායෝජනය වී තිබුනා. නාට්‍යය ධාවනය කරවන ප්‍රධාන යාන්ත්‍රනය හැටියට ක්‍රියාත්මක වෙන්නේ මේ ගායක හා නර්තක වෘන්දය යි. ඔවුන් වෙනුවෙන් මෙයාකාර නවීන සම්මිශ්‍රිත සංගීතයක් සම්පාදනය කිරීමත් නර්තනාත්මක චලන යොදාගැනීමත් අධ්‍යක්ශකවරයා ගත් නිර්භය තීරනයක්. එය දැලිපිහියෙන් කිරි කෑම වගේ වැඩක්; එහෙමත් නැත්නම් අතුරේ යාම වගේ වැඩක්; යන්තමින් හෝ සමබරතාව ගැස්සී ගියොත් ට්‍රැජඩියේ සිට සුලභ ජනප්‍රිය සංගීතයටත්, "ඩාන්සිං ස්ටාර්" නැටුමටත් ඇදගෙන වැටීමේ අවදානම තියෙන වැඩක්. මගේ හැඟීම නම් අධ්‍යක්ශවරයා එම අභියෝගය සමස්තයක් වසයෙන් ජයගත් බව යි.

- තේමාවේ "සමකාලීන" ගුනය

ඇන්ටිගනී පෙලෙහි නිදන්ගත ව පවත්නා තේමාවන් සමකාලීන සන්දර්භය තුලට අවදි කොට ව්‍යක්ත කරගන්න අධ්‍යක්ශකවරයා විශේශ උනන්දුවක් අරගෙන තියෙනවා. ඒ සඳහා පැබ්ලෝ පිකාසෝගේ ගුවර්නිකා චිත්‍රයේ කොටස් සහිත පසුතල නිර්මානයත්, වර්න හා ආලෝකකරනයත් විශේශ සහායක් ලබා දෙනවා.

ස්වාභාවික යුක්තිය("යුක්ති ධර්මය")/පුරවැසියාගේ හෘදයසාක්ශිය හා රාජ්‍ය තන්ත්‍රය අතර ගොඩනැඟෙන ඝට්ටනය මෙහි කේන්ද්‍රීය තේමාවක්. ක්‍රියොන් රජුගේ ස්වරූපයෙන් නිරූපනය වන රාජ්‍ය තන්ත්‍රය හා සිවිල් නීතියත් එහි නොපනත්කමුත් අභිමුව පුරවැසියාගේ උභතෝකෝටිකයට ඇන්ටිගනීත් ඇගේ සොහොයුරියත් මුහුන දෙනවා. ඇන්ටිගනී තෝරාගන්නේ ස්වාභාවික යුක්තිය සේ ඇය විශ්වාස කරන දෙයෙහි පැත්ත යි. ඇගේ ක්‍රියාව නීති කැඩීමක්. (සිදුවීම්වල පෙර පිලිවෙල මෙහෙමයි - තීබ සිවිල් යුද්ධයේ පාර්ශ්ව දෙකකට බෙදී රජකම වෙනුවෙන් සටන් වදින ඇන්ටිගනීගේ සොහොයුරන් දෙදෙනා ම එයින් මිය පරලොව යාම - ඉන් පසු රාජ්‍යයට පත් ක්‍රියොන් ඉන් එක් පාර්ශ්වයකට පමනක් වීරත්වය ද අනෙක් "කැරලිකාරී" පාර්ශ්වයට අවමානය ද ගර්හාව ද නියම කිරීම - ඒ අනුව පොලිනීසස්ගේ මෘත දේහය බලු කපුටන්ට අහර පිනිස එලිමහනේ දමා තිබීම) මේ එලිමහනේ මරනය හා රාජ්‍යයෙන් ආරෝපනය කෙරෙන වීරත්වයත්, ද්‍රෝහීත්වයත් අපේ සමාජයට අලුත් දේ නෙමෙයි. මරනයට පත් වුනු සිය සොයුරාට අවසන් බුහුමන් දැක්වීම හෝ භූමදානය කිරීම රාජ්‍ය තන්ත්‍රය විසින් තහනම් කර තිබෙන අවස්ථාවක ඇන්ටිගනී ඊට එරෙහි වීමට තීරනය කරනවා. සියතින් ම චාරිත්‍ර ඉටු කරනවා. එහෙත් රාජ්‍ය තන්ත්‍රයේ නෛතික අභිමතය වනාහි "දෙවියන්ගේ" අභිමතය බව ප්‍රකාශිත යි! එනයින් නීතිය කඩ කිරීම ඔස්සේ ඇය එරෙහි වන්නේ දෙවියන්ගේ නියමයට ද? ප්‍රියංකර රත්නායකගේ අර්ථකථනාත්මක වැඩකටයුත්ත සිදු වෙන්නේ නිශ්චිත ව මෙන්න මෙතන. ඔහු සිය අර්ථකථනය ඉතා ප්‍රබල අන්දමින් 2010 වසරේ ශ්‍රී ලාංකික ප්‍රේක්ශක පර්ශදයක් මතට දමා සාරවත් ප්‍රතික්‍රියාවක් ජනනය කරගන්න සමත් වෙනවා.

- රංග වස්ත්‍ර, වෙස් මුහුනු හා සංකේත

මේ කාර්යයෙහිලා උපයුක්ත වෙස්මුහුනු සේ ම රංගවස්ත්‍රත් සමකාලීන ඇඳුම් පැලඳුම් පාදක කරගෙන සකස් කෙරුනු ඒවා මිස "පුරාන" ග්‍රීක ඇඳුම් නෙමෙයි. ඉතා ම ශූර ලෙසින් සිදු කර තිබුනු මේ කාර්යය මෙහි රංග ශෛලිය හා වින්‍යාසය සමග මනා ව ඒකාබද්ධ වෙනවා. සොල්දාදුවන් භාවිත කරන අවි ආයුධ ද එසේ ම යි.

වෙස් මුහුනු අමුතු ම සංකේතාත්මක කාර්යයක් වෙනුවෙන් භාවිත කර තිබුනා. එය ග්‍රීක රංග කලාවේ පෞරානික ක්‍රමය නෙමෙයි. වෙස් මුහුනු ඇතැම් විටක ගායක-නර්තක වෘන්දයේ සාමාජිකයින්ගේ හිසේ ඉදිරිපසටත් තවත් විටක හිසේ පසු පසටත් පලඳමින් මනුශ්‍ය චරිතයේ හා සමාජ සම්මුතීන්ගේ දෙබිඩි-බහුවිධ ස්වභාවය ධ්වනිත කිරීමට යොදාගැනුනා. සංකීර්න අර්ථ සම්පාදක ක්‍රියාවලියක් එතන තියෙනවා. එපමනක් නෙවෙයි, එම මුහුනු වේදිකා ආලෝකය හා වර්න සමග අන්තර්ක්‍රියා කරමින් ප්‍රබල කම්පනකාරී ගුනයක් නර්තනයන්ට එකතු කලා. ඉතා බලවත් මෙන් ම රසවත් දෘශ්‍ය සංරචනා (compositions) වේදිකාව මත සැදුනා.

මේ සියල්ල මගින් අප හා සම්බන්ධ වන්නේ කෞතුක වටිනාකමක් සහිත ග්‍රීක නාට්‍යයක් නෙවෙයි. අපට අදාල, මේ දැන් පනගසමින් අපට ආමන්ත්‍රනය කරන සජීව කලා කෘතියක්. එය ඉතා වැදගත්.

- රූපනය පිලිබඳ ඇතැම් ප්‍රශ්න

නාට්‍යාරම්භයේ ඇන්ටිගනීත්(ප්‍රසාදිනී අතපත්තු) ඇගේ සොයුරියත්(දෞපදී වික්‍රමසිංහ) අතර හටගන්නා සංවාදයේ ඒ තරම් ජීවගුනයක් තිබුනේ නැහැ කියලයි මට හිතුනේ. ඒ පූර්වරංගය අවසන් වන තුරුත් ප්‍රේක්ශකාගාරයට කාවදිනසුලු බලපෑමක් ඇති කරන්න සමත් වුනේ නැති බව මම නිරීක්ශනය කලා. මා සිටි සරියේ උන් ප්‍රේක්ශකයින් බොහෝ දෙනෙක් ඒ කාලය තුල සම්පූර්න නිහඬතාවකට පැමිනියේ නැහැ. ඔවුන් හරිබරි ගැහෙන හඬ, කඩදාසි හෝ ගමන් මලු ආදිය එහාමෙහා කරන හඬ සහ තව ම නිමා නොකල කතාබස්වල යෙදී සිටින හඬ ද ඇහුනා. එහෙම වුනේ එම රූපනය ඒ ප්‍රේක්ශකයින්ව ග්‍රහනයට ගන්න අසමත් වුන නිසා බව නිගමනය කිරීම අසාධාරන නැහැ. කටහඬ හා උච්චාරනය අතින් ද එම අවස්ථාව දුබල තත්වයක පැවතුනා. විශේශයෙන් ඇන්ටිගනී කියන දේ පැහැදිලි ව ඇහුනෙත් නැහැ. මේ ප්‍රශ්නයට හේතු වුනේ ඒ චරිත දෙක රඟපෑ නිලියන් දෙදෙනා ප්‍රමානවත් ලෙස අධ්‍යක්ශනය කෙරිලා නොතිබීම යි. විශේශයෙන් නාට්‍යයේ තීරක චරිතයක් වන ඇන්ටිගනී මීට වඩා "වැර යොදා" රංගනයේ යෙදිය යුතු ව තිබුනත් ඇය පෙනී සිටින බොහෝ ජවනිකා මලානික ව ජීව ගුනයෙන් තොර තත්වයකට ආවා. ඊට ව්‍යතිරේකයක් සැපයුවේ ඇය ප්‍රබල ගායනයක් ඉදිරිපත් කරන අවස්ථාව පමන යි.

මෙවැනි ම ප්‍රශ්නයක් රැජින හා හීමන් සම්බන්ධයෙනුත් පෙනෙන්න තිබුනා. ඔවුන් වේදිකාවට එන, පිට ව යන හා රඟන අවස්ථාවල එම චරිතවලින් අපේක්ශා කෙරෙන "බර" ලබාදෙන්න ඔවුන් අසමත් වුනා.

ඉහත කිහිප දෙනාගේ ඌනතා වඩාත් කැපී පෙනෙන්න ගන්නේ තුමිඳු දොඩන්තැන්න සහ සමාධි ලක්සිරි පනිවිඩකරුවන් ලෙස වේදිකාවේ සිටින අවස්ථාවල. ඔවුන් දෙදෙනා ඉහත විස්තර කල නිස්තේජභාවය (dullness) පලවා හරිමින් "මුලු ශරීරයෙන් ම" රඟපෑම නිසා ඉතා බලසම්පන්න ජීවයක් එකතු වෙනවා. තුමිඳු දොඩන්තැන්නගේ රඟපෑම අතිවිශිශ්ට මට්ටමක තිබුන බව සඳහන් කිරීම අත්‍යවශ්‍ය යි. ඔහු වේදිකාවේ ඔබ මොබ යාමත්, අන්‍යයින් සමග අන්තර් ක්‍රියා කිරීමත්, හඬ හා ඉරියව් පාලනයත් ඉතා ලෙහෙසි පහසු ක්‍රීඩාවක් බවට පත් කරගත්තා. ඒ වගේ ම තමයි අනාගතවක්තෘවරිය(කෞශල්‍යා මෙන්ඩිස්) සහ හීමන්ගේ මරනය පිලිබඳ ආරංචිය රැගෙන එන පනිඩිඩකාරියගේ රංගන. ඔවුන් ඉතා ම නම්‍යශීලී යි, ඒ වගේ ම ඉහිල් (relaxed). කටහඬ පාලනය සහ උච්චාරනයේ සුපැහැදිලිබව නිසා මුලු ප්‍රේක්ශකාගාරය ම සැනෙකින් ග්‍රහනය කරගන්න ඔවුන් සමත් වුනා. සාත්වික අභිනයන් ද ඊට දෙවැනි නෑ. ගායක - නර්තක වෘන්දත් එසේ ම යි, බොහොම තියුනුයි.

මෙතන දී ම සංසන්දනාත්මක ව පෙන්වන්න පුලුවන් දෙයක් තමයි ක්‍රියොන් චරිතය එයට යා හැකි උපරිම දුර ගමන් නොකල බව. බොහෝ විට කිසියම් නිශ්චිත ඉරියවු කිහිපයක් තුල හිර වී, ගල් ගැහී සිටි සෙයක් පෙන්නුම් කල විශ්වජිත් ගුනසේකර හඬ පාලනය හා උච්චාරනය අතිනුත් හිටියේ බොහෝ පසුපසින්. මෙය ඉතා හොඳින් පෙන්වන අවස්ථා දෙකක් මට සිහි වෙනවා. තුමිඳු දොඩන්තැන්න(පනිවිඩකාර සොල්දාදුවා) සමග ඔහු රඟපාන අවස්ථාව ඉන් පලමුවැන්න. පනිවිඩකරුවාට එරෙහි ව ක්‍රියොන් සිටින තැනෙහි "නිල අල්ලාගන්න" නලුවා සමත් වෙන්නේ නැහැ. ඔහු බෙහෙවින් අතපය දරදඬු කරගෙන ඔබ මොබ යනවා. කට හඬ බොහෝ විට තල දෙකක් අතර පමනක් දෝලනය වෙනවා - එක්කෝ විශාල ගෝරනාඩුකාරී ගතියක්, නැතිනම් පැතලි ලෙස හඬ අඩු කෙරුණු අවස්ථාවක්. අනිත් අවස්ථාව අනාගත වක්තෘකාරිය මුනගැසෙන මොහොත. එහි දීත් නිලියගේ රංග ප්‍රභාව හමුවේ අර හිර වීම් සහ දැඩි වීම් පමනක් සහිත තල දෙකේ ගමනක යෙදෙන ක්‍රෙයෝන් පසුබිමට තල්ලු වී යනවා. නමුත් නාට්‍යය අවසාන භාගයේ දී ඔහු මේ අර්බුදය යම් මට්ටමකට සාර්ථක ව ජයගත් බව පෙනුනා. විශේශයෙන් සිය අදහස් වෙනස් කොට දේව කැමැත්තට හා "යුක්ති ධර්මයට" යටත් වෙන්න තීරනය කරන අවස්ථාවේත් මරන පිට මරන පිලිබඳ ආරංචි ගලා එන අවසාන ම ජවනිකාවේත් ඔහු සාර්ථක ව කැපී පෙනුනා. ඒත් ඒ තැන්වලත් අර පරන පුරුදුවල ලකුනු සම්පූර්නයෙන් මැකිලා ගිහින් තිබුනෙ නෑ. ඔහු දනින් වැටෙන අවස්ථාව ඊට උදාහරනයක්. හිසකේ අවුල් වී තිබීම හැර වෙනත් නම්‍යශීලී සංකීර්න සාත්වික අභිනයක් ඔහුගෙන් ගන්න නොහැකි වුනේ ඇයි?

මෙහෙම කියද්දීත් නැවත නැවතත් අවධාරනය කරන්න ඕනෑ කාරනය තමයි මේ චරිතය මුලු තුන් ලෝකයේ ම නිරූපනය කරන්න අමාරු ම චරිතවලින් එකක් බව. ඒකෙදී තමුන් "ස්ථානගත" වෙන්න අවශ්‍ය කොතැනද යන්න සොයාගැනීම ලේසි පහසු කාර්යයක් නෙමෙයි. ඒ නිසා එයට ලබා දුන් ශ්‍රමය පිලිබඳ නිසි ඇගයීම හා ගෞරවය දැක්වීම වැදගත්. අනිත් අතට ගායක හා නර්තන වෘන්දය, වෙස් මුහුනු, වර්න, පසුතල, වේදිකා සංරචනා ආදියට අධ්‍යක්ශකවරයාගෙන් ලැබුන අවධානය ඉහත විස්තර කල නලුනිලියන් කිහිප දෙනාට අවශ්‍ය මට්ටමින් නොලැබී ගියා දෝ යන සැකයක් මගේ හිත යට තියෙනවා. සාමූහික සංරචනා, සමූහ දර්ශන හා නර්තන අවස්ථාවල තිබුන බලය ඉහත විස්තර කල නලුනිලියන් හා දෙබස් සහිත අවස්ථා තුල තනි තනි නලුනිලියන් සම්බන්ධයෙන් දකින්න නොලැබීම නිසා මට ඒ ප්‍රශ්නය නැවත නැවත පැන නැංගා.

මේ කරුනු තිබිය දීත් අද වගේ දවසක ඇන්ටිගනී මා තුල දින ගනනාවක් සිත්හි රැඳෙන කම්පනයක් ජනනය කලා. මම එය රස වින්දා. ආකර්ශනීය රංගයක්. ඉදිරියේ දී නැවතත් නරඹන්න බලාපොරොත්තුවක් තියෙනවා.

[Update 2010/12/04 : ඇන්ටිගනී නැවත නැරඹූ පසු ලියූ කෙටි සටහනක් සඳහා මේ පිටුව බලන්න]

විලිලැජ්ජාවේ සන්තෝසේ බෑ!

2010-08-01T15:08:00.002+05:30

ඔන්න රාජ්පාල් අබේනායක උන්නැහේ තවත් වික්‍රමාන්විත වැඩකට අතගහලා. අද ලක්බිම පත්තරේ වාර්තා කරන අන්දමට එතුමා දවස් හතරකින් ග්‍රේශන් සම්මානය ලැබීමට සුදුසු මට්ටමේ පොතක් ලියන්න පුලුවන් ය කියමින් නැඟූ අභියෝගාත්මක සිංහ නාදය සෙරන්ඩීබ් පොත් ප්‍රකාශන ආයතනය බැරෑරුම් ව භාර අරගෙන තියෙනවා. ඒ කියන්නේ එතුමා එවැනි ග්‍රන්ථ රත්නයක් රචනා කලොත්, සෙරන්ඩීබ් ප්‍රකාශකයෝ එය මුද්‍රනය කරන්න සූදානම්. මේ කාරනයට හේතුභූත වුනේ පසුගිය වතාවේ ග්‍රේශන් සම්මානයට පාත්‍ර වූ නිර්මානය පිලිබඳ අබේනායක මහතා කල විවේචන.

ලක්බිම පුවත්පතේ පල වූ විස්තරයෙන් කොටසක් මෙන්න(ඔවුන්ගේ වියරන වැරදි ගැන කමන්න):

"මීට සති කිහිපයකට ඉහත දී ශ්‍රී ලංකාවේ සිටින ඉංග්‍රීසි පතපොත පිළිබඳ විචාරශීලී මත පළ කරන නිර්මාණශීලී ලේඛකයකු වන රාජ්පාල් අබේනායක මහතා ග්‍රේෂන් සම්මාන කමිටුව හමුවේ වැදගත් අභියෝගයක් ඉදිරිපත් කළේ ය. එනම් සම්මාන දෙන මට්ටමේ නවකතාවක් දින හතරක් ඇතුළත තමන්ට ලියා පෙන්විය හැකි බව යි. එය ලංකාවේ මෙතෙක් පළ වී ඇති ඉංග්‍රීසි නවකතාවලට වඩා සාර්ථක පොතක් වන බවත් එම පොත ප්‍රකාශයට පත් කිරීමට එම පොත ප්‍රකාශයට පත් කිරීමට ඕනෑ ම පොත් ප්‍රකාශකයකු හෝ ඒ ගැන උනන්දුවක් දක්වන්නෙකුට ඉදිරිපත් වන ලෙස යි"

ඒ ගැන කියවද්දී මට මගේ ම අත්දැකීමක් මතක් වෙනවා. තාම එච්චර පරන නැති උනු උනු අත්දැකීමක්.

දැන් මේ රටේ ග්‍රන්ථ රචනය, සංස්කරනය වගේ ම කලා නිර්මානකරනයත් අතිවිශේශ විහිලු වර්ගයක් බවට පත් වේගනයි යන්නෙ. ඒත් ඒ කියමන විහිලුවලට කරන අවමානයක් ද කියලා මට එක පාරටම හිතාගන්න අමාරුයි. අනිත් අතට මේ කියන්න යන අත්දැකීම සම්බන්ධයෙන් මගේ පුද්ගලික වගකීමෙන් නිදහස් වීමේ හැකියාවකුත් මට නැහැ නෙව. "කුම්බලාවො කෑවා නම් දුක විඳපන් බලලෝ" කියන්නෙ මේ වගේ අවස්ථාවල දී තමයි!

ඔන්න මාස කීපෙකට කලින් මගේ හිතවත් මිත්‍රයෙක් දුරකථනයෙන් කතා කරනවා. ඔහු විශ්ව විද්‍යාලයක නාට්‍යකරනය උගන්නන අතර නාට්‍ය හා නර්තන කලා කටයුතු අතරත් සැරිසරන්නෙක්. ඔහු කාරණය විස්තර කලා. විකල්ප රංගකලා උත්සවයකට නිර්මානයක් ඉදිරිපත් කරන්නයි සූදානම. ඔහු දැනටමත් ඉල්ලුම්පත් යවලා අහවරයි. නමුත් ඔහුට ඒ උත්සවයට අදාල රැස්වීමට යන්න විදිහක් නැහැ. තවත් වැඩමුලුවකට යන්න තියෙන නිසා.(පුදුම කාර්ය බහුල, නිර්මානශීලී බුද්ධිමතෙක්!) ඒ නිසා ඔහු මගෙන් ඉල්ලා හිටිනවා අනේ කොහොම හරි මම වෙනුවෙන් මේ රැස්වීමට යන්න කියල. රැස්වීම තියෙන්නේ හවස දෙකට. ඒ වෙනකොට උදේ දහයට විතර ඇති. මම ඒ රැස්වීමට යන්න නම් ඒ මොහොතේ ම කොලඹ බලා හැටට හැටේ දුවන්න වෙනවා. ඉතින් ප්‍රශ්නේ ඒ විතරක් නෙමෙයි, ඒ විදිහේ රැස්වීමකට සහභාගී වෙන්න නම් මම මේ නාට්‍යය මොකද්ද කින්ද මන්ද කියලා දැනගෙන ඉන්නත් ඕනෑ. ඒත් මම ඔහු එවැන්නක් කරන්න යන බවත් මෙවැනි නාට්‍ය උත්සවයක් සංවිධානය වෙමින් පවතින බවත් අහන්නේ එම මොහොතේ මුල් ම වතාවට නිසා මම ටිකක් අදිමදි කලා. ඒත් බේරිල්ලක් නැහැ. "මේ වැඩේට නොගියොත් මට මේ ෆෙස්ටිවල් එකට මේක පෙන්නගන්න ලැබෙන්නෙ නෑ" ඔහු සෝබර ස්වරයෙන් කිව්වා. අදමදි කරන දුරකථන ඇමතුම් දෙකතුනක් ම හුවමාරු වුනා. වැඩේට යවන්න වෙන කෙනෙක් හොයාගන්නත් බැරි වුන බවත් ඔහු කියාහිටියා.

"හරි. එහෙම නම් මම යන්නම්. නොගියොත් මේ වැඩේ කරන්න බැරි වෙන එක අපරාදයක් නිසයි යන්නෙ. එතනදී කියන්න ඕන දේවල් ඔයා මට විස්තර කරන්න. මම ලියාගන්නම්." මම අන්තිමේ දී එකඟ වුනා. මම එසැනින් ත්‍රීරෝද රථයකටත් එයින් කොළඹ බලා දිවෙන අධිශීතකරනයක් වැනි බසයකටත් පැනගත්තා. කිවිසුම් අරිමින් කොලඹින් බැස්සාම ආයෙත් හැටට හැටේ ත්‍රීරෝද රථයක. මේ ගමන යන අතරවාරයේ අපේ නිර්මානකරුවා මට ඔහුගේ නිර්මානය විස්තර කරන්න පටන්ගත්තා. ඒකට පිටපතක් නැහැ. පුහුනුවීම්වලදී අත්හදාබැලීම් සහ හිටිවන නිර්මාන මගින් වර්ධනය කරගතයුතු ප්‍රසාංගික ක්‍රියාවක් බව මට පැහැදිලි කර දුන් ඔහු එහි තේමාවත් මූලිකාංගත් විස්තර කලා. එය ලියා නොතිබුන නිසා සම්පූර්නයෙන් එම විස්තරය ඉදිරියේ දී කරන්න බලාපොරොත්තු වෙන වැඩක් ගැන සංකල්පනාවක් විතරයි. ඉතින් මම ඒක ලියාගත්තා.

ඊට පස්සෙ මම ඇහුවා "දැන් මම එතන ගිහින් කියනවා මම ඔයාගෙ නියෝජිතය කියල එහෙම නේද?"

"නෑ මම ඔයාගෙ නම මේකෙ විස්තරත් එක්ක ඊමේල් කරල තියෙන්නෙ මේකෙ ප්‍රොඩක්ශන් මැනේජර් හැටියට" ඔහු වැදගත් විදිහට ප්‍රකාශ කලා.

...

නයි කයිද රෝස්පාං කිව්වලු! ඉතින් බසයේ යන අතර මම මේ අනාගතයේ හැදෙන්න නියමිත කලා කෘතියේ නිශ්පාදන කලමනාකරු බවට පත් වුනා. රැස්වීමට සහභාගි වුනා. ඇහින් දැක්කා වගේ මමත් මගේ මිත්‍රයා දීපු විස්තර ඉදිරිපත් කෙරුවා. සාකච්ඡාවලට දායක වුනා. දිනවකවානු ආදිය නිර්නය කරගත්තා. දැන් මගේ සූදානම නිශ්පාදනයට සම්බන්ධ වෙන්න. ඒ පිලිබඳ චිත්තරූප සමග ක්‍රීඩා කරමින් ආපහු ගෙදර ආවේ වැදගත් කලා නිර්මානයකට දායක වෙන්න පටන්ගනිද්දී දැනෙන නොඉවසිලිසහගත "ප්‍රේමනීය" හැඟීමෙන් පිරිලයි.

ඒත් වැඩේ සිද්ධ වුනේ ඊට වඩා බොහෝ ම ත්‍රාසජනක විදිහටයි. ඒ විස්තරය මීලඟ කොටසින් ලියන්නම්.

Black Box ප්‍රසංග කලා අත්දැකීම නැවතත් ජූලි 27 සිට

2010-07-25T10:07:00.001+05:30

Inter Act Art සංවිධානය මීට ප්‍රථම ඉදිරිපත් කළ බ්ලැක් බොක්ස් ප්‍රසංග කලා උලෙලේ දී අත්විඳි ආස්වාදජනක අත්දැකීම ගැන මා මීට පෙර ලියූ සටහන ඔබට මතක ඇති.

මෙන්න දැන් නැවතත් වරක් එවැනි ම බ්ලැක් බොක්ස් ප්‍රසංග කලා උලෙලක්! මෙය ආරම්භ වෙන්නේ ජූලි 27 වැනි දා. එදා පටන් දිනපතා හවස 4 ට සහ 6 ට රාජගිරිය, ඔබේසේකරපුර, නානායක්කාර මාවතේ 133/48D දරන ස්ථානයේ දී නාට්‍යමය, සිනමාත්මක, නර්තනමය හා ප්‍රසංග කලා නිර්මාන ගනනාවක් ම නැරඹීමේ අවස්ථාව තියෙනවා.

මුල් වතාවට මෙතැනට යද්දී මටත් ලිපිනය අනුව ස්ථානය සොයාගන්න අමාරු වුනා. පහසු ක්‍රමය මේකයි. කොටා පාරෙන් ගෝතමී පාරට ඇවිත්, ගෝතමී විහාරය පසු කරමින් ඉදිරියට යන්න. එවිට හමු වන පාලම පසු වූ විගස ම වම් පසට දිවෙන අතුරු පාරේ තමයි බ්ලැක් බොක්ස් රඟහල තියෙන්නේ. ඒ පැත්තෙන් ඉතා ඉක්මනින් රඟහලට ලඟා වෙන්න පුලුවන්.

කලා උලෙලේ සම්පූර්න කාලසටහන විශාලනය කර බැලීමට මේ රූපය මත ක්ලික් කරන්න.

මෙන්න ප්‍රවෘත්ති: ශ්‍රී ලංකා පොලිසිය වේදිකා නාට්‍ය අධ්‍යක්ශනයට පිවිසෙයි!

2010-07-12T10:13:00.005+05:30

ප්‍රසන්න විතානගේ අධ්‍යක්ශනය කල දෙබිඩ්ඩෝ නාට්‍යයේ ප්‍රසිද්ධ දර්ශනයක් ආරම්භ වීමට මත්තෙන් එහි පැමිනි පොලිසිය එහි අන්තර්ගත ජවනිකාවක් පිලිබඳ අධ්‍යක්ශකවරයාගෙන් ප්‍රශ්න කල බව ඊයේ වාර්තා වුනා. ප්‍රශ්නයට තුඩු දී ඇත්තේ නාට්‍යයෙහි තුන්වැනි අංකයෙහි එන දුම්බීමේ දර්ශනයක්. දෙබිඩ්ඩෝ නාට්‍යය සුප්‍රකට ඉතාලි ජාතික නාට්‍යකරු දාරියෝ ෆෝ ලියූ Trumpets and Raspberries කෘතියේ පරිවර්තනයක්. එය ලොව බොහෝ තන්හි විවිධ භාශාවන්ගෙන් වේදිකාගත ව ඇති කෘතියක්. 1991 වසරේ දී ද්විත්ව නමින් නිශ්පාදනය වුනේත් සම්මාන දිනුවේත් මේ කෘතිය ම යි.

මේ සිද්ධිය පිලිබඳ වැඩිදුර තොරතුරු සහ රූප දෙබිඩ්ඩෝ Facebook පිටුවේ දැකගන්න පුලුවන්.

ප්‍රශ්න කිරීම සිදු කොට ඇත්තේ ඊයේ ලයනල් වෙන්ඩ්ට් රඟහලේ පැවැත්වුනු 3.30 දර්ශනයට විනාඩි විස්සකට පෙර එහි පැමිනි පොලිස් නිලධාරීන් දෙදෙනෙක්. මීට ප්‍රථම දර්ශනවාර කිහිපයක දී මෙකී දර්ශනයට හඬ නගමින් බාධා කල සංවිධානගත පිරිසක් ද සිටි බවත් එම Facebook පිටුව වාර්තා කරනවා. එසේ ම පුවත්පත් ලිපි ආදිය මගින් ද ඊට සමාන්තර විරෝධයක් සූදානම් කෙරුනු බවයි පෙනෙන්නේ. මේ සිද්ධියේ එලියෙන් බැලූ විට අනාගතයේ දී දුම් හෝ මත්පැන් බීමේ ජවනිකා සහිත නාට්‍ය අධ්‍යක්ශනය කරන සියලු දෙනාට පොලිස් ප්‍රශ්න කිරීම්වලට මුහුන දීමට සිදු වේවි ද යන ප්‍රශ්නය කෙනෙකු තුල මතු වීම අතාර්කික නැහැ. අනිත් අතින් 2007 සිට ප්‍රකාශයට පත් කොට තිබෙන අපේ මහාර්ඝ ජාතික සංස්කෘතික පිලිවෙත නිසා මේ තත්වය වඩාත් සංකීර්න වෙන්නත් බැරි නැහැ. මේ උපුටනය දෙබිඩ්ඩෝ Facebook පිටුවෙන්:

DEBIDDO INQUIRED AND THREATENED TO REMOVE AN ACT!

20 Minutes before the 3.30 show two police officers came to investigate a complaint made by an individual regarding a scene staged in the play. The scene, which comes in the 3rd act of the play, has Rosa (Jayani Senanayake) smoking a cigarette.

Previously during the June 23rd show at the Elphiniston an organized group of people “Booed!” the show during the above mentioned act. The ‘booing’ which distracted the act lasted for around 2 minutes until the smoking act was finished. The same organized group distributed leaflets insulting Prasanna Vithanage and the drama.

In parallel to these incidents an article written by Dr. Shantha Hettiarchchi appeared on the 11.07.10 Lakbima news paper mentioning the same incident without mentioning any names of the people involved or the name of the play.

The police officer that came for the inquiry said he was informed, when the complaint was made, that Prasanna Vithanage was notified to remove that ‘act’ from the play. But no such official notification was given to Prasanna Vithanage or the producer.

Can an individual threaten to remove such an act from a stage play when proper authorization is given to the director by the censor board of Sri Lanka to carry out the project? What is the validity of the authorization when in return the play is been questioned by the institution that is appointed to protect the law?

Does this imply that smoking or drinking acts have to be removed from stage plays in the future?

Will every director, who has such acts, have to face a police inquiry before their shows?

අපි නොදන්න ජාතික සංස්කෘතික ප්‍රතිපත්තිය

2010-06-29T14:43:00.005+05:30

අද (ජූනි 29) ලංකාදීප පුවත්පතේ වීමංසා අතිරේකය පෙරලද්දී අමුතු පුවතක් හමු වුනා. "සංස්කෘතික ප්‍රතිපත්තිය" යන හිසින් යුතු එහි සඳහන් ව තිබුනේ ජූනි 01 වැනිදා එම පුවත්පතේ ම පල වූ සංවාදාත්මක විශේශාංගයකට පිලිතුරක් වසයෙන් සංස්කෘතික කටයුතු අධ්‍යක්ශවරයා විසින් එවනු ලැබූ ලිපියක්.

මෙහි සුලමුල මෙහෙමයි. මේ කියන ජූනි 01 විශේශාංගයේ දී ලංකාදීප පුවත්පත මෙරටට අදාල සංස්කෘතික ප්‍රතිපත්තියක් පිලිබඳ සාකච්ඡාව යොමු විය යුත්තේ කවර දිශාවකට ද ආදී කරුනු විවිධ ක්ශේත්‍රවල විද්වතුන්ගෙන් විමසා සිටියා. ඔවුන් විවිධ පිලිතුරුත් දුන්නා. ඒත් මේ කිසිම කෙනෙක් දැන නොසිටි කරුනක් දැන් සංස්කෘතික කටයුතු අධ්‍යක්ශවරයාගේ උදව්වෙන් ලංකාදීප පුවත්පතටත් හුදී මහජනතාව වන අපටත් දැනගන්න ලැබී තියෙනවා.

එතුමා මෙහෙම කියනවා:

"එහෙත් 2007 වර්ෂයේ දී ජාතික සංස්කෘතික ප්‍රතිපත්තියක් සකස් කර 2007 ඔක්තෝබර් මස 31 වැනි දින අමාත්‍ය මණ්ඩල පත්‍රිකා අංක 07/1862/3541/020 යටතේ ජාතික සංස්කෘතික ප්‍රතිපත්තිය ප්‍රකාශයට පත් කර ක්‍රියාත්මක කිරීම අනුමත කර ඇත. එය 2007 නොවැම්බර් 28 වන දින අංක 1225/12 දරණ අතිවිශේෂ ගැසට් පත්‍රය මගින් ප්‍රකාශයට පත් කර ඇත"

මේ ප්‍රතිපත්තිය සකස් කිරීමට දායක වුනේ කවුද, එය සාකච්ඡාවට බඳුන් වූයේ කා අතර ද වැනි නොවැදගත් කරුනු කීපයක් හැරුනු විට අපට අදාල සියල්ල මෙයින් විස්තර වෙනවා.

මේ අනුව ශ්‍රී ලංකාවට අදාල "ජාතික සංස්කෘතික ප්‍රතිපත්තිය" මේ වන විට සාදා නිම කොට ඇතිවා පමනක් නෙවෙයි එය ගැසට් පත්‍රයකින් නිල වසයෙන් නිවේදනය ද කෙරිලා තුන් අවුරුද්දක් ගතවෙලත් අහවරයි. මේ ගැන අද වනතුරුත් නොදැන සිටි මමත්, ඊටත් වඩා පුවත්පත්වලට ජාතික සංස්කෘතික පිලිවෙත ගැන අදහස් දක්වන විද්වත් ජනයාත් ඒවා පල කරමින් පාඨකයාගේ කාලය කා දමන ලංකාදීප සකසුවනුත් අමුම අමු මෝඩයින් රැලක් බව නිගමනය කිරීම සාධාරනයි. ඊට අමතර ව අපේ රටේ ජාතික සංස්කෘතික පිලිවෙත ගැන නොදන්නාකමට නාඩගම් නැටීමට ගොස් ගුටි කෑ සිරසත්, සිරස ඇති-නැති ලොව ඒකොන් මේකොන් යා කරමින් කෑකෝගැසූ, නාටක - චිත්‍රපටි නිපැයූ සකල සියලු අසංස්කෘතික සත්ව කොටසුත් ගැන කියනු ම කවරේ ද?

තව ම මේ මහාර්ඝ ලේඛනයේ පිටපතක් හොයාගන්න බැරි වුනා. දුටු කෙනෙක් ඉන්නවා නම් විස්තර කියන්න.

Update!!!
හමුවුනා! මෙන්න අතිවිශේශ ගැසට් පත්‍රය : සිංහලෙන්, ඉංගිරිසියෙන්, සහ දෙමලෙන්!

පුරුශ ශක්තිය සහ කාන්තා හොකී කන්ඩායම

2010-05-19T11:27:00.004+05:30

ක්‍රිකට් විස්තර විචාරකයන් හැරුනු කොට ලාහෝරය ගැන වැඩියෙන් ම සිංහලෙන් ලියා ඇත්තේ සුනේත්‍රා රාජකරුණානායක නමැති ස්ත්‍රිය විය යුතු යි. ඇය ඒ විස්තර ලියන්න එහි ගියේත් ලක්ශ ගනනින් සෙනග රොද බඳින ක්‍රීඩා තරග පැවැත්වෙද්දී නෙවෙයි. සාමාන්‍ය ජනී ජනයා ගැවසෙන විදි හා පුරාන නටබුන් අතර සාමාන්‍ය මනුශ්‍ය ප්‍රානියෙක් හැටියට තනි ව දෙපයින් ඇවිද යමින් ඇය මැවූ වදන් සිත්තම් මා මෙතෙක් කියවා ඇති හොඳ ම සිංහල තීරු ලිපි අතර ඇති බව කල්පනා වෙනවා. ඇගේ ඇතැම් නවකතාවක් තුලත් එකී අනුභූතීන් රූපාන්තරනය වී පුනර්ජන්මය ලබා ඇති අයුරු දැකීම ම ආස්වාදජනක යි.

මට ඒ වග සිහියට ආවේ තායිලන්තයේ පවතින "අනාරක්ශිත" වාතාවරනය නිසා අපේ ජාතික කාන්තා හොකී කන්ඩායම එහි පැවැත්වෙන ආසියානු ශූරතාව සඳහා සුදුසුකම් ලැබීමේ තරගාවලියට නොයැවීමට බලය ලත් පුරුශ පාර්ශ්වය තීරනය කොට තිබෙන බව කියවන්න ලැබුනු නිසයි. ( "We cannot allow a women's team which includes three school girls to tour a country which is unstable ) වැඩි දුර කරුනු පැහැදිලි කරන අදාල බලධාරියා ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් කන්ඩායමට ලාහෝරයේ දී එල්ල වූ ත්‍රස්ත ප්‍රහාරයෙන් පසු ආරක්ශාව පිලිබඳ ප්‍රශ්න වඩාත් සැලකිල්ලට ගත යුතු ව තිබෙන ද පෙන්වා දෙනවා. මේ කියන විදිහට මේ කන්ඩායම පිරිමි වූවා නම් සංචාරය පිලිබඳ ප්‍රශ්නයක් පැන නඟින්නේ නැහැ!

මේ අතර කාන්තා කන්ඩායම රාජ්‍ය අනුග්‍රහය නැති ව තිබිය දීත් පුද්ගලික ව එම ගමන යාමට අදිටන් කරගෙන ලු. හැබැයි එවැන්නක් කලොත් ඔවුන්ට එරෙහි ව විනය ක්‍රියාමාර්ගයක් වුනත් ගන්න මේ බලධාරීන්ට බැරිකමක් නැහැ. ස්ත්‍රී පුරුශ භේදයකින් තොර ව අදාල කන්ඩායම්වලට ආරක්ශාව සම්පාදනයේ වගකීම තායිලන්ත බලධාරීන් භාරගෙන තිබෙන අවස්ථාවක මෙවැනි අමන කාපුරිස තීරනයක් ගන්නා රාජ්‍ය බලධාරීන් මෙහි දී වත්මන් ශ්‍රී ලංකා ආන්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව ද උල්ලංඝනය කරන බවයි මගේ හැඟීම.

ක්‍රීඩිකාවන් 18 දෙනෙකුගෙන් සමන්විත මේ සංචිතය මාස ගනනාවක් තිස්සේ මේ තරගාවලිය වෙනුවෙන් රැකියාවලින් නිවාඩු පවා ලබාගනිමින් පුහුනුවීම්වල නිරත වී ඇති බව වාර්තා කරන ලංකාදීප පුවත්පත පාකිස්තානය, චීන තායිපේ, තායිලන්තය, සිංගප්පූරුව, හොංකොං සහ කසකස්තානය යන රටවල කන්ඩායම් කිසිදු ගැටලුවකින් තොර ව අදාල තරග සඳහා සහභාගී වන බවද කියනවා.

ආරක්ශාව පිලිබඳ සෑහීමකට පත් විය හැකි මට්ටමක සහතිකයක් ලැබෙන්නේ නැත්නම් කල යුත්තේ ස්ත්‍රී පුරුශ නිර්නායකවලින් තොර ව සංචාරය අවලංගු කිරීම මිස මෙවැනි අමනෝඥ නිවේදන නිකුත් කරමින් ශ්‍රී ලංකාව දෙසින් පුරුශෝත්තමවාදී අධෝවාත ලෝකයාට නිකුත් කිරීම නොවෙයි.

---

ඔන්න මේ ලියන අතරේ දැනගන්න ලැබුනා ශ්‍රී ලංකාව ගත් පුරෝගාමී තීන්දුවෙන් පසු පාකිස්තානය ද සිය කාන්තා කන්ඩායම නොඑවීමට තීරනය කර ඇති වග.

"දහිරිය", ඇන්ඩි ෆ්ලවර්, මාතර මන්ත්‍රී සහ ක්‍රිකට්

2010-05-15T15:22:00.002+05:30

පසුගියදා අවසන් වුනු විස්සයි විස්ස ක්‍රිකට් ලෝක කුසලාන අවසාන පූර්ව තරග දෙක ඉතා අභූතරූපී ආකාරයෙන් එකිනෙකට වෙනස්. පාකිස්තානයත් ඕස්ට්‍රේලියාවත් අතර තරගය වෘත්තීය ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාවේ අසිරිය විදහා පෑ අමතක නොවන අවස්ථාවක් වූ අතර ශ්‍රී ලංකාව හා එංගලන්තය අතර තරගය ක්‍රීඩාශීලීත්වයෙන් තොර පුද්ගලවාදයේත්, දේශපාලන කුජීතභාවයේත් අපකීර්තිමත් කලු පැල්ලමක් හැටියට ඉතිහාසයට එකතු වෙනවා. දිස්ත්‍රික් ලැයිස්තුවෙන් නොනැවතී පිතිකරු ලැයිස්තුවේත් පෙරමුන ගත් ආරම්භක පිතිකරු පාර්ලිමේන්තු මන්තිරි තැන අනුව යමින් හැකි තාක් අඩු ලකුනු ගනනකට දැවී යාමේ තරගය අවසන් වූ වහා ම හැකි තාක් වේගයෙන් ලකුනු ලබා දීමේ තරගයට අවතීර්න වුනු පන්දු යවන්නන් සිය වගකීම සම්පූර්න කලා. අන්තිමේ දී කෙවින් පීටර්සන්ට තිබුනේ අතපය හිරි ඇරෙන තුරු තන තිල්ලේ පහලට ඇවිද එමින් පිත්ත වැනීම විතරයි. අඩු තරමේ ක්‍රිකට් ගැන මෙලෝ හසරක් නොතේරෙන මට පෙනුනේ එහෙමයි. ඒ ඇත්තෝ අපට වඩා බොහෝ ම දුරදිග හිතලා තීරන ගන්න නිසා ගරු මන්ත්‍රීතුමන්ලාටත්, සියලු දෙයෙහි හසල රාජරාජ මහාමාත්‍යාදීන්ටත් මේක වෙනත් විදිහකට පේන්න ඉඩ තියෙනවා.

දශක ගනනාවකට පසු එංගලත්ත ක්‍රිකට් කන්ඩායම තුල හටගෙන තිබෙන පුනරුත්ථානය පසු පස සිටින ප්‍රධානතම නියමුවෙක් තමයි ඇන්ඩි ෆ්ලවර්. ඔහු සිම්බාබ්වේ කන්ඩායමේ ක්‍රීඩකයකු වසයෙන් හිටි අවධියේ එරට වර්ධනය වුනු තීරනාත්මක දේශපාලන වාතාවරනයට අභීත ව ප්‍රතිචාර දැක්වීමේ හේතුවෙන් එරට කන්ඩායමෙන් ද අවසන රටින් ද ඉවතට විසි වී ගියා. 2003 වසරේ දී ඔහුත් ක්‍රීඩක හෙන්රි ඔලොංගාත් ඒකාබද්ධ ව නිකුත් කල නිවේදනය අදටත් ජාත්‍යන්තර ක්‍රිකට් ක්ශේත්‍රයේ නොමැකෙන මතක සටහනක් හැටියට පවතිනවා. සිම්බාබ්වේ ජනපති රොබර්ට් මුගාබේගේ ඍජු ආශිර්වාදය ඇති ව ලිහා දමනු ලැබූ වර්ගවාදී ප්‍රචන්ඩත්වයට හා අමන දේශපාලන පිලිවෙත්වලට එරෙහි ව ආස්ථානයක් ගන්නත් ප්‍රසිද්ධියේ ඒ වෙනුවෙන් පෙනී සිටින්නත් හැකි වීම ම ෆ්ලවර් චරිතය ගැන අපට බොහෝ දේ කියාදෙනවා.

ඉතින් මේ ගැන මේ වෙලාවෙම මතක් වුනේ අපේ රටෙත් දැන් දේශපාලන තීන්දු ගන්න බය නැති, ඒවා ක්‍රිකට් පිටියටත් අරගෙන යන "නිර්භීත" ක්‍රීඩකයින් බිහිවෙලා ඉඳීමත් ඔවුන් ඇන්ඩි ෆ්ලවර්ගේ ගෝල පිරිසට එරෙහි ව ඉහත කී වික්‍රමය පෑමත් නිසයි. මේ වගේ වෙලාවක ලැජ්ජා නැතුව මිලියන ගානක් දෙනා අබියස ක්‍රීඩා පිටියට පිවිසෙන්නත් මොන තරං ධෛර්යයක් තියෙන්න ඕනැද? ඒ ධෛර්යයයි ඇන්ඩි ෆ්ලවර්ට තිබුන ධෛර්යයයි අතර මොන තරම් වෙනසක් තිබුනත් ඒ දෙකට ම කියන්නෙ ධෛර්යය කියලා තමයි.

සුන්දර වචන

2010-04-09T11:19:00.002+05:30

කතා කිරීම, කියවීම හා නන්දෙඩවීම සම්බන්ධ අධිකාර බලය එෆ් එම් චැනල්වල "නිවේදක" "නිවේදිකාවන්" අතට පත් වූ දා ඉඳන් අධිවේගයෙන් තොරොම්බල් වුන වචනයක් තමයි "සුන්දර". බොහෝ විට මියපරලොව යන, බීමත් ව මියෑදීමට ආසන්න, ජීවිතය ගැන කලකිරී පරන රොමෑන්ටික් කතා දොඩවන මෙකී නොකී නානා ප්‍රකාර මිනිසුන් - බොහෝ විට කලාකරුවන් හෝ දේශපාලකයින් - හඳුන්වන්න මේ අය "සුන්දර" කියන වචනේ යොදනවා. මියපරලොව ගිය මිනිහා ගැන මෙලෝ සංසාරයක් නොදන්න නිවේදකයා/මාධ්‍යවේදියා මන්ද පෝශනයෙන් පෙලෙන සිය වාක් කෝශය සොලවා මෙහෙම කියනවා. "මේ සුන්දර මිනිසා අද අවසන් ගමන් යනවා...".

රැයක් දවාලක් නැතුව මේ සුන්දර කතා අහ අහ ඉන්නකොට ඔන්න දැන් හැමතැනටම "සුන්දරත්වය" කාන්දු වෙලා. හරියට අර තේම්ස් නදියේ සවාරියක් කතාවේ තෙල් කාන්දුව වගේ. ලේඛකයෝ, මාධ්‍යවේදියෝ, කලාකාරයෝ, දේශපාලකයෝ, හාමුදුරුවරු, පූජකවරු හැමෝම දැන් ලවක් දෙවක් නැතුව සුන්දර දේවල් ගැන කතා කරනවා. පොත්පත්, කලාකෘති, ස්ත්‍රී පුරුශයින්, ගස් ගල්, අරක්කු බෝතල්... පන්සල්, බනමඩු, කවි බන, නවක වදය, යුද්ධය, සාමය...

සියලු දෙනාට ආදරය ගැන කියන්න තියෙන්නෙත් ඒක (සුන්දර ආන්ඩුකාරවරුත් මේ අතර සිහි වෙනවා) සුන්දර දෙයක් කියලයි. දහඩිය ගඳ, ඒකත් සුන්දරයි. තව තව නානාප්‍රකාර දේවල් සුන්දරයි.

සුන්දර නවක වදයක් නැත යන මැයින් පල ව තිබුනු අගනා බ්ලොග් සටහන කියවද්දී තමයි මේ නන්දෙඩවිල්ල මගේ ඔලුවට ආවෙ.

සිංහල විකිපීඩියාව හා ආචාරධර්ම - මේ වනසන්නේ මහජන මුදල් ද?

2010-03-31T18:24:00.008+05:30

විකිපීඩියාව යනු දැනුම් ආකරයක්. පොදු දේපලක්. අන්තර්ජාලය මගින් ඒකාබද්ධ කෙරුනු ලෝකයක දැනුම සංසරනය වන අන්දම පිලිබඳ උත්කෘශ්ට ආදර්ශයක්. සිංහල භාශා විකිපීඩියාව තුල මඳ කලක පටන් නිරීක්ශනය කරන්න ලැබුනු ප්‍රවනතාවක් තමයි මේ මහාර්ඝ ඥාන කෝශ්ටාගාරය අපයෝජනය කරමින්, විකෘත කරමින් කිසියම් ව්‍යාපෘතියකට ලකුනු/මුදල්(?) රැස් කිරීමේ අභිලාශයෙන් මෙහෙයවීගත් පාර්ශ්ව දෙකක් හෝ වැඩි ගනනක් විසින් සිදු කරනු ලබන අපසැකසුම්. "අපසැකසුම්" කීවේ ඒවා නියම ක්‍රමවලින් බැහැර ව වංචනික ආකාරයට කල සංස්කරන නිසයි.

"අභිසාරී සහ අපසාරී ශ්‍රේණි සඳහා උදාහරණ" යන හිසැති පිටුවෙන් ලබාගත් මේ තිරපිටපත බලන්න. (විශාලනය සඳහා රූපය මත ක්ලික් කරන්න)

ඉහත පිටුවේත් තවත් සිංහල විකිපීඩියා පිටු දහස් ගනනක් මතත් මෙවැනි සඳහනක් දැන් දැකගන්න පුලුවන් :

"This article has been translated from the English wikipedia by felidae, http://www.felidae.lk. The translated article has been reviewed by a panel of experts to ensure accuracy and quality. This initiative is sponsored by the Information and Communication Technology Agency of Sri Lanka (ICTA), http://www.icta.lk. Support and access to rural communities provided by Practical Action (formerly ITDG), http://practicalaction.org/?id=region_south_asia."

පුද්ගලික ආයතනයක් වගේ ම රාජ්‍ය ආයතනයකුත් සම්බන්ධ ව මේ සිදු කරන ව්‍යාපෘතියේ දිග පලල කෙබඳු දැයි මා දන්නේ නෑ. එහෙත් විකිපීඩියාව මත සිදු වෙමින් පවත්නා දෑ අපට නිරීක්ශනය කරන්න කිසි ම බාධාවක් නැහැ.

මෙහි දී අයථා ප්‍රචාරනයක් වගේ ම පාඨකයා නොමග යැවීමකුත් සිදු වන බව පෙනෙන්න තියෙනවා. එක පැත්තකින් විකි පිටු තමුන්ගේ ව්‍යාපාර හා ආයතනවල ප්‍රචාරය සඳහා යොදාගැනීම. ඊට අමතර ව ඊනියා විශේශඥ මන්ඩලයක් ගැන මුසාවාද ඇද බෑමෙන් ඒ ලිපිවල අනාගත සංස්කරන වක්‍රව අවුරාදමනවා. මෙවැනි උදාරම් සඳහනක් සහිත ලිපියක් නැවත සකසන්න යොමු වෙන්නේ කීයෙන් කී දෙනා ද?

මේ කියන කොම්පැනිය විසින්, විශේශඥ මන්ඩලයකගේ අධීක්ශනයෙන් සිදු කලාය කියන ලිපි විද්‍යාව, තාක්ශනය, ගනිතය, ඉතිහාසය, සාහිත්‍ය - කලා, දර්ශනය, ආගම ආදී නා නා විශය ක්ශේත්‍රවලට අයත්. මේ ලිපිය ලියන මොහොතේ පිරික්සද්දී මෙවැනි ලිපි 2,974 ඇති බව පෙනුනා.

එහෙම නම් මේ "විශේශඥ මන්ඩලය" මෙකී සියලු ක්ශේත්‍රයන්හි කෙලපැමිනි පඬිවරුන්ගෙන් සමන්විත ද? ඒ ඒ විශයයන් සියල්ල පරිවර්තනය අධීක්ශනයට සමත් පිරිසක් ද? නො එසේ නම් ඒ ඒ විශයයට වෙන වෙන ම අධීක්ශක මන්ඩල හිටියා වත් ද? මොවුන් නිපදවා තිබෙන "ලිපි" පරීක්ශා කර බලද්දී එවැන්නක් නම් දැකගන්න අපහසුයි. මේ ලිපි බහුතරයක් අසම්පූර්න හෝ වැරදි පරිවර්තන. අක්ශර වින්‍යාසය හා වියරනය බිඳිලා. අදාල ක්ශේත්‍රයන්හි පාරිභාශික ශබ්ද ගැන තැකීමක් කල බවක් ප්‍රකට වන්නේත් නැහැ. ඊට අමතර ව විවිධ ඉංග්‍රීසි භාශා ලිපිවල උපමාතෘකා කොටස් හිතුමතයට කඩා වෙන් කරගෙන සිංහලෙන් ඒවාට තනි පිටු නිර්මානය කර තිබෙනවා. ඒ පිටු බොහෝ විට අනාථ පිටු හැටියට වර්ගීකරනය වෙන්න ඉඩ තියෙනවා. ඉහත නිදසුන බලන්න. එය සිංහලෙන් වෙන ම පිටුවක් හැටියට තිබුනත් එය ඉංග්‍රීසි අංශය තුල හුදෙක් ප්‍රධාන ලිපියක උපමාතෘකාවක් පමනයි ( http://en.wikipedia.org/wiki/Convergent_series#Examples_of_convergent_and_divergent_series ) මෙවැනි අවස්ථා කීයක් ඔබට සොයාගත හැකි දැයි බලන්න.

තව නිදසුන් දෙකක් පෙන්වා ඉතිරිය මෙය කියවන ඔබට භාර කරන්නම්. භරත නාට්‍යම් පිලිබඳ දීර්ඝ ඉංග්‍රීසි ලිපිය "විශේශඥ මන්ඩලයේ අධීක්ශනයෙන්" "නිරවද්‍යතාව තහවුරු කොට" සිංහලට නඟා ඇත්තේ මෙහෙමයි -

War on terror නම් ඉංගිරිසි ලිපියෙහි උපකොටසක් වෙන ම සිංහල පිටුවක් හැටියට අටවා ඇත්තේ මාතෘකාවේ අකුරු පවා හරි හැටි යොදමින් නෙමෙයි -

Dance in India නමැති මහ ලිපියෙන් උපමාතෘකාවක් ගලවාගන්නා මොවුන් එය ද තවත් ඇදගස්සා සිංහල විකිපීඩියා පරිශ්‍රයෙහි හිටුවන්නේ නැවතත් අර විශේශඥ මන්ඩලයේ සහතිකය දෙමින් -

මෙහි කෙලවර කොතැන ද? විකිපීඩියාවේ ස්වරූපය ගැන නොදන්නා/නොතකන පිරිසක් එහි පිටු මත සිය ප්‍රචාරක වැකි යොදමින් ද අයාලේ යන පිටු නිර්මානය කොට අඩෙවියේ ව්‍යුහය ඇදපලුදු කරමින් ද ගෙනියන මේ ව්‍යායාමය ගැන සිංහල බස භාවිත කරන පරිශීලකයින්ගේත් පොදු මහජනතාවගේත් අවධානය යොමු විය යුතු යි. මේ සා කඩිමුඩියකින් ලිපි සකසන්නේත් සිය "ව්‍යාපෘතිය" යටතේ ඇති ලිපි සංඛ්‍යාව ඉහල දමාගන්නේත් ඒ පසු පස මුල්‍යමය වාසියක් තිබෙන නිසා ද? ICTA ආයතනය මෙවැන්නකට මුදල් යොදවා තිබේ නම් ඒ කාගේ මුදල් ද?

පංචායුධයේ ශ්‍රී විභූතිය

2010-03-21T12:13:00.002+05:30

"මම නං සිංහයෙක්" සිමියොන් අප්පු අභිමානයෙන් කියනවා. "එහෙම තමයි හිතාගෙන ඉන්නෙ" මනුසිත් අප්පුගේ පිලිතුර ඒකයි. ගාමිණී හත්තොටුවේගම අධ්‍යක්ශනය කල විවෘත වීදි නාට්‍ය කන්ඩායමේ කෙටි නාට්‍යයක එන දෙබසක්.

විවිධ වූ පුරානෝක්ති මත පදනම් ව පුද්ගල, ගෝත්‍රික හා දේශපාලනික අන්‍යතා නිර්මානය කරගැනීම කවදත් සිදු වූවක්. මේ ප්‍රවනතාව දකුනු ආසියානු දේශපාලනයට බොහොම විචිත්‍ර, ඇතැම් විට හාස්‍යජනක ද වූ අරලු බුලු - ලුනු මිරිස් එකතු කරනවා. සිංහයින්, අලි, කොටි, වලස්සු විතරක් නෙමෙයි දෙවිවරු බෝසත්වරුත් දැන් දේශපාලන භූමියේ වොරැඳෙනවා. දුටුගැමුනු රජ්ජුරුවන් සිහි වුනාමත් කට කොනකට හිනාවක් නැගෙන තැනට අපි සම්ප්‍රාප්ත වුනේ අද ඊයෙක නෙමෙයි.

මේ දවස්වල ඉහල ම කතාබහට ලක් වෙන පුරානෝක්තිය තමයි "මව්බිමේ පංචායුධය". පංචායුධ කියන්නෙ විශ්නු දෙවියන්ට ව්‍යවහාර වුනු අන්වර්ථ නාමයක් නේ. මේ නම වැටෙන්න හේතු වුනේ ඒ දෙවියෝ බොහෝම බලසම්පන්න ආයුධ පහකින් සන්නද්ධ වෙලා හිටපු නිසයි. පොඩි ලමයින්ගේ කරේ බඳින පංචායුධය කියන පලඳනාවෙ තියෙන්නෙත් ඒ ආයුධ පහ තමයි. මීට අමතර ව පංචායුධ කුමාරයෙක් ගැන කතාවකුත් අපේ පන්සිය පනස් ජාතක පොතේ එනවා. නමුත් දැන් කියන්න යන්නේ ඒ ගැන ම නෙමෙයි. අද උදේ මිදුල අමදිමින් උන්නු මගේ මෑනියන්දෑට "නැන්දේ නැන්දේ" ආදී ගරු සම්ප්‍රයුක්ත වදනින් ආමන්ත්‍රනය කල පංචායුධ ලෝලීන්/දාසයින් පිරිසක් පත්‍රිකා සහ පොකැට් කැලැන්ඩර ආදිය ප්‍රදානය කොට තිබුනා. මේ තියෙන්නේ එයින් එකක්.

"පුතා පුංචි කාලෙ නං පංචායුදේ එක දිගට දාල තියන්න ලැබුනෙ නෑ. ඒ දවස්වල ලමයින්ගෙ පංචායුද කඩාගන්න හොරු වගයක් පැතිරිලා හිටිය. සමහර ලමයින්ගෙ පංචායුදේ කඩාගන්න බැරි වුනාම ලමයව බලෙන් උස්සගෙන ගිය ඒවත් පත්තරවල ගියා. ඉතින් මම පංචායුදේ ගලවලා අල්මාරියේ දැම්මා" ගෙට ආ ඇය අතීතාවර්ජනයකුත් කෙරුවා. ඒ හැත්තෑව දශකය ගැන. ඒ කාලෙ ඔය කියන පංචායුධය තෑගි දීලා තිබුනෙ මගේ ලොකු අම්මා. ඇය 1989 අවුරුද්දේ මියපරලොව ගියා. නිල නො වන ඇඳිරි නීතිය නිසා අපට රෝහලට විතරක් නෙමෙයි මලගෙදරටත් යාගන්න අමාරු තත්වයක් උද්ගත වෙලයි තිබුනේ. පස්සේ මට මතකයි මගේ පියා මාත් කැටුව ගියා මේ ප්‍රදේශයේ හිටපු ජනතා විමුක්ති පෙරමුනේ ක්‍රියාධරයෙක් මුනගැහෙන්න. අපේ නෑයෙක් මිය ගිහින් ඉන්න නිසා අවමගුලේ වැඩවලට යන්න ක්‍රමයක් හදා දෙන්න කියල ඔහුගෙන් ඉල්ලීමක් කෙරුවා. ඔහු උපදෙස් දුන්නා, "මගදී කවුරු හරි නවත්තලා ප්‍රශ්න කලොත් --- --- අහවල් දිස්ත්‍රික්කයේ අහවල් නායකයාගෙන් අවසර අරගෙන ආ බව කියන්න". ඒත් යන අතරමග අපිව නවත්තන්න කිසි කෙනෙක් හිටියේ නැහැ. කී දෙනෙක් ද කියලා හරියට ගනන් කරගන්න අමාරු මල මිනී/ශරීර කොටස් ප්‍රමානයක් අතරමග ටයර් සෑයක පිලිස්සෙමින් තිබුනා. ඊට කිලෝමීටර දෙකකට පමන ඔබ්බෙන් මගේ ලොකු අම්මාගේ අවමගුල් පෙරහැර ගමන් කලා.

මම හිතන්නෙ අද නම් තත්වය වෙනස්. හැත්තෑ ගනන්වල වගේ පංචායුධ කඩාගන්නෙත් නෑ. පංචායුධයකින් නෙමෙයි සර්වාභරනයෙන් සැරසුන ස්ත්‍රියකට වුනත් අපේ දේශයේ එක කෙලවරක ඉඳන් අනිත් කෙලවරට තනිපංගලමේ ගමනක් යන්න පුලුවන් තරම් සුරක්ශිතභාවයක් තියෙනවා. අසූගනන්වල අග විභූතිමත් ව හිටපු කෝලාහලකාරයොත් අලු වෙලා ගියා. කොටි විතරක් නෙමෙයි අලිත් දැන් උන්හිටි තැනක් හොයාගන්න නෑ. රටත් බතින් බුලතින් සරුසාරයි. ආර්ථික සමෘද්ධිය නිසා ම හොරකම් මැරකම් අඩු වෙලා. මේ මැතිවරනයෙන් පස්සේ කේතුමතී රජදහන මේ ධරනී තලයේ පහල වෙන බව මට දැන් දැන් දැනී නොදැනී යන්න පටන් අරගෙනයි තියෙන්නේ. එක ම අඩුවකට තියෙන්නේ තුනෙන් දෙක විතරයි.

ආ! මේ තියෙන්නෙ කේතුමතී රාජධානිය ගැන විස්තරයක්, සද්ධර්මාලංකාරයෙ :

"ඒ කේතුමතී නම් රාජධානියෙහි දඬින් පතින් කළ ගෙයක වසන්නා වූ එක ද සත්ව කෙනෙක් නැත. සත් රුවනින් විසිතුරු වූ ප්‍රාසාදවල ම වාසය කෙරෙති ... බඩ නිසා දුක් ගන්නා එක ද සත්ව කෙනෙක් නැත"

පංචායුධ පුරානෝක්ති ගැන පසුවට.

රිසර්ච් කිරිල්ල, "කොලඹ කැම්පස්", සහ දේශපාලනය

2010-03-20T12:21:00.003+05:30

සෙනසුරාදා උදෑසන. දොරේ සීනුව නාද වුනා. වයස විසි පහක හයක පමන තරුනයො දෙන්නෙක් ෆයිල් කවර දෙකකුත් අරගෙන අපේ දොරකඩ.

"අපි කොලඹ විශ්ව විද්‍යාලෙන්, සමීක්ශනයක් කරනවා. අපට තොරතුරු ටිකක් දැනගන්න පුලුවන් ද?"

ඔවුන් ලැයිස්තුවක් කියවමින් මගෙන් ප්‍රශ්න අහන්න සූදානම් වුනා. ඔහු මුලින් ම ඇහුවේ ගෘහ මූලිකයාගේ නම. මේ විදිහට පොල්ලෙන් ගහන්නා වගේ ප්‍රශ්න ඇහීම නිසා මම තරමක් වික්ශිප්ත වුනා. මේක විශ්ව විද්‍යාල සමීක්ශනයක් වෙන්න පුලුවන් ද?

"මොන අධ්‍යයනාංශයෙද? විශ්ව විද්‍යාලෙන් ද ඔය සමීක්ශනය කරන්නෙ?" මම ඇහුවා.

"අපි දේශපාලන විද්‍යා අධ්‍යයන අංශයේ, මේ වර්තමාන දේශපාලන තත්වය ගැන සමීක්ශනයක් කරනව" එයින් පලමුවැන්නා උත්තර දුන්නා.

මම ඉතින් ඔහු අතේ තිබුන පත්‍රිකාව ඉල්ලාගෙන බැලුවා. (විශාලනය කර බැලීමට පින්තූරය මත ක්ලික් කරන්න)

"ඔයා දේශපාලන විද්‍යා අධ්‍යයන අංශෙ කිව්ව නේද? මේ පර්යේශනය කෙරෙන ක්‍රමවේදයේ පොඩි වැරැද්දක් මට පේනවා. ඒක කිව්වට කමක් නෑ නේද? මේ ඔයාලා අහන තොරතුරු සියල්ල පුද්ගලික තේරීම්, දේශපාලනය ගැන පෞද්ගලික නැඹුරුව පිලිබඳ ඔයාලා අපෙන් අහන්න යන්නෙ. ඔයාගේ සමීක්ශනයට විශය වෙන්නෙ human subjects ඒ කියන්නෙ මිනිස්සු. එතකොට මේ වගේ වෙලාවක ඔයාලා අපි ලවා කිසියම් අනුමති පත්‍රයක් - consent form - පුරවාගන්න ඕන නේද? ඊට අමතරව සවිස්තර ව ඉදිරිපත් කරන්න ඕන මේ සමීක්ශනයේ ස්වභාවය, ඒක කෙරෙන්නේ මොන ආයතනයෙන් ද මේකට වගකියන්නේ කවුද ආදිය. ඒ සියල්ල විස්තර කරලා සහතික වෙන්න ඕන මේ ලබාගන්නා තොරතුරු කවර කාර්යයක් සඳහා ද යොදාගන්නේ. මේවා අනාවරනය කරන්නේ කවර පාර්ශ්වයන්ට ද ඒවායේ රහස්‍යභාවයේ තරම ඇතුලු විස්තරත්. ඒ සියල්ල පිලිබඳ විස්තරයක් ඔබ අත්සන් කොට මට ලබා දී මේ තොරතුරු ලබා දීමට මා එකඟ වන බවටත් අනුමැතිය - අනුමති පත්‍රයක් හරහා - ලබාගන්න ඕන. එතකොට මේ වැඩේ ගැන මට කිසියම් ගැටලුවක් තියෙනව නම් ඔබ මට ලබා දෙන ලියවිල්ලේ තියෙන විශ්ව විද්‍යාල ආයතනයට, එහෙම නැත්නම් ඔයාලගේ supervisor ට කතා කරලා ඒක නිරාකරනය කරගන්න පුලුවන්. එහෙම නැතුව කරන සමීක්ශන එතරම් ආචාර ධර්මානුකූල නෑ කියලයි මට හිතෙන්නේ"

"...."

මම අනිත් තරුනයා දිහාට හැරුනා.

"ඔයාත් දේශපාලන විද්‍යාවද කරන්නෙ?"

"ඔව්."

"කොලඹ විශ්ව විද්‍යාලයේ?"

"ඔව් .... නෑ .... මම කැලනිය." ඔවුන් ඒ අතර මුහුනින් මුහුන බලාගත්තා.

"එතකොට කොහොමද කැලනිය විශ්ව විද්‍යාලයේ ශිශ්‍යයෙක් කොලඹ දේශපාලන විද්‍යා අධ්‍යයනාංශයේ පර්යේශනයකට සම්බන්ධ වෙන්නෙ" මම තව ප්‍රශ්නයක් ඇහුවා.

"මෙහෙමයි. අපි දැන් කැම්පස් අවුට් වෙලා ඉන්නෙ." පලමුවැන්නා පැහැදිලි කරන්න පටන් ගත්තා. "මමත් කලේ දේශපාලන විද්‍යාව නෙමෙයි, ඉතිහාසය. ඒත් ඊට පස්සෙ දේශපාලන විද්‍යා අංශයේ සමීක්ශනවලට සම්බන්ධ වුනා. දැන් මේ සමීක්ශනයට මේ මැතිවරන කොට්ඨාසයේ තොරතුරු එකතු කරනවා."

"හරි. ඒත් ඉතින් සමාජීය විද්‍යාවන්ගේ සමීක්ශන, පර්යේශන කරන්න ඕන විදිහ ඔයාලට උගන්නලා ඇති නේ. මේ වගේ සංවේදී කරුනු කාරනා මිනිස්සුන්ගෙන් එකතු කරන්න කලින් ඒ වගේ විධිමත් විශ්වසනීය ක්‍රමයක් අනුගමනය කරන්න ම ඕන. බලන්න අපේ නමගම එකතු කරනවට අමතරව ඔයාලා අහනව අපේ ප්‍රියතම දේශපාලන පක්ශය, ප්‍රියතම දේශපාලකයා කවුද වගේ ප්‍රශ්න. ඒ වුනාට ඔයාලා කිසිම හඳුනාගැනීමේ ලියවිල්ලක් අරගෙන නෙමේ ඇවිත් ඉන්නෙ. ඔයාට තේරෙනව නේද මේ වගේ තොරතුරු අනාවරනය කිරීම අද කාලේ කෙනෙකුගෙ ජීවිතයට තර්ජයක් පවා සිදු වෙන්න පුලුවන් තරමේ දෙයක් කියල. මම මෙච්චර විස්තර කලේ දැන් ඔයාලා මට කියපු තොරතුරු ඇත්ත ය ඔයාලා කොලඹ විශ්ව විද්‍යාලයේ දේශපාලන විද්‍යා අධ්‍ය්‍යයනාංශය වෙනුවෙන් මේ වැඩේ කරනවා ය කියන කතා සත්‍ය බව පිලිගනිමින්. ඒ වුනාට ඔයාලා නිකං දේශපාලන පක්ශයක හරි වෙන ඒ වගේ මොකක් හරි වැඩපිලිවෙලක හරි කොටස්කාරයො හැටියට මෙතනට ඇවිත් මගෙන් ප්‍රශ්න ඇහුවා නම් මම මේක කියන්නෙ නෑ."

"...."

ඔවුන් ඒ වන විට හිටියේ ප්‍රශ්න ඇසීම කෙසේ වෙතත් හැකි ඉක්මනින් මෙතනින් මාරු වීමේ අදිටනින් බව නම් පෙනුනා.

"ඔව් අපට තේරෙනව" අන්තිමේ දී පලමුවැන්නා කීවා.

"කවුද ඔයාලගේ සමීක්ශනය සම්බන්ධයෙන් වගකියන්නෙ, මේ වැඩේට ඉන්නවද supervisor කෙනෙක් හෝ එවැනි කෙනෙක්, ආචාර්යවරයෙක්, දේශපාලන විද්‍යා අධ්‍යයන අංශයෙ?"

"ඔව් ප්‍රොෆෙසර් කරුනාදාස"

"මොන කරුනාදාස ද...?"

ඔහු කියපු මුල් අකුරු මට හරියට ඇහුනෙ නෑ. නමුත් කරුනාදාස කියන නම කීප වරක් පුනරුච්චාරනය කෙරුන නිසා ඒක මට හොඳට මතකයි. ඒ වෙලාවෙ ම ඔවුන් ගේ ඇතුලට කැටුව ඇවිත් කොලඹ විශ්ව විද්‍යාලයේ වෙබ් අඩෙවිය සොයන එක තරමක් නුවනට හුරු වැඩක් නොවන බව දැනෙන්න වෙලා තිබුනෙ. ගෙදර මම විතරයි හිටියෙත්.

"මට ඔය කොලේක පිටපතක් ගන්න පුලුවන් ද?"

"පුලුවන්" පලමුවැන්නා එකක් මගේ අතට පත් කලත් දෙවැන්නා ඊට එකඟ වුනේ නැහැ.

"ෆොටෝ කොපියක් ගන්න පුලුවන්. මේවා අපේ අතේ තියෙන්නෙ දහයක් විතරයි. ඒ සේරම ඕන."

"හරි මම ෆොටෝ කොපියක් ගන්නම්." මම කැමරාවෙන් පිටපතක් ගත්තා. ඒ අතර මම තව දුරටත් ඔවුන්ට උපදෙස් හා අනුශාසනා දෙමින් හිටියත් ඒවාට ඇහුම්න් දෙන බවක් පෙනුනේ නැහැ. නිකම් ම "ඔව් ඔව් ඔව්" කියනවා විතරයි.

"එහෙම නම් ස්තුතියි. අපි ගිහින් එන්නම්." මම උත්තරයක් දෙන්නත් කලින් ඔවුන් ආපහු යන්නත් පටන් අරන්.

ගේ ඇතුලට ආ මම කොලඹ විශ්ව විද්‍යාලයේ දේශපාලන විද්‍යා අංශයේ වෙබ් පිටුව බැලුවා. කරුනාදාස කියලා ආචාර්යවරයෙක් එහි ඉන්න බවක් නම් පේන්න නෑ. දුරකථනයෙන් ඇමතුවත් අද සෙනසුරාදා නිසා වෙන්න ඇති - කිසිම පිලිතුරක් නෑ. මේ දෙන්නා ඉදිරිපත් නිරීමට සූදානම් ව උන් එක ම කොල කැබැල්ල වූ ඉහත පිටුව ද කොලඹ විශ්ව විද්‍යාලයෙන් නිකුත් කරන ලද්දක් බව පිලිගන්න අමාරුයි.

මම ආපහු එලියට ඇවිත් බලනකොට ඔවුන් ඉස්සරහ ගෙදර ගේට්ටුවෙන් ඇතුලට යමින් හිටියා.

Support the World Day against Cyber-Censorship - 12 March

2010-03-11T17:50:00.001+05:30

Do you believe in Freedom of Speech?
Do you think its normal to be profiled or tracked while being online?!
Do you think it’s your right to enjoy uncensored Internet search & blogging?
Do you believe in Freedom of Information? Right to Access Information?
Do you want to defend an Internet without restrictions and accessible to everyone at anytime and anywhere?
Support the World Day against Cyber-Censorship, 12 March…
Spread the Word!
Amnesty International & Reporters Without Borders sent an open letter to Yahoo, Google & Microsoft for one day of uncensored Internet search and blogging on March 2009.
And this year, Reporters Without Borders will award the first “Netizen Prize,” with support from Google, on 11 March 2010, on the eve of World Day Against Cyber Censorship. The prize will be given to an Internet user, blogger or cyber-dissident who has made a notable contribution to the defense of online freedom of expression.

[ text quoted from Global Voices Advocay blog ]

ෆොන්සේකාගේ ආධාරකරු හැරී පොටර්, තිඹිරිගස්යායේ බැංකුවක් තුල දී රටින් චුත වෙයි!

2010-03-02T19:38:00.003+05:30

හැරී පොටර් නවකතා මාලාව තුල මගේ සිත්ගත් අංගයක් තමයි සාමාන්‍ය මිනිසුන්ගේ ලෝකයෙන් ඉන්ද්‍රජාලික ලෝකයට ප්‍රවිශ්ට වන දොරටු සහ ඔවුන් සංචාරයට යොදාගන්නා උපක්‍රම. දුම්රිය ස්ථානයේ වේදිකාවක පිහිටි අදෘශ්‍යමාන දොරටුවකින්, නැතහොත් කිසියම් අප්‍රකට වෙලඳසැලක ඇතුලු ගැබකින් හෝ ගිනි උදුනකින් ඔවුන් මේ ගමනාගමනය සිදු කරනවා. අද දිවයින පුවත්පතේ වාර්තා වී ඇති "ප්‍රවෘත්තියක්" දුටු විට මට ඒකාන්ත වසයෙන් වැටහී ගියේ මෙකී ක්‍රමය සැබෑවට ම මෙරට තුල ක්‍රියාත්මක වන බව යි. එසේ ම හැරී පොටර් පන්නයේ ඉන්ද්‍රජාලිකයින් පිරිසක් පසුගිය ජනාධිපතිවරනයට පසු දින සිදුවන්නට ගිය දුර්දාන්ත කුමන්ත්‍රනය පසුපස සිටින බව ද මෙමගින් අනාවරනය කරගන්න ලැබීම ජාතියේ භාග්‍යයක්.

බලන්න මේ පුවත -

"හිටපු ජනරාල්ගේ මැතිවරණ ව්‍යාපාරයට ඩොලර් 5.27000 ක් ලබාදුන් තැනැත්තා රටින් පැනගොස් ඇත. තිඹිරිගස්යායේ බැංකුවක විමර්ශන කැමරාව මගින් පටිගත කර තිබූ දර්ශන නිරීක්ෂණය කිරීමේ දී මේ බව අනාවරණය වී තිබේ..."

සියල්ල කියවීම සඳහා පින්තූරය මත ක්ලික් කොට විශාලනය කරගන්න.

මෙවැනි "පුවත්" සන්නිදර්ශනය කරන්නේ සිංහල භාශා ජනමාධ්‍යකරනය අද පත් ව තිබෙන ඛේදජනක තත්වය මිස අන් කිසිවක් නොවෙයි. ජනසන්නිවේදනය යනු හුදෙක් "කියන දේ ලිවීමක්" බවටත්, කොම්පැනිකරුවන්ගේ හා දේශපාලකයින්ගේ අවශ්‍යතා පමනක් ඉටු කරන භාවිතයක් බවටත් සිඳුවනු ලැබ තිබෙනවා. ඇත්ත, මෙය පුවත්පත් ආරම්භ වුන යුගයේ පටන් තිබුන නැඹුරුවක් තමයි. විවිධ සංවිධානාත්මක, දේශපාලනික, සංස්කෘතික හෝ සමාජීය පක්ශපාතකම් පුවත්පත් ආරම්භ කරන්න ම හේතුභූත වූ කරුනු කාරනා අතර තියෙනවා. ඒ වගේ ම කවදත් පුවත්පතක් හෝ ජනමාධ්‍යයක් භමනය වුනේ කිසියම් නිශ්චිත දේශපාලන අක්ශයක් වටා තමයි. එහෙම නොවන සමාජීය ප්‍රපංච නැහැ නේ? මහාවංසය වගේ ම සැළලිහිණි සන්දේශය ලිව්වෙත් රජදරුවන්ගේ සිත්සතන් සනසන්න නිසා අවශ්‍ය නම් කෙනෙකුට මේ කතාව මුලු ලේඛන කලාවට ම අදාල පරිදි දීර්ඝ කොට දක්වන්න පුලුවන්.

නමුත් වර්තමාන තත්වය පෙන්නුම් කරන්නේ ඉහවහා ගිය බංකොලොත්භාවයක්. මේ බංකොලොත්භාවය ගවේශනය, ලේඛනය හා මතවාදය යන සියලු අංශයන්හි කැපී පෙනෙන ප්‍රකාශනයක් අත්කරගෙන තිබෙනවා. ගවේශනය කියා දෙයක් අද තිබෙනවා ද? පුවතක් පල කිරීමේ දී පුවතට විශය වන පාර්ශ්වයන් සියල්ල අවම මට්ටමින් හෝ විමසා බලා තහවුරු කිරීම අද නොතකා හැරුනු ආදිකල්පික මූලධර්මයක් පමනයි. මඳ කලකට පෙර බ්ලොග් අවකාශය තුලත් රැව් පිලිරැව් දුන් "බ්ලොග්කරුවකු අත්අඩංගුවට ගැනීම" පිලිබඳ සිද්ධිය ගනිමු. එය මුලින්ම ප්‍රචාරය කිරීම ඇරඹුවේ මෙරට පුවත්පත්. එහෙත් එයින් එක ද මාධ්‍යයක් වත් අදාල තොරතුර නිසි පරිදි දැනගැනීම සඳහා අතශවශ්‍ය ම වූ දෙය කර තිබුනේ නැහැ. එනම් අදාල අධිකරනයෙහි නඩු වාර්තාව පරීක්ශා කිරීම. එය කිරීමට "මාධ්‍යවේදියකු" වීම අවශ්‍ය වන්නේ ද නැහැ. සාමාන්‍ය පුරවැසියෙකුටත් පුලුවන් නඩු වාර්තාවේ පිටපතක් ඉල්ලුම් කරන්න. එසේ කලා නම් විවිධ අසත්‍ය දෑ පතුරුවා හැරීම වෙනුවට අදාල පුද්ගලයා අත්අඩංගුවට ගැනුනේ කවර චෝදනාවක් යටතේ ද, අදාල විභාගයේ තතු කෙබඳු ද යනාදිය නිසි පරිදි දැනගන්න තිබුනා. ඒ වෙනුවට මොවුන් කලේ පොකුරු බොරු සහ මනස්ගාත පතුරුවාහැරීම යි.

අද දිවයින පත්තරේ පල ව තිබෙන පුවත බැලුවාම මේ සෑම අංශයක් ම නොතකා හැර හුදෙක් පාඨකයා තුල ව්‍යාකූල, එහෙත් ෆොන්සේකා විරෝධී, කුමන්ත්‍රන භීතිකා මනෝගතීන් පෝශනය කිරීම ම අදිටන් කරගෙන එය ලියා ඇති බව නිගමනය කිරීම අපහසු නෑ. අදාල පුද්ගලයා රටින් පැන ගියා ද නැද්ද යන්නටත් මැතිවරන ව්‍යාපාරයකට මුදල් දීම ගැනත් ඉදිරිපත් කරන සාක්ශිය වන්නේ බැංකුවක අටවා ඇති විමර්ශන කැමරාවක්! ආගමන විගමන අංශ, ගුවන්තොටුපල හෝ අදාල පුද්ගලයාගේ වෙනත් සබඳතා මගින් හෝ ඔහු රටින් පිට වූයේ ද එය "පැන යාමක්" ද නැද්ද ආදිය තහවුරු කරගැනීම අදාල මාධ්‍යවේදියාට විශය වන්නේ නෑ. ඊලග වැකියෙන් කියැවෙන පරිදි මුදල් දුන් පුද්ගලයා ජනපතිවරන අපේක්ශකයාගේ ඥාතියෙක්. මේ සියල්ල සම්පින්ඩනය කරන විමර්ශනශීලී පාඨකයෙක් අහන්න පුලුවන් එහෙම නම් මෙතන දූශනයක් සිද්ද වෙලා නැහැ නේද කියලා. එම ප්‍රශ්නය මග හරින "මාධ්‍යවේදියා" ඉන් පසු විහාරස්ථානයක සඟවා තිබූ අවිආයුධ සම්බන්ධයෙන් ද හිටපු ජනරාල්වරයාගෙන් ප්‍රශ්න කර ඇති බව අපට කියා හිටියත් ඒ ප්‍රශ්නවලට ජනරාල්වරයා උත්තර දුන්නා ද නැද්ද යන්න පවා අපට කීම පැහැර හරිනවා. එය පැහැර හැරීමෙන් නොනවතින හෙතෙම ශිශ්‍යත්ව පන්තියේ ඉන්නා දරුවකු පවා නොකඩන ලේඛනය පිලිබඳ මූලධර්ම බ්ලූමැන්ඩල් කුනුකන්දට වීසි කොට එම ඡේදය තුල ම අවසන් වැකියෙන් කියන්නෙ සපුරා අසම්බන්ධිත දෙයක්. හිටපු ජනරාල්ගේ බෑනාගේ සමාගමට අයත් පරිගනකයක් "සොයාගෙන" තිබෙන බව. මෙයින් ඇඟවුම් කෙරෙන්නේ අදාල පරිගනකය සඟවා තිබුනු බව ද? ව්‍යාකූලයි නේද? අද ඇතැම් මාධ්‍ය කිසියම් අපරාධයක් වාර්තා කිරීමේ දී පරිගනකයක් ද අත්අඩංගුවට ගත් බව නිවේදනය කරන්නේ හරියට සියලු අපරාධවල උල්පත අනාවරනය කරගත්තාක් බඳු උද්දාමයෙන්. මේ එම බොර වතුර වලේ ම මෙකී ප්‍රවෘත්තිය ද ගිල්වා දැමීමේ වෑයමක් නොවේ ද?

ප්‍රවෘත්ති හා ජනමාධ්‍ය භාවිතය පිලිබඳ විමර්ශනාත්මක ඇසක් හෙලීම අත්‍යවශ්‍ය බව මගේ හැඟීම යි. එය හුදෙක් නරුමවාදී ලෙස මාධ්‍යයෙහි ස්වභාවය මෙය හැටියට පිලිගනිමින් නර්මාලාපයට ලක් කිරීමෙන් ඔබ්බට යා යුත්තක්. මහජනතාව මුද්‍රිත අකුර පිලිබඳ දක්වන භක්තිය හා විශ්වාසය නිසා ම වැටුප් ලබන එය වෘත්තිය කරගත් මාධ්‍යවේදියා ලියන කියන දැයෙහි "පාක්ශිකත්වය", "වාස්තවිකත්වය" හා "සත්‍යසම්පන්නභාවය" පිලිබඳ ප්‍රශ්න කිරීමට පාඨකයාට සදාචාරාත්මක අයිතියක් තිබෙනවා. මේ සටහන ලිව්වේ හුදෙක් එවැනි සාකච්ඡාවක් නැවත අවුලුවාගන්න පදනමක් හැටියට.

"වියුණු" "බොරුව" "වියෙන" සැටි - බ්ලොග් අඩෙවි දෙස මාධ්‍යවේදීන්ගේ "උසස්" ඇසින් බැලීම

2010-03-02T16:18:00.009+05:30

දින දෙකතුනකට පෙර බ්ලොග් අවකාශයේ මිතුරෙක් අලුත් ම සිද්ධියක් මගේ අවධානයට ලක් කලා. ඒත් මෙය "අලුත්" වුනේ මට පමනක් බව මඳ වේලාවකින් වැටහුනා. ලක්බිම සිංහල පුවත්පත දැන් මඳ කලක පටන් "තෝරාගත්" බ්ලොග් සටහන් කිහිපයක් මුද්‍රිත මාධ්‍යයෙන් ප්‍රකාශයට පත් කරනවා. මෙවැන්නක් මීට ප්‍රථම රාවය පුවත් පත ද ආරම්භ කල අතර ඔවුන් එය සිදු කල ආකාරය මගේ සතුටට හේතු වුනා. ඔවුන් අදාල බ්ලොග් අඩෙවියේ ලිපිනය පල කරන අතර ම කිසියම් කැපීමකට කෙටීමකට හෝ සංස්කරනයකට අදාල ලිපිය ලක් විනි නම් ඒ බව ද එහි ම සඳහන් කරනු නිරීක්ශනය කල හැකියි. එසේ ම රාවය අදාල විශේශාංගය නම් කර තිබෙන්නේ "බ්ලොග් අඩවිය" යනුවෙන්. මෙය මුද්‍රිත මාධ්‍යයක නොහැකියාවේ සීමා මායිම් තුල විද්‍යුත් අන්තර්ගතයක් ප්‍රතිනිශ්පාදනය කල හැකි උපරිම - හොඳ ම ආකාරය බව කියන්න පුලුවනි. හොඳ බ්ලොග් ලිපියක ඇතැම් අංශ කිසි දිනක පුවත්පතක් තුලට ගෙන එන්න අමාරුයි. "හොඳ" බ්ලොග් ලිපියක් අන්තර්ජාලයේ විවිධ තැන්වලට සබැදුම් (links) යෙදීමෙන් ජාලගත වෙලයි තියෙන්නේ. එය සම්පූර්නයෙන් මුද්‍රනය කරන්න බැහැ. ඒක පුවත්පතක සීමාව. මේ වෙනස සන්නිදර්ශනය කරන අවස්ථාවක් හැටියට Daily News පුවත් පතේ පල වූ ප්‍රේමසිරි කේමදාස සූරීන් පිලිබඳ එරික් ඉලයප්ආරච්චි ලියූ ලිපියක් බ්ලොග් අවකාශය තුල ප්‍රතිනිශ්පාදනය වුනු අන්දම බලන්න.

එසේ ම රාවය පුවත්පත මේ කර්තව්‍යය ඉටු කරන්නේ "අඩු කුලයේ" කෙනෙකුට කරන අනුග්‍රහයක් හැටියට නෙමෙයි. ඔවුන් හුදෙක් සිය පුවත්පතේ අන්තර්ගතය පෝශනය කරගන්නා විවධ ආකාරවලින් එකක් හැටියට එය යොදාගන්නා බව පැහැදිලි ව පෙනෙනවා.

දැන් බලමු මේ අලුත් කටයුත්ත ගැන - අලුත් වෑයම ලක්බිම පුවත්පතෙන්. මොවුන්ගේ ස්වරයෙහි මෙන් ම ප්‍රකාශිත අධ්‍යාසය ලෙස ද පවතින්නේ මෙය වනාහි බ්ලොග් අවකාශය වැඩිදෙනෙකුගේ අවධානයට ලක් කිරීමට දැරෙන ප්‍රයත්නයක් හැටියට. එය රාවයේ වැඩේට වඩා වෙනස්; "ඉහල" සිට "පහල" දෙස බැලීමක්. (gaze)

විශාලනය සඳහා රූපය මත ක්ලික් කරන්න

ලක්බිම පුවත්පත ඒ වෙනුවෙන් අමුතු නමක් ද යොදා තිබෙනවා. ඔවුන් මේ මාධ්‍යයට දෙන නම තමයි "වියුනු" (වියුණු - ඔවුන්ගේ "ණ" යන්න ද සහිත ව මේ ලිපිය තුල මෙතැන් සිට භාවිත කරන්නම්). මෙය ඉතා අසීරුවෙන් වාත්තු කරගත් පදයක්. එහෙම වුනත් "වියුණු" ලියන්නන් "වියුණු", "වියුණුකරණය" ආදී වසයෙන් නිතර නිතර මේ පදය එකී පිටුව තුල පුනරුච්චාරනය කෙරෙනවා. "(වෑයමකින් තොරව ඉබේ) වියනු ලැබූ" වැනි අදහසක් "වියුණු" යන සිංහල පදයෙන් (අමාරුවෙන්) ඇදගන්න පුලුවන්. මෙයට දිය හැකි අන්‍ය අර්ථ අතර වියන ලද්ද, ගොතන ලද, නිර්මානය කරන ලද දෙය, බොරුව, ඇස්බැන්දුම වැනි දෑ ද තිබෙනවා. ඉංග්‍රීසියෙන් fabricated යන්න මෙයට උචිතතම පරිවර්තනය යි. "වියුණ" යනු හිතාමතා fabricate කරපු එකක් නෙමෙයි. නොදැනී ම "වියුණු" දෙයක්. නිරුත්සාහික කාර්යයක්. (වැකියක යෙදූ විට - ඇගේ සුමුදු අතින් සලුව වියුණේ යැ. ඇගේ අතින් වියුණු සලුව මම මිල දී ගත්තා.) එසේ නම් "වියුණු" ලියන්නන් කරන්නේ කුමක් විය හැකි ද? එසේ වියන ලද්ද නැවත ලිවීම ද? "වියුණුකරණය" යනුවෙන් එය අගට නැවත "කරණයක්" ඈඳීමෙන් දැනවෙන අර්ථය කුමක් ද?

මේ නාමකරනය මගින් අනෙකුත් ලිවීම්, විශ්ලේශන, වාර්තා හා නිර්මානයන්ට වඩා "පහල", දෙවැනි මට්ටමේ පුරවැසිභාවයක් බ්ලොග්කරනයට ලබා දෙනවා. ඒ වගේ ම බ්ලොග් අඩෙවිවල විශ්වසනීයභාවය අභියෝගයට ලක් කරනවා. මෙය හරියට ඇතැම් ලිපියක "නම් ගම් මනඃකල්පිත ය" කියා යෙදීමට සමානයි. මෙහි දී මුලු මහත් මාධ්‍යය ම (බ්ලොග්) අදාල කර්තෘට නොදැනී(හෝ දැනුවත් ව) ප්‍රබන්ධ කෙරුනු/වියන ලද ඊනියා නිර්මානයක් ය යන අරුත සම්පාදනය වෙනවා.

මම නම් බ්ලොග්කරනයේ යෙදෙන්නේ හොඳ සිහියෙන්. එනිසා මා පල කරන දෑ මා දැනුවත් ව ලියූ දේ මිස මගේ අතින් නොදැනී "වියුණු" දේ නොවෙයි. මා තරයේ විශ්වාස කරනවා අතිබහුතරයක් බ්ලොග්කරුවන්ද එසේ බව. සමහර මාධ්‍යවේදීන් මෙන් ම අසිහියෙන් හෝ දැනුවත් ව ගොතා පල කරනවුන් එකෙක් දෙන්නෙක් ඉන්න පුලුවන් ය යන සම්භාවිතාව මම බැහැර කරන්නේ නැහැ. ඒත් වසර ගනනාවක් තිස්සේ බ්ලොග්කරුවන් ස්වකීය මාධ්‍යය හඳුන්වාගැනීමට යොදාගත් මනා, නිවැරදි යෙදුමක් තිබිය දී බ්ලොග්කරනය, බ්ලොග් අඩෙවි බ්ලොග්කරුවන් ආදිය හැඳින්වීමට "වියුණු" යන හාස්‍යජනක හා අඩන්තේට්ටම්කාරී නාමපදය යොදාගැනීම කැතයි. අසෝබනයි. අනුචිතයි.

බ්ලොග්කරු, බ්ලොග් අඩෙවිය, බ්ලොග්කරනය, බ්ලොග් අවකාශය හෙවත් බ්ලොගවකාශය ආදී සිංහල පදවල සුජාතභාවය ගැන වැඩිදුර සාකච්ඡා විශාල ප්‍රමානයක් අන්තර්ජාලයේ විවිධ තැන්වල වසර ගනනාවකට පෙර සිදු වුනා. ඒවා සොයාබැලීමට අවශ්‍ය වන්නේ ගූගල් සෙවුම් යන්ත්‍රය පමනයි. මම එයින් එකක් දෙකක් පමනක් මෙතන යොදන්නම්.

බ්ලොග් අවකාශය නිසා සිංහල භාශාවට එකතු වුනු අලුත් පද

නිශ්පන්න, තද්භව සහ තත්සම ... බසකට පද එකතු වන ක්‍රම

ලක්බිම පුවත්පතේ "වියුණු" ව්‍යායාමයේ තව විශේශ ලක්ශනයක් තියෙනවා. ඒ තමයි එලිපිට පෙනී සිටින පූරක මහතකු (චානුක වත්තේගම) මුද්‍රනය සඳහා බ්ලොග් අඩෙවි තේරීම හා ඇතැම් අවස්ථාවක ඒ පිලිබඳ ටීකාවක් ද සැපයීම. පාඨකයාට බ්ලොග් අඩෙවි අවබෝධ කරගන්නත් අදාල අවස්ථාවේ උපුටාගෙන ඇති දෑ පිලිබඳ අගමුල පාදාගන්නත් මේ ටීකාව "සහාය" වෙනවා. මේ ක්‍රියාදාමය තුල සිදු වන්නේ බ්ලොග් අවකාශය නමැති විශයය මාධ්‍යවේදී දුරදක්නයක් හෝ කන්නාඩියක් ඔස්සේ නැරඹීම යි. එහිදී අර්ථකථනය, තෝරාගැනීම, කෙටි කිරීම යනාදියත් පුවත්පතේ දිගපලල හා දේශපාලනයට සරිලන මට්ටමට බ්ලොග් අන්තර්ගතය කප්පාදු කිරීමත් සිදු වන බව නිරීක්ශනය කරන්න පුලුවන්. සුමති පුවත්පත් සමාගමේ හිමිකරු තිලංග සුමතිපාල මහතා ද මැතිවරන සටනට අවතීර්න ව සිටින මේ මාස කිහිපය තුල මේ පූරකකරනය මෙන් ම මාධ්‍යවේදය ද අභියෝගාත්මක පරීක්ශනයකට භාජනය වන අන්දම බ්ලොග් අවකාශයේ සිට නිරීක්ශනය කිරීම අන් සියල්ලට වටා රුචිකර අත්දැකීමක් වනු ඇති.

කොලඹ දිස්ත්‍රික්කයට නාම යෝජනා භාර දී පැමිනෙන මැතිවරන අපේක්ශකයින් අතරින් තිලංග සුමතිපාල මහතා වෙත නාභිගත (focus) කෙරුනු ඉරිදා ලක්බිම මුල් පිටුවේ සේයාරුව.

පසු සටහන - එම සමාගමට ම අයත් Lakbima News ඉංග්‍රීසි පුවත්පත අතීතයේ දී බ්ලොග් අවකාශය සමග පවත්වාගෙන ගිය "සම්බන්ධයට" සාපේක්ශව බලන විට ලක්බිම සිංහල පුවත්පත බ්ලොග් අඩෙවිවල අන්තර්ගතය මුද්‍රනය කිරීමට ගත් තීරනයේ බොහෝ ප්‍රගතිශීලී, ධනාත්මක ලක්ශන පේන්න තියෙනවා. ඇතැම් විට මෙය චානුක වත්තේගම මහතාගේ ම මුලපිරීමක් නිසා සිදු වූවක් විය හැකියි. මේ ලිපියේ දී මා පල කලේ එකී පිටුව පිලිබඳ මට පහල වූ අදහස් දෙකක් පමනයි. පත්තර පිටු මත සිට බ්ලොග් අඩෙවි නැරඹීමට වඩා බ්ලොග් අවකාශයේ සිට පත්තර දෙස බැලීම මා බෙහෙවින් රුචි කරන දෙයක්. මට හිතෙන්නේ දෙවැන්නේ යෙදෙන්නා අත වැඩි බලය - upper hand - තිබෙන බව යි.

බ්ලොග් අවකාශයෙන් අන්තර්ගතය සොරාගෙන ලක්බිම නිවුස් පුවත්පතේ පලකරගැනීම නිසා හටගත්, Lakbimagate යන අපනාමයෙන් බ්ලොග් අවකාශය තුල ප්‍රචලිත වූ, එම අතීත සිදුවීම් දාමය ගැන කියවන්න පහත සඳහන් පිටු වෙත යන්න. මෙය මේ මාතෘකාවට අදාල නො වූවක් සේ කෙනෙකුට පෙනී යන්න පුලුවන්. ඒත් මේ "වියුණු" පිටුවක බ්ලොග්කරුවන් වෙනත් මාධ්‍ය වෙතින් අන්තර්ගතය සොරාගැනීම ගැන ලියා පල කොට තිබුනු නිසා මෙය ද යලි සිහිපත් කිරීම අදාල යි. එසේ ම එකී සටහනේ දී බ්ලොග් සින්ඩිකේටරයකින් (එනම් තෙවැනි පාර්ශ්වයක් විසින්) එම ඊනියා සොරකමේ යෙදුනු බ්ලොග් අඩෙවි ඉවත් නොකරන්නේ මන්දැයි පැහැදිලි නැති බවට ද පූරක මහතා මැසිවිලි නඟනවා. මෙය මේ දිනවල අපි සාකච්ඡා කරමින් ඉන්න අනිත් ප්‍රශ්නයට ද අදාල යි.

Rajpal, we know the law! You don't need a disclaimer to protect your content!

ලක්බිම හොට බිම ඇනගැනීම, කොපි කිරීම, ආචාරධර්ම සහ බුද්ධිමය දේපොල නීතිය

හොරු සමග journalism : ජනමාධ්‍ය, මූලාශ්‍ර පිළිබඳ ආචාරධර්ම, ලේඛක අයිතිය සහ වෙනත් දේ ගැන පුද්ගලික ධාරණා ටිකක්

ඒ සිද්ධීන්ගේ අත්දැකීම පාදක කරගෙන අතිරේක ප්‍රශ්න කීපයක් ද ඔබේ අවධානයට යොමු කරන්න අවශ්‍යයි.

මේ පිටුවල අන්තර්ගතය උදෙසා අදාල බ්ලොග්කරුවන්ට ගෙවීමක් කෙරෙනවා ද? මේවා ප්‍රතිනිශ්පාදනය කෙරෙනුයේ ඔවුන්ගේ අවසරය ඇති ව ද? අදාල බ්ලොග් අඩෙවිවල තිබෙන creative commons හෝ හිමිකම් අවුරන වෙනත් සීමාකාරක බලපත්‍ර පිලිබඳ සලකාබැලීමක් මෙහි දී සිදුවේ ද? බ්ලොග්කරුවන් ස්වේච්ඡාවෙන් සිය අන්තර්ගතය ප්‍රතිනිශ්පාදනය සඳහා මුදා හැර තිබේ නම් මේ ප්‍රශ්න අදාල වන්නේ නැහැ. කෙසේ වෙතත් ඒවා දැනට අතුරු ප්‍රශ්න පමනයි.

වැඩිදුර පරිශීලනයට -
මගේ නිරීක්ශනයට පාත්‍ර වූ ලක්බිම "වියුණු" පිටු කීපයක්

ජාලගත සිංහලය, බ්ලොග්කරනය සහ අනාගතය

බ්ලොග් අවකාශය, ප්‍රකාශන නිදහස හා අන්තර්ජාල සංස්කෘතිය - ඉතාලි සිද්ධිය ඉදිරිපත් කරන නව ඇඟවුම්

2010-02-28T11:51:00.006+05:30

මගේ මිත්‍රයෙක් පසුගිය දිනක මෙහෙම ඇහුවා. "කවුරුහරි මිනීමරුවෙක් බස් එකක ගිහින් මගදී ඝාතනයක් කරනව. ඒකට බස් එකේ රියැදුරා වගකියන්න ඕනද?" කාලෙකට ඉස්සර පේරාදෙනිය විශ්ව විද්‍යාලයේදී මා නැරඹූ කංචුකා ධර්මසිරි අනුවර්තනය කොට අධ්‍යක්ශනය කල වුඩී ඇලන් ලියූ "දෙයියෝ" නමැති නාට්‍යය කූටප්‍රාප්ත වෙන්නේ නරක පනිවිඩයක් රැගෙන ආ පනිවිඩකරුවා ඝාතනය කරදැමීමට මහරජතුමා ගන්නා තීරනයෙන්. "උඹ මාව සදාකාලික කාලකන්නියෙක් බවට පත් කෙරුව .... මම තාව දැවැන්ත හස්තිරාජයන් දෙදෙනෙකු ලවා පාගලා විනාස කරනවා!" රජතුමා ගර්ජනා කරන්නේ එහෙමයි.

LIRNEasia වෙබ් අඩෙවියේ වාර්තා කෙරුනු අලුත් පුවතක් කාගේත් අවධානයට පාත්‍ර විය යුතු යයි මට හිතෙනවා. පසුගියදා ඉතාලි අධිකරනයක් google සමාගමේ විධායක නිලධාරීන් තුන්දෙනෙකු වරදකරුවන් බවට පත් කරමින් නිකුත් කල නඩු තීන්දුව ලොව වටා අන්තර්ජාලය ඉලක්ක කරගනිමින් ප්‍රකාශනයේ යෙදෙන සියලු දෙනාට නව අනතුරු ඇඟවීමක්.

මේ විනිශ්චයෙන් කියැවුනේ බාලවයස්කාර ගැටවරයින් කිහිප දෙනෙකු රෝගී දරුවකුට අඩන්තේට්ටම් කරන දර්ශන සහිත වීඩියෝවක් Google Video අඩෙවියෙන් ඉවත් කිරීමට google සමාගමේ අදාල නිලධාරීන් නිසි කලට පියවර නොගත් බවයි. අදාල වීඩියෝව පිලිබඳ විස්තරය නම් සිත් කම්පා කරනසුලු බව සැබෑව. ඒත් මේ සිදුවීම එකී වීඩියෝවෙන් බොහෝ ඔබ්බට ගමන් කරන සංඥා නිකුත් කරනවා.

එම නඩු තීන්දුවට අනුව ගූගල් යනු හුදෙක් වෙනත් අයගේ තොරතුරු රැගෙන යන වාහනයක් පමනක් නොවෙයි. මෙමගින් එසේ රැගෙන යන අන්තර්ගතය පිලිබඳ වගකීමක් ද ඔවුන්ට පවරා තිබෙනවා. මෙහි තර්කනය ට්විටරය, යූටියුබය බ්ලොග් අඩෙවි ආදී සියලු ස්ථානවල වෙනත් පාර්ශ්වයන් විසින් පල කරනු ලබන අන්තර්ගතයන්ගේ වගකීම එම සේවාදායකයා මතද පැටවෙන බව නොවේද? එසේ ම වෙබ් සේවා සපයන්නන් (hosting providers) මත සීමාන්තික වගකීමක් ආරෝපනය කරමින් අන්තර්ජාලය අඩපන කිරීමකට මගපාදන්න මේ ප්‍රවනතාවට බැරි නැහැ.

ගූගල් සමාගම සිය ප්‍රධාන බ්ලොග් අඩෙවිය ඔස්සේ මේ පිලිබඳ අදහස් දක්වමින් කියාසිටියේ මෙය වනාහි අන්තර්ජාලය පදනම් කොට ගෙන තිබෙන නිදහස පිලිබඳ මූලධර්මයන්ට ම එරෙහි ව යන තීන්දුවක් බවයි.

But we are deeply troubled by this conviction for another equally important reason. It attacks the very principles of freedom on which the Internet is built. Common sense dictates that only the person who films and uploads a video to a hosting platform could take the steps necessary to protect the privacy and obtain the consent of the people they are filming. European Union law was drafted specifically to give hosting providers a safe harbor from liability so long as they remove illegal content once they are notified of its existence. The belief, rightly in our opinion, was that a notice and take down regime of this kind would help creativity flourish and support free speech while protecting personal privacy. If that principle is swept aside and sites like Blogger, YouTube and indeed every social network and any community bulletin board, are held responsible for vetting every single piece of content that is uploaded to them — every piece of text, every photo, every file, every video — then the Web as we know it will cease to exist, and many of the economic, social, political and technological benefits it brings could disappear.

මෙය ම තව පියවරක් පෙරට ගෙනගිය විට බ්ලොග් හා පුවත් ඇග්‍රගේටර, ප්‍රතිචාරාවකාශය (commentosphere) තුල පල වන දෑ කෙරෙහි පවා බලපෑම් එල්ල කරන මර්දක සංස්කෘතියකට දොරටු විවර කල හැකි යි. ඒ සියල්ලෙහි වගකීම අභූතරූපී ආකාරයට උඩු යටිකුරු වීම නිසා මුලු ප්‍රකාශන අවකාශය ම හිරිවැටීමකට ලක් නොවී තියේවිද?

මේ ලිව්වේ මගේ නිගමන ම නෙමෙයි. හුදෙක් අදාල විස්තර කියවද්දී හිතට ආ දේවල්. මේ පිලිබඳ වැඩිදුර සාකච්ඡා කිරීම වැදගත්.

"මාතෘකාවක් නැත" සහ Black Box අත්දැකීම

2010-02-21T14:40:00.019+05:30

නාට්‍යවේදී එම්. සෆීර් ප්‍රමුඛ Inter Act Art සංවිධානය ඉදිරිපත් කරන බ්ලැක් බොක්ස් ප්‍රසංග මාලාවෙන් එක් නාට්‍යයක් නරඹන්න පසුගිය සිකුරාදා (2010 පෙබරවාරි 19) මට භාග්‍යය උදා වුනා. ඇත්තෙන් ම අනිත් සියල්ලත් ඉඩ ලද පමනින් හෝ නරඹන්න තිබුනා නම් අගෙයි. ඉදිරි දිනවල කාලසටහන මේ ලිපියේ අග තියෙනවා. අද (21) හවස එතන රොක් සංගීත සන්ධ්‍යාවක්. ඔබත් හැකි නම් ගිහින් අහන්න/බලන්න/සහභාගී වෙන්න.

සිකුරාදා රඟදැක්වුනු කපිල කුමාර කාලිංග අධ්‍යක්ශනය කල "මාතෘකාවක් නැත" නමැති පර්යේශනාත්මක නාට්‍යය අතිශය නැවුම් අත්දැකීමක් වුනා. නම වගේ ම මේ නාට්‍යයත් අමුතුයි. නාට්‍ය කලාව ඇතුලු දෘශ්‍ය කලා ව්‍යායාමයන්හි නිරත කලාකරුවන්ට මෙන් ම රසිකයින්ට ද දොරගුලු ගනනාවක් විවර කර දුන් අත්දැකීමක් හැටියට මට මේක දැනුනා. එක පැත්තකින් අප මීට පෙර අත් නොදුටු විරූ බ්ලැක් බොක්ස් අවකාශය. අනිත් අතින් ප්‍රේක්ශකයා මත "තර්ජනාත්මක" පවා වූ බලපෑමක් ඇති කිරීමෙහි සමත් වූ "මාතෘකාවක් නැත" නාට්‍යය. බ්ලැක් බොක්ස් රංගය පිලිබඳ විශේශ හැදෑරීමක් මට නැහැ. එනිසා මේ ලියන්න හදන්නෙ ඒ ගැන තක්සේරු කිරීමක් නම් නෙමෙයි. ඒත් එදින එම ක්‍රියාවලියට සහභාගී වුන කෙනෙක් හැටියට මගේ ධාරනා (impressions) සටහන් කර තබන්න ඕනෑ ය කියලා හැඟෙනවා. මේ සටහන එදා සිදුවුනු "රඟපෑමේ" ම අවිධිමත් දිගුවක්.

"මාතෘකාවක් නැත" වනාහි ප්‍රේක්ශකාගාරය ආක්‍රමනය කිරීමක් ය කියලා හඳුන්වන්න මම කැමතියි. මේ ආක්‍රමනය වැදගත් වන්නේ ඇයි? නාට්‍යය පිලිබද සෆීර් කරපු හැඳින්වීමෙත් එහිදී බෙදා දුන් පත්‍රිකාවෙත් සඳහන් වුනේ මෙය බෙහෙවින් ම ආධුනික නලුනිලි කැලක් සමග සිදු කෙරුනු ප්‍රයත්නයක් හැටියට වුනත් නාට්‍යය සඳහා උපයෝගී කරගැනුනු තාක්ශනයේ ස්වරූපය නිසා ඒ සාධකය එතරම් වැදගත් වුනේ නැහැ කියලයි මට හිතෙන්නේ. මේ "නාට්‍යය" ආරම්භ වන්නේත් අවසන් මොහොත දක්වා "පවතින්නේත්" "ප්‍රේක්ශකාගාරය" තුල යි. මා මේ වචන උද්ධ්‍රැත හැටියට යෙදුවෙ ඒවා අපි සාමාන්‍ය වෙලාවට යොදාගන්නා තේරුමෙන් ම මෙතනදී යොදාගන්න බැරි නිසයි - "ප්‍රේක්ශකාගාරය" වසයෙන් හඳුන්වන්න පුලුවන් යමක් අවසානයේ ඉතිරි නොවන සහභාගී රංග කලා අත්දැකීමක් මේක.

අදියර 1

මීට කලින් නාට්‍ය බලන්න හෝ මොනම වැඩකටවත් ගිහින් තිබුන නැති අලුත් තැනක් නිසා Inter Act Art මධ්‍යස්ථානය හොයාගන්න ටිකක් අසීරු වුනා. ඒ ප්‍රදේශයේ ඇතැම් අයගෙන් නාට්‍ය පෙන්වන තැනක් ගැන ඇහුවම කිව්වෙ "මේ පැත්තෙ 'පබා' නං ශූට් කරනව ඔයා ඒකටද යන්නෙ?" කියල. නමුත් අන්තිමේදි ත්‍රීරෝද රථ සොයුරන් කීපදෙනෙක් පාර හොයාදෙන්න සමත් වුනා.

කපිල කුමාර කාලිංගගේ නාට්‍යය "ආරම්භ" වෙන්නේ කොතනින්ද යන්න විවිධ අයට අනුව වෙනස් වෙන්න පුලුවනි. ඇතැම් විට "ආරම්භය" බ්ලැක්බොක්ස් අවකාශයෙන් පිටත "නරඹන්නන්" රැස් වෙමින් සිටි වේලාව පවා විය හැකියි. මටත් විවිධ මිතුරන්, දන්නා හඳුනන උදවිය, ගුරුවරු එලියේ දී හමු වුනා. විවිධ දේ ගැන කතාබහ කලා. ඉන් පසු සුපුරුදු පරිදි රංග ශාලාව ඇතුලට ගිය අපට ඉඳගන්න පඩිපෙලක ආකාරයෙන් සැකසූ කුඩා ප්‍රේක්ශකාගාරයක් සපයා තිබුනා. මුලුමහත් අවකාශය අඩි විස්සක විසිපහකට වඩා දිග නැති බව පෙනුනා. මමත් එලියේදී හමු වුන මිතුරකුගේ ලඟින් ඉඳගත්තත් එසේ ඉඳගැනීම එතරම් ම සනීපදායක දෙයක් නොවන බව පසුව තේරුම් ගියේ ඔහු නාට්‍යයේ "රඟපාන" අයකු බව වැටහී යද්දීයි. පලමු දර්ශනයට හිටියෙ පහලොවක විස්සක පමන ප්‍රේක්ශක පිරිසක්. දෙවැන්නට නම් පනහ ඉක්මවා ගිය සෙනගක් සහභාගී වුනා. නාට්‍යය ආරම්භ වන බවට "නිවේදනයක්" ඉදිරිපත් කෙරුනත් මඳ වේලාවක් යනතුරුත් කිසියක් සිදු වෙන්නේ නෑ. ඉන් පසු "ප්‍රේක්ශකයින්" අතර නාට්‍යයේ පමා වීම පිලිබඳ කසුකුසුවක් හටගැනීමත් එය ක්‍රමයෙන් "ප්‍රේක්ශකයින්ගේ" "සැබෑ" ජීවිත ඇතුලට ගලා යාමත් තමයි මෙහිදී උපයෝගී කරගැනුනු ප්‍රධාන විධික්‍රමය. "ප්‍රේක්ශකයින්ගේ"ගේ නොසන්සුන්තාව හා නාට්‍යය පමා වීම හා සංවිධායකයින්ගේ වැරදි පිලිබඳ උද්ඝෝශනයක ස්වරූපයෙන් කැලතී මතු වී ආවේ කිසියම් සමාජ විචාරයක බීජයක්. සමාජයේ පිටත දාරයේ ජීවත් වන "ගෝරි කාරයෙක්", ඔබේසේකරපුර, මරදාන, ගුරුවරයෙක් (ඔහු හරහා) විලියම් ශේක්ස්පියර්, සීසර්, බෲටස් හා මාක් ඇන්තනි ද ලෝක ගෝල විකුනමින් යන හති වැටුනු "සේල්ස් රෙප් කෙනෙක්" ද මේ සංරචනයට අවතීර්න වෙනවා. ඒ අතර ප්‍රේක්ශිකාවන් සේ ම නිවේදිකාව ද ප්‍රේක්ශක පුරුශයින්ගේ "වින්දනාත්මක" පරිභවයට ලක් වෙනවා. හරියට සමාජ - දේශපාලන කොලාජයක් වගේ. නමුත් මේ සියල්ල වනාහි "ප්‍රේක්ශකාගාරය" තුල, නිල ප්‍රේක්ශකයින් ද අන්තර්ගත කරගත් අභිවාහ්‍ය ක්‍රියාවක් (performing activity)! එනිසා මෙය "නාට්‍යයක්" ද නොවෙයි. ප්‍රේක්ශාව සඳහා සුවපහසු වස්තුවක් ඉදිරිපත් නොකරන කපිල කුමාර කාලිංග ඇතුලු පිරිස ප්‍රේක්ශකයාට කරන්නේ එක්තරා විදිහක බලහත්කාරකමක්.

"නලුනිලියන්" හා "ප්‍රේක්ශකයින්" අනපේක්ශිත ලෙස එකට කලවම් වී යාම තුල ප්‍රේක්ශකයා ද නාට්‍යයේ පාත්‍රයකු බවට පත් වෙනවා.

"ප්‍රේක්ශකයෝ"

මෙසේ ඇදි ඇදී ගොස් "ප්‍රේක්ශකයාට" "වාතයක්" බවට පත් ව තිබූ නාට්‍යයෙහි අවසන් මිනිත්තුවේ දී "නාට්‍යය" "ආරම්භ වන බවට" නැවත නිවේදනය කෙරෙන අතර සැබෑ "නලු නිලි පිරිස" "ප්‍රේක්ශකාගාරයේ" සිටත් එලිපහලියේ සිටත් පැමින "රංගභූමිය"ට අවතීර්න වෙනවා. ඔවුන් කියන්නෙ එකම එක දෙයයි. "නාට්‍යය තවම පටන්ගත්තෙ නෑ.... අපි ගැනත් හිතන්න" ඒක ප්‍රේක්ශකයින්ගේ කතාවක්ද? නාට්‍යකරුවන්ගේ කතාවක්ද? නැත්නම් අර ප්‍රේක්ශකාගාරයේ මතු වුනු එලියේ සිට හදිසියේ කඩා වැදී යලි නොපෙනී ගිය, නානාප්‍රකාර මිනිසුන්ගේ ගැහැනුන්ගේ කතාවක් ද? යන අවිනිශ්චිත හැඟීමෙන් ඉන්න අතර ඔවුන් ප්‍රේක්ශකාගාරයේ ඉතිරිව සිටින පිරිස සංවාදයකට ඇදගන්නවා. එතැන් පටන් "නාට්‍යයට" වඩා දිගු වේලාවක් පැවතුනේ ඒ සංවාදය යි. නාට්‍යයේ නිල නලු නිලි කැල නිහඬ ව බිම හිඳ සිටිය දී නිල ප්‍රේක්ශකාගාරය ඉතිරි කොටස "රඟපෑවා".

"අපි ගැනත් හිතන්න" (ඡායාරූප - කිංස්ලි ගුනතිලක)

අදියර 2
මේ අදියර බ්ලැක් බොක්ස් රංගයේ බලය විදහා පාන්නක් හැටියටයි මට තේරුම් ගියේ. කිසිම කෙනෙක් මගදී නැගිටලා ගියෙ වත් නිශ්ශබ්දව හිටියෙත් නෑ. සක්‍රීය ව සංවාදයට දායක වුනා. මෙහෙම සංවාදයකට සහභාගී වීමේ අරමුනින් කිසි කෙනෙක් ආවාද කියල මම නම් දන්නෙ නැහැ. ඒත් හැමෝම "රඟපෑවේ" කැමැත්තෙන් බව නම් මට සහතිකයි. මුලින්ම "ප්‍රේක්ශකාගාරය" තුල හටගත් සිද්ධිය ගැනත් ඉන් පසු ඒ හා අන්තර්පඨිතතාවෙන් යුක්තව සබැඳුනු වෙනත් නාට්‍ය, පුද්ගලික හා සමාජීය සිද්ධීන් ගැනත් අදහස් ගලා ආවා. ඉන් පසු මේ නිර්මානයෙහි තාක්ශනික හා ආකෘතික පැති ගැනත් හැමෝටම කියන්න කතාවක් තිබුනා. ඒවා ඇතැම් විට නිර්මාපකගේ අදහසට පටහැනියි, සමහර ඒවා අනුකූලයි, ඒක විවෘත සංවාදයක්. ඒ කතා සියල්ල එකිනෙක යා වුනා, ගැටුනා, අන්තර්ක්‍රියා කලා. "මේ යන්නෙත් නාට්‍යය තමයි" කීප දෙනෙක්ම ඒ අතර මැදදී සඳහන් කලා.

මෙහෙම දෙයක් ප්‍රොසීනියම් රංග අවකාශයක් තුල හෝ වෙනත් නිල කලා අවකාශයක් තුල සාක්ශාත් කරගන්න අමාරු බවයි මගේ හැඟීම. ඒවා තුල සංස්ථාපිතය (establishment) විසින් නිර්නය කෙරුනු නීති රීති හා ආචාර ධර්ම පද්ධතියක් තියෙනවා. ඒ නිල අවකාශ තුලට ඇතුලු වෙන පිටවෙන නිශ්චිත ස්ථාන සලකුනු කරලයි තියෙන්නෙ. ඒ වගේ ම ඒ ඒ පාර්ශ්වයේ භූමිකාව ද කලින් ඇඳ දක්වනු ලැබූ රීති පද්ධතියකට යටත්. රඟපෑම සිද්ද වෙන්න ඕන මෙන්න මේ මේ සීමාවෙයි ප්‍රේක්ශකයා ඉන්නෙ මේ මේ සීමා තුලයි ආදී වශයෙන් නිහඬ ගිවිසුමක් එවැනි රංග කලා අවකාශයක් කරා යන අපි ඇති කරගන්නවා. එයින් පිට පැන්නොත් ප්‍රශ්නයක්. අවුලක්. තහනමක්.

ඇත්ත, ඒවා තුලත් විවිධ රැඩිකල් කටයුතු සිද්ධ වෙනවා තමයි - පර්යේශනාත්මක වැඩ ආදිය. ඒත් හොඳින් බලන්න රාජ්‍ය නාට්‍ය උලෙල වගේ තැනක එහෙමත් නැත්නම් යෞවන සම්මාන උලෙල වගේ තැනක මේ රීති බලපවත්වන ආකාරය. ඒ තැන්වල ඉඳන් පහලට තමයි ඒ සංස්කෘතිය ගලාගෙන පෙරී එන්නෙ. එනිසා ම බලන්න අපේ ප්‍රධාන රඟහල් තුල මේ රීතිගත සදාචාරය බලපවත්වන අන්දම. කාගෙ හරි නාට්‍යයක එක චරිතයක් විතරක් තිබුනත් නිල අවකාශවල දී ඒක ප්‍රශ්නයක්. එහෙම නැත්නම් "වේදිකාව" වශයෙන් හැඳින්වෙන ස්ථානයේ තිර වසා ඉදිරියට ඇවිත් රඟපෑවත් ප්‍රවීනයන්ගෙන් හෝ විනිසුරුවන්ගෙන් "අවවාද" ලැබෙනවා මේ මේ අංශ "හදාගන්න" වේදිකාව "භාවිත කරන්න" කියල. ඒ ක්‍රමයට විතරයි නාට්‍යයකට "අවසන් වටයට" යන්න පුලුවන් වෙන්නෙ. නාට්‍යයකට පෙර වගේ ම නාට්‍යයක් අවසන් වුනාමත් නාට්‍යකරුවන්, නලුනිලියන් හා ප්‍රේක්ශකයින් අතර හටගන්නා අන්තර්ක්‍රියාකාරකම් පවා මේ සංස්ථාපිතයේ අනසකට යටත්. ඒවා නිශ්චිත අභිවාහ්‍ය ක්‍රියා. මම මේ ක්‍රියාවලිය පිටුදැකිය යුතුයි කියනවා නෙමෙයි. ඒත් බලන්න මේ ව්‍යුහය තුල තිබෙන දේශපාලනය. ප්‍රේක්ශකයාට එවැනි අවකාශයක් තුල වරප්‍රසාදයක් හිමි වෙනවා. ඒ තමයි නිකම් රූපවාහිනිය බලනවා වගේ අසම්බන්ධිතව සුවපහසුවට නාට්‍යය නරඹලා, අවශ්‍ය නම් මූනිච්චාවට සුබ පතලා සිපවැලඳගෙන ආචාර කරලා නික්ම යන්න. එහෙමත් නැත්නම් නාට්‍යය ඉවර වුන ගමන්ම පැන දුවන්න. එනිසා අවශ්‍යයෙන් ම නාට්‍යය ප්‍රේක්ශකයාට කිසිම අභියෝගයක් එල්ල නොවන නිශ්ක්‍රීය අත්දැකීමක් වෙන්න පුලුවන්. නාට්‍යයේ "වස්තු විශය" හෝ ආකෘතිය හෝ මොනයම්ම දෙයක් හෝ සමග ඓන්ද්‍රීය ව නොබැඳී නොගැටී නාට්‍ය නරඹන්න පුලුවන් අවකාශයක් - නාට්‍ය නැරඹීමේ අදේශපාලනික භාවිතාවක්. ඒක වරප්‍රසාදයක ස්වරූපයෙන් ලැබෙන "ලනුවක්" කියලා කෙනෙක් හැඳින්නුවත් වරදක් නැහැ. මේක රංගකලාවේ ඉතා වැදගත් විභවයන් කීපයකට දොරටු වහනවා. බ්ලැක්බොක්ස් අවකාශය තුලදී මේ පිරිස ඒ දොරටු නැවත විවර කර බලන්න සමත් වුනා කියලයි මට හිතෙන්නෙ. එවිට ප්‍රේක්ශකයාට වගකීමෙන්, හැදෑරීමෙන් හෝ ප්‍රශ්නවලට මුහුන දීමෙන් පලා යන්න ඉඩක් ලැබෙන්නේ නැහැ. මේක ප්‍රේක්ශකයාගෙන් ගොඩක් දේවල් ඉල්ලා සිටින නාට්‍යමය ප්‍රවිශ්ටයක්. මම ඒකට කැමති වුනේ එනිසයි. අපේ රටේ රංගකලාවට වඩාත් ම අවශ්‍යවෙලා තියෙන්නෙ එවැනි නියුක්ත (involved and engaged) ප්‍රේක්ශකාගාරයකුයි. එය දේශපාලන, බුද්ධිමය හා සංස්කෘතික අවශ්‍යතාවක්.

-----------------------
(පසුවදන - පැහැදිලි කාරනය වෙන්නෙ එහි ස්වභාවය නිසා ම ඉහත කී ප්‍රසාංගික කාර්යය එයාකාරයෙන් නැවත කිසි දිනක සිදු කල නොහැකි වීමයි. එය නැවත නැවතත් පරිශ්‍රම දරා වර්ධනය කරගත යුතු සජීවී කටයුත්තක්. එනිසා එවැන්නකට මේ සා වෙහෙස වී සූදානම් වූ "මාතෘකාවක් නැත" කන්ඩායමටත් අධ්‍යක්ශවරයාටත් ආචාරය පල කරන්න මේ අවසන් වචන කීපය මම යොදාගන්න කැමතියි. ඒ වගේ ම මෙවැනි වැදගත් මැදිහත්වීමක් සඳහා මුලපිරූ සෆීර් ප්‍රමුඛ Inter Act Art සංවිධානයට ද ස්තුතියි.)

-----------------------
Inter Art Art සංවිධානය ඉදිරිපත් කරන Sri Lankan Theater Festival 2010 හි බ්ලැක් බොක්ස් අවකාශය තුල අද සිට කාලසටහන -

හවස 4 ට සහ 6 ට රාජගිරිය, ඔබේසේකරපුර, නානායක්කාර මාවතේ 133/48D දරන ස්ථානයේ දී

‘Thamilean Rockz’ musical by Vickyn and Keethan (පෙබ 21),
‘රජ සිසු වරුන’, රාජකීය විද්‍යාලයේ ඉදිරිපත් කිරීමක් - අධ්‍යක්ශනය රත්නා ලාලනී ජයකොඩි (පෙබ 22),
‘Youth New Wave’ short films - රෝහන වර්නකුලසූරියගේ Road to City, වසන්ත පෙරේරාගේ missed call, ශානක බෝදියබදුගේගේ DIAMOND, භානු ප්‍රසන්නගේ Speechless සහ රසික හපුආරච්චිගේ Globalisation යන කෙටි චිත්‍රපට (පෙබ 23),
අරුන ප්‍රියත්න අධ්‍යක්ශනය කල 'නොමලවුන්' සහ මොහාන් රාජ් මඩවලගේ කෙටිකතාවක් ඇසුරින් අරුන ප්‍රියන්ත අධ්‍යක්ශනය කල ‘නිර්වස්ත්‍ර’ යන නාට්‍යද්වය (පෙබ 25),
‘වසත් කාලය’ නදීකා තරංගනී සහ මනූශා චාමලී ඉදිරිපත් කරන නර්තනය හා රූපනය එක් කරන පර්යේශනාත්මක ප්‍රසංගය (පෙබ 27)
එම්. සෆීර් ඉදිරිපත් කරන බ්ලැක් බොක්ස් රංගය පිලිබඳ සන්නිදර්ශනාත්මක වැඩමුලුව (පෙබ 28)

-----------------------
පසුබිම සහ තවත් විස්තර :
නළු නිළියන් පහළොවයි ප්‍රේක්ෂකයන් දහ දෙනයි - එම්. සෆීර් සමග සිළුමිණ පුවත්පතේ කතාබහ

රනබිමින් නැගෙන හඬ - සිරි ගුනසිංහ (උපුටනයක්)

2010-02-12T10:55:00.003+05:30

මිනිස්සු නම් නොවෙමුය අපි
අපි වෙමු පනුවෝ -
පොලොවේ පස් කා
ජීවත් වෙමු අපි.

මිනිස්සු නම් නොවෙමුය අපි
අපි වෙමු නයි පොලොංගු -
පැටවුන් ගිල දා
ජීවත් වෙමු අපි.

මිනිස්සු නම් නොවෙමුය අපි
අපි වෙමු වග වලස්සු -
එකෙ'කා කාගෙන
ජීවත් වෙමු අපි.

මිනිස්සු නම් නොවෙමු අපි
අපි වෙමු යක් රකුසෝ -
අමු මිනී මස් කකා
ජීවත් වෙමු අපි.

මලමිනී මවන්නෙමු,
එයින් දිවි රකින්නෙමු.

අප නිසා දිවි පිදූ
අප නිසා අඟුරු වූ
ඔවුහුය මේ රන බිමේ
දෙවි දේවතාවෝ.

(1958 පල වූ අබිනික්මන කාව්‍ය සංග්‍රහයේ 80 - 81 පිටු)

නත්තල් පුවත්...

2009-12-30T11:13:00.003+05:30

මම ඒ තරම් රූපවාහිනී ප්‍රවෘත්ති ගැන උනන්දු වෙන කෙනෙක් නොවුනත් පසුගිය දිනවල රූපවාහිනී නාලිකා කීපයක ම ප්‍රවෘත්ති නරඹන්න ලැබුනා, අහම්බෙන්. බොහොම ආකර්ශනීය දෙයක් එක පාරටම හිතට කාවැදුනා. ඒ තමයි ප්‍රවෘත්ති නිවේදක-නිවේදිකා යුවල වට කරගෙන තියෙන නත්තල් අසිරිය. නත්තල් අසිරිය හැටියට අපේ රටේ තියෙන්නෙ නත්තල් සීයාත්, නත්තල් ගහත්, හිම වැටීමත් තමයි. මේ කාලෙට නුවර එලිය වගේ කඳුකර පලාත්වලට විතරක් නෙමෙයි කොලඹට වුනත් තදින් හිම පතනය සිද්ද වෙන නිසා ඒක ප්‍රවෘත්ති මැදිරියක් තුල මේ විදිහට ප්‍රතිනිර්මානය කිරීම බොහොම කලාත්මක වගේම කාලෝචිත අදහසක්. රතු පැහැ විල්ලුදයෙන් සරසාපු මේසය... හිම කැටි වැනි සුදු පැහැ ඇතිරිලි... පසුබිමේ හිම කඳු... සමහර නාලිකාවක ප්‍රවෘත්ති මේසය මතත් පුංචි නත්තල් ගහක්. ප්‍රවෘත්ති ප්‍රකාශය සිද්ධ වෙන අතරවාරයේ හිම ඇදගෙන වැටෙනවා. බලන්න ලස්සනයි. රූපවාහිනී බාසාවෙන් කිව්වොත් "සුන්දරයි".

අභාග්‍යසම්පන්න කාරනය නම් මේ නිවේදක නිවේදිකාවෙන් මේ සා දරුනු සිසිරයක් මැද කිසිම උනුසුම් ඇඳුමක් නැතිව දුක් විඳීමයි. මේ නාලිකාවල වගකිවයුත්තන් සීත කාලයට හරියන ඇඳුම් පැලඳුම් ද මොවුනට සපයා දීමට කටයුතු නොකිරීම කනගාටුවට හේතුවක්. අනිත් අතට එහෙව් තත්වයක් තුලත් හීතලේ වෙව්ලන්නෙ නැතුව කෙලින් ප්‍රවෘත්ති ටික කියාගන්න ශක්තිය තියෙන නිවේදක නිවේදිකාවන් ඉඳීම අපට අභිමානයක්. මීලඟ වසරේ ටෙලි සම්මාන දෙන උදවිය ඒ පැත්ත ගැනත් සලකා බැලුවොත් හොඳයි.

--

නිවේදක මහතා නත්තල් සීයා හැටියට වෙස් ගැන්නුවා නම් මේ ශෛලිය තවදුරටත් දියුනු කරන්න තිබුනා.

.

ගාමිණී හත්තොටුවේගම අනුස්මරන වීදි නාට්‍ය දැක්ම නොවැම්බර් 29 ඉරිදා හවස 6ට

2009-11-25T17:07:00.001+05:30

අභාවප්‍රාප්ත නාට්‍යවේදී ආචාර්ය ගාමිණී හත්තොටුවේගම සූරීන් අනුස්මරනය කිරීම්වස් විවෘත වීදි නාට්‍ය කන්ඩායම ඉදිරිපත් කරන විශේශ වීදි නාට්‍ය දර්ශනයක් නොවැම්බර් 29 වැනි ඉරිදා පස්වරු 6.00 ට මොරටුව, කඩොලාන මෙතෝදිස්ත පල්ලිය අසල භූමියේ දී පැවැත්වෙනවා. හත්තොටුවේගමයන්ගේ 71 වැනි ජන්ම සංවත්සරය යෙදී ඇත්තේ ද එදිනට යි.

මෙය විවෘත වීදි නාට්‍ය කන්ඩායමේ මුල් කාලීන සාමාජිකයන් මෙන් ම වත්මන් සාමාජිකයින් ද එක ම කරලියක රංගනයේ යෙදෙන සුවිශේශී අවස්ථාවක්.

පුවත පතුරන්න, ඔබත් එන්න.

Gamini Haththotuwegama commemoration show on Sunday, Nov 29 at 6.00 pm

2009-11-25T17:05:00.005+05:30

In commemoration of the late Dr.Gamini Haththotuwegama’s life and work, a performance will be held on the 29th of November – the day of his 71st birthday – near the Methodist Church in Kadolana, Moratuwa, at 6.00 p.m. The performance will feature past and present members of the Wayside and Open Theatre.

Street is open :) Spread the news! Come with your friends and colleagues.

සාහිත්‍ය චක්‍රවර්ති

2009-11-20T21:30:00.004+05:30

අපේ රටට සක්විතිලාගෙන්, ඒ කියන්නෙ චක්‍රවර්තිලාගෙන් නම් අඩුවක් නෑ. පුරාවිද්‍යා චක්‍රවර්තිලාගේ සිට බයිලා චක්‍රවර්තිලා දක්වාත්, බුත්සරන කතුවර විද්‍යා චක්‍රවර්තීන්ගේ සිට නිකම් සක්විතිලා දුසිම් බාගයක් පමන දක්වාත් විහිද යන සක්විති පරපුරක් බිහි කරමින් මේ පින් බිම ලොව පෙරමුනේ වැජඹෙනවා. චක්‍රවර්ති කියන පදයට සරල සමකාලීන තේරුමක් දෙන්න අවශ්‍ය නම් අධිරාජයා කියන පදය හොඳයි. ඉංග්‍රීසියෙන් emperor කියන්නෙත් මේකට සමාන පදයක්. දැන් සමහරු කියන්නාක් මෙන් මේ දේශයේ ම ඉපදුනු ගෞතම බුදුරජානන් වහන්සේත් චක්කවත්ති සිහනාද සූත්‍රය දේශනා කරමින් මේ පදයේ අරුත් තවත් සංකීර්න හා බරසාර කොට තිබෙනවා. රජවරුන් බිහි වන උදාර ලකුනු පහල ව ඇති මෙවන් යුගයක චක්‍රවර්ති යන වෙසෙසුම වඩ වඩාත් අදාල බවක් කෙනෙකුට පෙනුනොත් ඒකත් පුදුමයක් නෙමෙයි.

විද්‍යාලංකාර විශ්ව විද්‍යාලය නමින් කලින් ප්‍රකට ව තිබූ දැන් කැලනිය විශ්ව විද්‍යාලය නමින් දන්නා ආයතනයේ උපාධි ප්‍රදානෝත්සවයේ දී අද දහවල් විවිධ සමකාලීන පඬිවරුන්ට සාහිත්‍ය චක්‍රවර්ති උපාධියත් තව නානා පන්නයේ උපාධිත් ප්‍රදානය කෙරුනු බව වාර්තා වුනා.

මේ ස්ථානයෙන් යටගිය දවස සාහිත්‍ය චක්‍රවර්ති උපාධිය ලද පඬි රුවනක් තමයි අග්ගමහා පන්ඩිත පොල්වත්තේ බුද්ධදත්ත නාහිමියෝ. බුද්ධදත්ත හාමුදුරුවන් ගැන විස්තර හොයද්දී ලැබුනා මාර්ටින් වික්‍රමසිංහ සූරීන් ලියපු සටහනක්. ඒ උන්වහන්සේගේ භාශා සාහිත්‍ය ප්‍රවීනත්වය හා ශික්ශනය ගැන.

“පොල්වත්තේ බුද්ධදත්ත නායක හිමියෝ පඩිවරයෙකු හා ධර්මධරයෙකු වශයෙන් අනිත් පැවිදි පඩිවරයන්ට හා ධර්මධරයන්ට අහිමි සංකීර්ණ චරිත ඇත්තෙකි. පාලි භාෂාවෙහි අභිධර්මයෙහි හා ශාසන වංශයෙහි ද පැතිරි ඇති දැනුම ලේඛකයෙකුට අවශ්‍ය ව්‍යුත්පත්තිය, බහුශ්‍රැත භාවය, නිර්ව්‍යාජත්වය තම වැටහීම, නිර්භයව කීම, පොත පත උගැන්මෙන් හා ලිවීමෙන් ලබන අත්‍යන්තර සන්තෝෂය යන මේ ගුණාංගයන් ගෙන් සංකීර්ණ වූවකි. උන්වහන්සේගේ උගත්කම ලේඛකයෙකුට අවශ්‍ය ව්‍යුත්පත්තියත්, ලිවීමෙන් අත්‍යන්ත සන්තෝෂයත් ඇති පැවිදි පඬිවරයෙකු දකින්නට ලැබෙන්නේ කලාතුරකිනි.... ලිවීම උන්වහන්සේට භාවනා විශේෂයක් විය. උදේ සිට රෑ වනතුරු ලිවීමෙන් වුවද උන්වහන්සේට වෙහෙසක් නොදැනුණි.”

සිංහල, පාලි, සංස්කෘත, බුරුම, ඉංග්‍රීසි ආදී භාශා ගනනාවක් දැන සිටි උන්වහන්සේ ඊ. ජේ. තෝමස්, රීස් ඩේවිඩ්ස්, අයි. ඩී. හෝනර් ආදී ලොව වටා වියතුන් සමග ලිපි හුවමාරුවේ යෙදුනේ පාලි බසින් බවත් කියැවෙනවා.

තවත් විස්තර බලන්න මෙතැනට යන්න.

ඉතින් මෙවැනි පඬිවරුන්ට සම වෙමින් බැබලෙන අග්‍රතර සාහිත්‍ය චක්‍රවර්තීන්ගේ පහස යලි යලිත් ලබන්නට මේ ලංකා ධරනී තලය මොන තරම් පින් කර ඇද්ද? එහි වෙසෙන ජනතාව මොනතරම් භාග්‍යවන්තයෝ ද? අර ප්‍රසිද්ධ ගීතයකත් තියෙන්නෙ

පුලතිසි දැමි සිරි රහල් කුමරතුඟු පඬුවන් ලද ලංකා
විදු සක්විති මහ පැරැකුම් කිවිසුරු කිවියන් ලද ලංකා

හ්ම්. කාටද ආඩම්බර?

Arrested "Blogger" : An Update

2009-11-06T12:50:00.002+05:30

කලින් පල කෙරුනු බ්ලොග් සටහන හා සම්බන්ධ යි. ජනමාධ්‍ය අදාල සිද්ධිය වාර්තා කර තිබෙන අන්දම අතිශය දෝශ සහගත බව මාතලේ මහෙස්ත්‍රාත් උසාවියේ පවරා ඇති අංක B/1013/09 නඩුව පිලිබඳ සොයාබැලීමේ දී පෙනී ගියා.

ගයාන් රාජපක්ශ යන අයට එරෙහි ව එල්ල ව ඇති චෝදනාව වන්නේ වෙන අයකුගේ විද්‍යුත් ලිපිනයක් භාවිත කරමින් (අන් අයකු ලෙස පෙනී සිටිමින්) ජනාධිපතිවරයාට තර්ජනය කරමින් විද්‍යුත් ලිපි යැවීම. අදාල විද්‍යුත් ලිපිය කුමක් ද යන්නත් තර්ජනයේ ස්වභාවය කෙබඳු ද යන්නත් තව ම අනාවරනය ව නැහැ.

පැමිනිලිකරු රාජ්‍ය ආරක්ශක අමාත්‍යාංශයේ අන්තර්ජාල නීති පිලිබඳ බලධාරියෙක් - කපිතාන් ****

බ්ලොග්කරුවකු අත්අඩංගුවට පත් වීමේ සිද්ධිය ගැන තොරතුරු අවශ්‍යයි!

2009-11-02T11:10:00.002+05:30

බ්ලොග් අඩෙවියක පළ වූ කිසියම් ලිපියක් හෝ ප්‍රතිචාරයක් හේතුකොට ගෙන බ්ලොග්කරුවකු අත්අඩංගුවට පත් ව ඇති බවට නිශ්චිත නොවන පුවතක් පැතිර යමින් තිබෙනවා. එසේ වුවත් ඒ බ්ලොග්කරු කවුද, පළ ව තිබූ සටහන හෝ ප්‍රතිචාරය කුමක් ද, අදාළ අඩෙවිය කුමක් ද යන්න පිලිබඳ කිසිදු තොරතුරක් ප්‍රසිද්ධියට පත් ව නැහැ.

මෙසේ අතිශය ගුප්ත ආකාරයෙන් අත්අඩංගුවට ගනු ලැබූ පුද්ගලයා දැන් රිමාන්ඩ් බන්ධනාගාරගත කර ඇති බව ඩේලි මිරර් පුවත්පත වාර්තා කරනවා. මේ ගුප්ත භාවය නිසා අන්තර්ජාලයට ලියන කියන අදහස් පල කරන සියලු දෙනාට ම හිස් කරදාසියක අත්සන් කෙරුනු වරෙන්තුවක් නිකුත් වී ඇති සෙයක් දිස් වෙනවා. මෙසේ අත්අඩංගුවට පත් වීමට තරම් වූ බ්ලොග් සටහනේ/ප්‍රතිචාරයේ ස්වභාවය කෙබඳුද. එය ඇත්තේ කොහිද?

මේ ගැන දැනට පල ව ඇති වාර්තා දෙක මේවායි

Youth arrested over web comments on the President

Blogger arrested in Sri Lanka for “offensive” comments regarding President and Defense Secretary?

අග මුල පාදාගත හැක්කේ මේ සිද්ධිය පිලිබඳවත් අදාල බ්ලොග්කරු/ප්‍රතිචාරකරු පිලිබඳවත් තොරතුරු එක් රැස් කර පල කිරීම මගින් පමනයි.

මේ සිද්ධිය ගැන ඔබ දන්නා කිසියම් තොරතුරක් වේ නම් එය anandawardhana at gmail dot com යන ලිපිනයට ඊමේල් කරන්න. එසේ ම ප්‍රශ්නයට තුඩු දී තිබෙන වෙබ් පිටුවේ තිරපිටපත් ද හැකි ඉක්මනින් ලබාගන්න.

තොරතුරු ලබා දෙන ඔබේ පුද්ගලිකත්වය හා රහසිගතභාවය සියයට සියයක් සුරක්ශිත කෙරෙනු ඇති.